マハーバーラタ · 章 15.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.11.1
एवमुक्तास्तु ते तेन पौरजानपदा जनाः ।
वृद्धेन राज्ञा कौरव्य नष्टसंज्ञा इवाभवन् ॥ १५.११.१ ॥
クル族の末裔よ、老王にそう言われて、都市と地方の民は正気を失ったかのようになった。
15.11.2
तूष्णींभूतांस्ततस्तांस्तु वाष्पकण्ठान्महीपतिः ।
धृतराष्ट्रो महीपालः पुनरेवाभ्यभाषत ॥ १५.११.२ ॥
すると黙し、涙に喉を詰まらせた人々に、大地の守護者ドリタラーシュトラ王は再び語りかけた。
15.11.3
वृद्धं च हतपुत्रं च धर्मपत्न्या सहानया ।
विलपन्तं बहुविधं कृपणं चैव सत्तमाः ॥ १५.११.३ ॥
善人の中の最良の方々よ、老いて息子たちを失った王は、貞淑な妻とともに様々に嘆き悲しみ、哀れな有様であった。
15.11.4
पित्रा स्वयमनुज्ञातं कृष्णद्वैपायनेन वै ।
वनवासाय धर्मज्ञा धर्मजेन नृपेण ह ॥ १५.११.४ ॥
法を知る者たちよ、父クリシュナ・ドヴァイパーヤナ自らが林住の許しを与え、法より生まれた王もまた許した。
15.11.5
सोहं पुनःपुनर्याचे शिरसाऽवनतोऽनघाः ।
गान्धार्या सहितं तन्मां समनुज्ञातुमर्हथ ॥ १५.११.५ ॥
罪なき人々よ、頭を垂れて幾度もお願いする。ガーンダーリーとともに私に許しを与えてくださるよう。
15.11.6
तच्छ्रुत्वा कुरुराजस्य वाक्यानि करुणानि ते ।
रुरुदुः सर्वशो राजन्समेताः कुरुजाङ्गलाः ॥ १५.११.६ ॥
王よ、クル王のあの哀切な言葉を聞いて、集まったクルとジャーンガラの民は至るところで泣き叫んだ。
15.11.7
उत्तरीयैः करैश्चापि संछाद्य वदनानि ते ।
रुरुदुः शोकसंतप्ता मुहूर्तं पितृमातृवत् ॥ १५.११.७ ॥
上衣と手で顔を覆い、悲しみに苛まれて、しばし父母のために泣くように泣いた。
15.11.8
हृदयैः शून्यभूतैस्ते धृतराष्ट्रप्रवासजम् ।
दुःखं संधारयन्तो हि नष्टसंज्ञा हवाभवन् ॥ १५.११.८ ॥
心は空しくなり、ドリタラーシュトラの旅立ちから生じた悲しみに耐えながら、彼らはまことに正気を失ったようになった。
15.11.9
ते विनीय तमायासं धृतराष्ट्रवियोगजम् ।
शनैः शनैस्तदाऽन्योन्यमब्रुवन्स्वमतान्युत ॥ १५.११.९ ॥
ドリタラーシュトラとの別れから生じたその苦悩を払い、彼らは次第に互いに自分の考えを語り始めた。
15.11.10
ततः सञ्चिन्त्य ते सर्वे वाक्यान्यथ समासतः ।
एकस्मिन्ब्राह्मणे कार्यमावेस्योचुर्नराधिपम् ॥ १५.११.१० ॥
そこで彼らは皆、言葉を簡潔に熟慮し、一人のバラモンに任務を託して、人主に語りかけた。
15.11.11
ततः स्वाचरणो विप्रः सम्मतोऽर्थविशारदः ।
सम्भाव्यो बह्वृचो राजन्वक्तुं समुपचक्रमे ॥ १५.११.११ ॥
その時、品行正しく、人々に尊ばれ、道理に通じ、多くのリチを知るそのバラモンは、王よ、語り始めた。
15.11.12
अनुमान्य महाराजं सदः समनुभाष्य च ।
विप्रः प्रगल्भो मेधावी स राजानमुवाच ह ॥ १५.११.१२ ॥
大王の許しを請い、集会に語りかけてから、その大胆で賢明なバラモンは王に語った。
15.11.13
राजन्वाक्यं जनस्यास्य मयि सर्वं समर्पितम् ।
वक्ष्यामि तदहं वीर तज्जुषस्व नपाधिप ॥ १५.११.१३ ॥
王よ、この民の言葉のすべては私に託されました。勇士よ、私はそれを語りましょう。王の中の主よ、どうかそれをお受けください。
15.11.14
यथा वदसि राजेन्द्र सर्वमेतत्तथा विभो ।
नात्र मिथ्या वचः किञ्चित्सुहृत्त्वं नः परस्परम् ॥ १५.११.१४ ॥
