مهابهاراتا · أدهيايا 15.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.11.1
एवमुक्तास्तु ते तेन पौरजानपदा जनाः ।
वृद्धेन राज्ञा कौरव्य नष्टसंज्ञा इवाभवन् ॥ १५.११.१ ॥
وهكذا خاطبهم الملك الشيخ، يا سليل كورو، فصار أهل المدن والريف كأنهم فقدوا وعيهم.
15.11.2
तूष्णींभूतांस्ततस्तांस्तु वाष्पकण्ठान्महीपतिः ।
धृतराष्ट्रो महीपालः पुनरेवाभ्यभाषत ॥ १५.११.२ ॥
ثم خاطبهم من جديد، وقد صمتوا وخنقت الدموع حناجرهم، حاكم الأرض دهريتراشترا.
15.11.3
वृद्धं च हतपुत्रं च धर्मपत्न्या सहानया ।
विलपन्तं बहुविधं कृपणं चैव सत्तमाः ॥ १५.११.३ ॥
يا خيرة الأخيار، كان الشيخ الذي قُتل أبناؤه يندب بأنواع شتى مع زوجته الفاضلة، بائسًا حقًا.
15.11.4
पित्रा स्वयमनुज्ञातं कृष्णद्वैपायनेन वै ।
वनवासाय धर्मज्ञा धर्मजेन नृपेण ह ॥ १५.११.४ ॥
يا عارفي الدهرما، لقد أذن له الأب كرишنا دفايانا بنفسه بالإقامة في الغابة، وأذن له الملك المولود من الدهرما أيضًا.
15.11.5
सोहं पुनःपुनर्याचे शिरसाऽवनतोऽनघाः ।
गान्धार्या सहितं तन्मां समनुज्ञातुमर्हथ ॥ १५.११.५ ॥
يا من لا ذنب لهم، إني منحني الرأس أتضرع مرارًا وتكرارًا أن تأذنوا لي مع غاندهاري.
15.11.6
तच्छ्रुत्वा कुरुराजस्य वाक्यानि करुणानि ते ।
रुरुदुः सर्वशो राजन्समेताः कुरुजाङ्गलाः ॥ १५.११.६ ॥
يا ملك، لما سمع أهل الكورو والجانغالا المجتمعون تلك الكلمات المفجعة لملك الكورو، بكوا من كل جانب.
15.11.7
उत्तरीयैः करैश्चापि संछाद्य वदनानि ते ।
रुरुदुः शोकसंतप्ता मुहूर्तं पितृमातृवत् ॥ १५.११.७ ॥
غطّوا وجوههم بأرديتهم وأيديهم، وقد أنهكهم الحزن، فبكوا لحظةً كما يبكي المرء أباه وأمه.
15.11.8
हृदयैः शून्यभूतैस्ते धृतराष्ट्रप्रवासजम् ।
दुःखं संधारयन्तो हि नष्टसंज्ञा हवाभवन् ॥ १५.११.८ ॥
وقد أفرغت القلوب، وحملوا الحزن المتولد من رحيل دهريتراشترا، فصاروا حقًّا كمن فقد وعيه.
15.11.9
ते विनीय तमायासं धृतराष्ट्रवियोगजम् ।
शनैः शनैस्तदाऽन्योन्यमब्रुवन्स्वमतान्युत ॥ १५.११.९ ॥
وبعد أن نفضوا عنهم تلك الكربة الناشئة من فراق دهريتراشتra، أخذوا شيئًا فشيئًا يبوح كلٌّ منهم للآخر برأيه.
15.11.10
ततः सञ्चिन्त्य ते सर्वे वाक्यान्यथ समासतः ।
एकस्मिन्ब्राह्मणे कार्यमावेस्योचुर्नराधिपम् ॥ १५.११.१० ॥
ثم أجالوا الكلام بإيجاز جميعًا، وعهدوا بالأمر إلى برهمن واحد، ثم قالوا للملك.
15.11.11
ततः स्वाचरणो विप्रः सम्मतोऽर्थविशारदः ।
सम्भाव्यो बह्वृचो राजन्वक्तुं समुपचक्रमे ॥ १५.११.११ ॥
ثم شرع ذلك البرهمن، الحسن السيرة، المحترم، العليم بالأمور، المعتبر، حافظ الرِّكْتَات الكثيرة، يا ملك، في الكلام.
15.11.12
अनुमान्य महाराजं सदः समनुभाष्य च ।
विप्रः प्रगल्भो मेधावी स राजानमुवाच ह ॥ १५.११.१२ ॥
وبعد أن استأذن الملك العظيم وخاطب المجلس، تكلم ذلك البرهمن الجريء الحكيم إلى الملك.
15.11.13
राजन्वाक्यं जनस्यास्य मयि सर्वं समर्पितम् ।
वक्ष्यामि तदहं वीर तज्जुषस्व नपाधिप ॥ १५.११.१३ ॥
أيها الملك، لقد أُودِع إليّ كلام هذا الشعب كله. أيها البطل، سأقوله؛ فاقبله أيها سيد الملوك.
15.11.14
यथा वदसि राजेन्द्र सर्वमेतत्तथा विभो ।
नात्र मिथ्या वचः किञ्चित्सुहृत्त्वं नः परस्परम् ॥ १५.११.१४ ॥
كما تقول أيها سيد الملوك، فكل هذا كذلك أيها القدير. ليس هنا كلمة كاذبة؛ فصداقتنا المتبادلة حق.
15.11.15
न जात्वस्य च वंशस्य राज्ञां कश्चित्कदाचन ।
राजाऽऽसीद्यः प्रजापालः प्रजानामप्रियोऽभवत् ॥ १५.११.१५ ॥
لم يكن أبدًا في هذا النسل من الملوك من يصبح غير محبوب من رعيته، ملكٌ كان حامي الرعية.
15.11.16
पितृवन्मातृवच्चैव भवन्तः पालयन्ति नः ।
न च दुर्योधनः किञ्चिदयुक्तं कृतवान्नृपः ॥ १५.११.१६ ॥
أنتم تحفظوننا كأب وأم، والملك دوريودهانا لم يفعل شيئًا غير لائق.
15.11.17
प्रियाणि कुर्वन्सर्वेषामनुवृत्त्यर्थमुद्यतः ।
यथा ब्रवीति धर्मात्मा मुनिः सत्यवतीसुतः।
तथा कुरु महाराज स हि नः परमो गुरुः ॥ १५.११.१७ ॥
افعل ما يسر الجميع، ساعيًا إلى الوفاق، أيها الملك العظيم، كما يقول الحكيم البار ابن ساتياڤاتي؛ فهو معلمنا الأعلى.
15.11.18
त्यक्ता वयं तु भवता दुःखशोकपरायणाः ।
भविष्यामश्चिरं राजन्भवद्गुणशतैर्हृताः ॥ १५.११.१८ ॥
لكننا، وقد تخلّيتَ عنا، سنبقى زمنًا طويلًا غارقين في الحزن والأسى، أيها الملك، نحن الذين سلبتنا مئة فضيلة منك.
15.11.19
यथा शन्तनुना गुप्ता राज्ञा चित्राङ्गदेन च ।
भीष्मवीर्योपगूढेन पित्रा तव च पार्थिव।
भवद्बुद्धियुजा चैवि पाण्डुना पृथिवीक्षिता ॥ १५.११.१९ ॥
كما حمانا شانتانو والملك تشيترانغادا، وأبوك المحتضن ببأس بهيشما، وباندو المتحد بحكمتك، سيد الأرض.
15.11.20
तथा दुर्योधनेनापि राज्ञा सुपरिपालिताः ।
न स्वल्पमपि पुत्रस्ते व्यलीकं कृतवान्नृप। ॥ १५.११.२० ॥
وكذلك حمانا الملك دوريودهانا جيدا، وابنك، أيها الملك، لم يرتكب في حقنا أدنى إساءة.
15.11.21
पितरीव सुविश्वस्तास्तस्मिन्नपि नराधिपे ।
वयसा स्म यथा सम्यग्भवतो विदितं तथा ॥ १५.११.२१ ॥
وكنا نثق بذلك السيد للبشر ثقة تامة كما بالأب، كما تعلم جيدا.