王の中の王よ、あなたの言うとおり、すべてはそのとおりです、大いなる方よ。ここには偽りの言葉は一つもありません。我らの相互の友情もまた真実です。
15.11.15
न जात्वस्य च वंशस्य राज्ञां कश्चित्कदाचन ।
राजाऽऽसीद्यः प्रजापालः प्रजानामप्रियोऽभवत् ॥ १५.११.१५ ॥
この王統の王たちの中で、臣民の保護者であった王が、臣民に疎まれた者は、かつて一人もいなかった。
15.11.16
पितृवन्मातृवच्चैव भवन्तः पालयन्ति नः ।
न च दुर्योधनः किञ्चिदयुक्तं कृतवान्नृपः ॥ १५.११.१६ ॥
あなた方は父や母のように我らを守ってくださいます。そして王ドゥルヨーダナも、何一つ不当なことをしてはいません。
15.11.17
प्रियाणि कुर्वन्सर्वेषामनुवृत्त्यर्थमुद्यतः ।
यथा ब्रवीति धर्मात्मा मुनिः सत्यवतीसुतः।
तथा कुरु महाराज स हि नः परमो गुरुः ॥ १५.११.१७ ॥
皆に喜ばれることを行い、和合に努めて、偉大な王よ、正法の人であるサティヤヴァティーの子の聖者が言うとおりになさい。彼こそ我らの最高の師なのですから。
15.11.18
त्यक्ता वयं तु भवता दुःखशोकपरायणाः ।
भविष्यामश्चिरं राजन्भवद्गुणशतैर्हृताः ॥ १५.११.१८ ॥
しかし、あなたに見捨てられた我らは、長く悲しみと嘆きに沈むことでしょう、王よ。あなたの百の徳に心を奪われた我らは。
15.11.19
यथा शन्तनुना गुप्ता राज्ञा चित्राङ्गदेन च ।
भीष्मवीर्योपगूढेन पित्रा तव च पार्थिव।
भवद्बुद्धियुजा चैवि पाण्डुना पृथिवीक्षिता ॥ १५.११.१९ ॥
シャンタヌ、王チトラーンガダ、ビーシュマの武勇に支えられたあなたの父、そしてあなたの智慧と結ばれたパーンドゥ、大地の主に守られたように。
15.11.20
तथा दुर्योधनेनापि राज्ञा सुपरिपालिताः ।
न स्वल्पमपि पुत्रस्ते व्यलीकं कृतवान्नृप। ॥ १५.११.२० ॥
同様に王ドゥルヨーダナも私たちをよく守りました。王よ、あなたの息子は私たちに対して少しの過ちも犯しませんでした。
15.11.21
पितरीव सुविश्वस्तास्तस्मिन्नपि नराधिपे ।
वयसा स्म यथा सम्यग्भवतो विदितं तथा ॥ १५.११.२१ ॥
私たちは、あの人の王に父のように全く信頼を寄せていました。あなたもよくご存じのとおりです。
15.11.22
तथा वर्षसहस्राणि कुन्तीपुत्रेण धीमता ।
पाल्यमाना धृतिमता सुखं विन्दामहे नृप ॥ १५.११.२२ ॥
同様に、数千年のあいだ、賢明で堅固なクンティーの息子に守られて、私たちは幸福を味わいました、王よ。
15.11.23
राजर्षीणां पुराणानां भवतां पुण्यकर्मणाम् ।
कुरुसंवरणादीनां भरतस्य च धीमतः ॥ १५.११.२३ ॥
古の王仙たち、あなたがたの功徳ある先祖たち、クル、サンヴァラナらの、そして賢明なバラタの（道）。
15.11.24
वृत्तं समनुयात्येष धर्मात्मा भूरिदक्षिणः ।
नात्र वाच्यं महाराज सुसूक्ष्ममपि विद्यते ॥ १५.११.२४ ॥
この正法の魂を持ち、多くの布施を行う方は、彼らの振る舞いをまさに追っています。偉大な王よ、ここには言うべきことは何もありません。どんなに微細なことさえも。
15.11.25
उषिताः स्म सुखं नित्यं भवता परिपालिताः ।
सुसूक्ष्मं च व्यलीकं ते सपुत्रस्य न विद्यते ॥ १५.११.२५ ॥
私たちは常にあなたに守られて安楽に暮らしてきました。あなたとご子息たちには、私たちへのわずかな過ちすらありません。
15.11.26
यत्तु ज्ञातिविमर्देऽस्मिन्नात्थ दुर्योधनं प्रति ।
भन्तमनुनेष्यामि तत्रापि कुरुनन्दन ॥ १५.११.२६ ॥
クル族の喜びよ、この親族の殺し合いについてあなたが話したドゥルヨーダナについても、その帰依者を私はなだめるであろう。