15.11.22
तथा वर्षसहस्राणि कुन्तीपुत्रेण धीमता ।
पाल्यमाना धृतिमता सुखं विन्दामहे नृप ॥ १५.११.२२ ॥
وكذلك، لآلاف السنين، محمين من ابن كُنتي الحكيم الثابت، نلنا السعادة أيها الملك.
15.11.23
राजर्षीणां पुराणानां भवतां पुण्यकर्मणाम् ।
कुरुसंवरणादीनां भरतस्य च धीमतः ॥ १५.११.२३ ॥
من الحكماء الملوك القدماء، ومن أجدادكم أصحاب الأعمال الصالحة، ومن كورو وسامفارانا وغيرهم، ومن بهاراتا الحكيم.
15.11.24
वृत्तं समनुयात्येष धर्मात्मा भूरिदक्षिणः ।
नात्र वाच्यं महाराज सुसूक्ष्ममपि विद्यते ॥ १५.११.२४ ॥
هذا الصالح النفس، الكثير العطاء، يتبع سلوكهم عينه؛ أيها الملك العظيم، لا يبقى هنا ما يقال، ولو أدق الأمور.
15.11.25
उषिताः स्म सुखं नित्यं भवता परिपालिताः ।
सुसूक्ष्मं च व्यलीकं ते सपुत्रस्य न विद्यते ॥ १५.११.२५ ॥
لقد عشنا دائمًا في راحة، محميّين منك؛ وليس فيك ولا في أبنائك أدنى إساءة إلينا.
15.11.26
यत्तु ज्ञातिविमर्देऽस्मिन्नात्थ दुर्योधनं प्रति ।
भन्तमनुनेष्यामि तत्रापि कुरुनन्दन ॥ १५.११.२६ ॥
يا فرحة الكورو، أما دوريودهانا الذي ذكرتَه في هذا الفناء للأقارب، فسأُرضي ذلك التابع المخلص أيضًا.
15.11.27
न तद्दुर्योधनकृतं न च तद्भवता कृतम् ।
न कर्णसौबलाभ्यां च कुरवो यत्क्षयं गताः ॥ १५.११.२७ ॥
ليس ما أصاب الكورو من الفناء فعلَ دوريودهانا، ولا فعلَك، ولا فعلَ كارنا وسوبالا (شاكوني).
15.11.28
दैवं तत्तु विजानीमो यन्न शक्यं प्रबाधितुम् ।
दैवं पुरुषकारेणि न शक्यमपि बाधितुम् ॥ १५.११.२८ ॥
نعرف ذلك القدر الذي لا يُدفع؛ فالقدر لا يُدفع حتى بجهد الإنسان.
15.11.29
अक्षौहिण्यो महाराज दशाष्टौ च समागताः ।
अष्टादशाहेन हताः कुरुभिर्योधपुङ्गवैः ॥ १५.११.२९ ॥
أيها الملك العظيم، اجتمعت ثماني عشرة أكشوهيني من الجيوش، فقُتلت في ثمانية عشر يومًا على أيدي خيرة محاربي الكورو.
15.11.30
भीष्मद्रोणकृपाद्यैश्च कर्णेन च महात्मना ।
युयुधानेन वीरेण धृष्टद्युम्नेन चाहवे ॥ १५.११.३० ॥
في المعركة، على أيدي بهيشما ودرونا وكربا وغيرهم، وعلى يد كارنا العظيم النفس، والبطل يويودهانا، ودريشتادوميانا.
15.11.31
चतुर्भिः पाण्डुपुत्रैश्च भीमार्जुनयमैस्तथा ।
न च क्षयोऽयं नृपते क्रते दैवबलादभूत् ॥ १५.११.३१ ॥
لم يُحدث هذا الهلاك أبناء بانڈو الأربعة، ولا بهيمة وأرجونا والتوأمان، أيها الملك؛ بل وقع بقوة القدر.
15.11.32
अवश्यमेव सङ्ग्रामे क्षत्रियेण विशेषतः ।
कर्तव्यं निधनं काले मर्तव्यं क्षत्रबन्धुना ॥ १५.११.३२ ॥
لا بد أن يلقى الكشتريا الموت في المعركة في وقته المقدّر، ولا سيما هو؛ ولا بد لقريب الطبقة المحاربة أن يموت.
15.11.33
तैरियं पुरुषव्याघ्रैर्विद्याबाहुबलान्वितैः ।
पृथिवी निहता सर्वा सहया सरथद्विपा ॥ १५.११.३३ ॥
بأولئك النمور بين البشر، المتّصفين بالعلم وقوة الذراعين والبأس، قُتلت هذه الأرض كلها مع خيلها وعرباتها وفيلتها.
15.11.34
न स राज्ञां वधे सूनुः कारणं ते महात्मनाम् ।
न भवान्न च ते भृत्या न कर्णो न च सौबलः ॥ १५.११.३४ ॥
في قتل أولئك الملوك، ليس ابنك ذاك سببًا لهؤلاء العظماء، ولا أنت، ولا خدمك، ولا كارنا، ولا ساوبالا (شكوني).
15.11.35
यद्विशस्ताः कुरुश्रेष्ठ राजानश्च सहस्रशः ।
सर्वं दैवकृतं विद्धि कोत्र किं वक्तुमर्हति ॥ १५.११.३५ ॥
لأنّ آلافًا من الملوك قد قُتلوا، يا خير الكورو؛ فاعلم أن كل ذلك من صنع القدر، فمن ذا الذي يستطيع أن يقول هنا شيئًا؟
15.11.36
गुरुर्मतो भवानस्य कृत्स्नस्य जगतः प्रभुः ।
धर्मात्मानमतस्तुभ्यमनुजानीमहे सुतम् ॥ १५.११.३६ ॥
أنت تُعدّ معلّمَ هذا العالم كله وربَّه؛ ولذلك نأذن لك بهذا الابن ذي النفس الصالحة.
15.11.37
लभतां वीरलोकं स ससहायो नराधिपः ।
द्विजाग्र्यैः समनुज्ञातस्त्रिदिवे मोदतां सुखम्। ॥ १५.११.३७ ॥
ليبلغ ذلك الملك مع رفاقه عالم الأبطال، وليفرح في السماء بسعادة بعد أن يأذن له أفضل الدفيجا.
15.11.38
प्राप्स्यते च भवान्पुण्यं धर्मे च सततं स्थितः ।
वेद धर्मं महाबाहो लौक्यं वैदिकमेव च ॥ १५.११.३८ ॥
ستنال الثواب لأنك ثبتَّ دائمًا على الدارما. يا ذا الذراعين القويتين، تعرف الدارما الدنيوية والدارما الفيدية معًا.
15.11.39
दृष्टापदानाश्चास्माभिः पाण्डवाः पुरुषर्षभाः ।
समर्थास्त्रिदिवस्यापि पालने किं पुनः क्षितेः ॥ १५.११.३९ ॥
لقد رأينا أعمال البانداڤا، أولئك الثيران بين البشر؛ إنهم قادرون حتى على حماية السماء، فكيف بالأرض؟
15.11.40
अनुवर्त्स्यन्ति वा धीमन्समेषु विषमेषु च ।
प्रजाः कुरुकुलश्रेष्ठ पाण्डवाञ्शीलभूषणान् ॥ १५.११.४० ॥
يا خير آل كورو، يا حكيم، في الأوقات الميسورة والعسيرة سيتبع الرعايا البانداڤا الذين زينتهم الفضيلة.
15.11.41
ब्रह्मदेयाग्रहारांश्च पारिबर्हांश्च पार्थिवः ।
पूर्वराजातिसर्गांश्च पालयत्येव पाण्डवः ॥ १५.११.४१ ॥
يحمي الملك البانداڤي أراضي البراهمادياي والأغراهارا، والهبات الملكية، والمنح التي قدمها الملوك السابقون.
15.11.42
दीर्घदर्शीं मृदुर्दान्तः सदा वैश्रवणो यथा ।
अक्षुद्रसचिवश्चायं कुन्तीपुत्रो महामनाः ॥ १५.११.४२ ॥
هذا ابن كونتي عظيم النفس، بعيد النظر، لطيف ومضبوط، دائمًا كفايشرافانا (كوبيرا)؛ ووزراؤه أيضًا كرام.
15.11.43
अप्यमित्रे दयावांश्च शुचिश्च भरतर्षभः ।
ऋजु पश्यति मेधावी पुत्रवत्पाति नः सदा ॥ १५.११.४३ ॥
حتى تجاه العدو هو رحيم وطاهر؛ ثور البهاراتا الحكيم ينظر بإنصاف ويحمينا دائمًا كما يحمي الابن.
15.11.44
विप्रियं च जनस्यास्य संसर्गाद्धर्मजस्य वै ।
न करिष्यन्ति राजर्षे तथा भीमार्जुनादयः ॥ १५.११.४४ ॥
أيها الحكيم الملكي، بسبب صحبة ابن الدهارما، لن يفعل بهيما وأرجونا وغيرهما شيئًا مؤذيًا لهذا الشعب أبدًا.
15.11.45
मन्दा मृदुषु कौरव्य तीक्ष्णेष्वाशीविषोपमाः ।
वीर्यवन्तो महात्मानः पौराणां च हिते रताः ॥ १५.११.४५ ॥
يا سليل كورو، إنهم بطيئون مع اللطفاء، وكالأفاعي السامة مع القاسين؛ والعظماء الأقوياء يبتهجون بمصلحة أهل المدينة.
15.11.46
न कुन्ती न च पाञ्चाली न चोलूपी न सात्वती ।
अस्मिञ्जने करिष्यन्ति प्रतिकूलानि कर्हिचित् ॥ १५.११.४६ ॥
لن تفعل كونتي ولا بانشالي ولا أولوبي ولا ساتفاتي أي شيء معاكس لهذا الشعب أبدًا.
15.11.47
भवत्कृतमिमं स्नेहं युधिष्ठिरविवर्धितम् ।
न पृष्ठतः करिष्यन्ति पौरा जानपदा जनाः ॥ १५.११.४७ ॥
هذا الود الذي صنعته وغذّاه يودهيشتيرا لن يقوّضه أهل المدينة وسكان الريف من خلف ظهورهم.
15.11.48
अधर्मिष्ठानपि सतः कुन्तीपुत्रा महारथाः ।
मानवान्पालयिष्यन्ति भूत्वा धर्मपरायणाः ॥ १५.११.४८ ॥
سيحمي أبناء كونتي، الرماة العظام على العربات، الناس، المنحرفين منهم والأخيار، وقد صاروا مكرسين للدارما.
15.11.49
स राजन्मानसं दुःखमपनीय युधिष्ठिरात् ।
कुरु कार्याणि धर्म्याणि नमस्ते पुरुषर्षभ ॥ १५.११.४९ ॥
أيها الملك، بعد أن تزيل الحزن من نفس يُدهشتهِرا، أدِّ واجباتك الصالحة. سلامٌ عليك يا ثور الرجال.
15.11.50
तस्य तद्वचनं धर्म्यमनुमान्य गुणोत्तरम् ।
साधुसाध्विति सर्वः स जनः प्रतिगृहीतवान् ॥ १५.११.५० ॥
فأقرّ الناس جميعًا كلامه العادل الرفيع الفضائل، وقالوا: «أحسنت، أحسنت!» وقبلوه.
15.11.51
धृतराष्ट्राश्च तद्वाक्यमभिपूज्य पुनःपुनः ।
विसर्जयामास तदा प्रकृतीस्तु शनैःशनैः ॥ १५.११.५१ ॥
وأكرم دهريتراشترا تلك الكلمات مرارًا، ثم صرف الرعية شيئًا فشيئًا.
15.11.52
स तैः सम्पूजितो राजा शिवेनावेक्षितस्तथा ।
प्राञ्जलिः पूजयामास तं जनं भरतर्षभ ॥ १५.११.५२ ॥
كرّمه أهلها ونظر إليهم بعين رحيمة، فحيّا الملكُ الناسَ مُشيرًا بيديه مضمومتين، يا ثور البهارَتا.
15.11.53
ततो विवेश भवनं गान्धार्या सहितो निजम् ।
आगतायां च शर्वर्यां सुखं शेते नराधिपः ॥ १५.११.५३ ॥
ثم دخل قصره مع غاندهاري، ولما حلّ الليل اضطجع ملك الرجال مطمئنًّا للنوم.