15.11.27
न तद्दुर्योधनकृतं न च तद्भवता कृतम् ।
न कर्णसौबलाभ्यां च कुरवो यत्क्षयं गताः ॥ १५.११.२७ ॥
クル族が滅んだのは、ドゥルヨーダナの行いでも、あなたの行いでも、カルナやサウバラ（シャクニ）の行いでもない。
15.11.28
दैवं तत्तु विजानीमो यन्न शक्यं प्रबाधितुम् ।
दैवं पुरुषकारेणि न शक्यमपि बाधितुम् ॥ १५.११.२८ ॥
打ち破ることのできない運命を、私たちは知っている。運命は人の努力によっても打ち破ることはできない。
15.11.29
अक्षौहिण्यो महाराज दशाष्टौ च समागताः ।
अष्टादशाहेन हताः कुरुभिर्योधपुङ्गवैः ॥ १५.११.२९ ॥
大王よ、十八のアクシャウヒニー軍が集結し、十八日間でクル族の最も優れた戦士たちによって殺された。
15.11.30
भीष्मद्रोणकृपाद्यैश्च कर्णेन च महात्मना ।
युयुधानेन वीरेण धृष्टद्युम्नेन चाहवे ॥ १५.११.३० ॥
戦において、ビーシュマ、ドローナ、クリパら、偉大なカルナ、英雄ユユダーナ、そしてドリシュタデュムナによって。
15.11.31
चतुर्भिः पाण्डुपुत्रैश्च भीमार्जुनयमैस्तथा ।
न च क्षयोऽयं नृपते क्रते दैवबलादभूत् ॥ १५.११.३१ ॥
パーンドゥの四人の息子たち、またビーマ、アルジュナ、双子によってこの破滅がなされたのではない、王よ。それは運命の力によって起きたのだ。
15.11.32
अवश्यमेव सङ्ग्रामे क्षत्रियेण विशेषतः ।
कर्तव्यं निधनं काले मर्तव्यं क्षत्रबन्धुना ॥ १५.११.३२ ॥
戦いにおいては、クシャトリヤ、特にそうであるが、定められた時に必ず死を迎えねばならない。クシャトリヤの同族もまた必ず死なねばならない。
15.11.33
तैरियं पुरुषव्याघ्रैर्विद्याबाहुबलान्वितैः ।
पृथिवी निहता सर्वा सहया सरथद्विपा ॥ १५.११.३३ ॥
学問と腕力と力を備えたそれら人中の虎たちによって、馬、戦車、象とともにこの大地全体が打ち倒された。
15.11.34
न स राज्ञां वधे सूनुः कारणं ते महात्मनाम् ।
न भवान्न च ते भृत्या न कर्णो न च सौबलः ॥ १५.११.३४ ॥
王たちの殺戮において、あなたの息子はこれら偉大な魂の原因ではない。あなたも、あなたの従者も、カルナも、サウバラ（シャクニ）も原因ではない。
15.11.35
यद्विशस्ताः कुरुश्रेष्ठ राजानश्च सहस्रशः ।
सर्वं दैवकृतं विद्धि कोत्र किं वक्तुमर्हति ॥ १५.११.३५ ॥
クルの最良の者よ、幾千もの王が殺された。これらすべては運命によってなされたと知れ。ここで誰が何を言えようか。
15.11.36
गुरुर्मतो भवानस्य कृत्स्नस्य जगतः प्रभुः ।
धर्मात्मानमतस्तुभ्यमनुजानीमहे सुतम् ॥ १५.११.३६ ॥
あなたはこの全世界の師であり主と見なされている。ゆえに、法の魂を持つこの息子をあなたにお任せする。
15.11.37
लभतां वीरलोकं स ससहायो नराधिपः ।
द्विजाग्र्यैः समनुज्ञातस्त्रिदिवे मोदतां सुखम्। ॥ १५.११.३७ ॥
その王は従者とともに英雄の世界を得よ。再生者の中の最上の人々に許されて、天界で幸福に喜べ。
15.11.38
प्राप्स्यते च भवान्पुण्यं धर्मे च सततं स्थितः ।
वेद धर्मं महाबाहो लौक्यं वैदिकमेव च ॥ १५.११.३८ ॥
あなたは常に法に安住してきたゆえに功徳を得るでしょう。大腕の方よ、あなたは世間の法もヴェーダの法も知っておられる。
15.11.39
दृष्टापदानाश्चास्माभिः पाण्डवाः पुरुषर्षभाः ।
समर्थास्त्रिदिवस्यापि पालने किं पुनः क्षितेः ॥ १५.११.३९ ॥
私たちは人中の牡牛たるパーンダヴァの功績を見てきた。彼らは天界すら守る力があるのだ、ましてや大地を守るのは言うまでもない。
15.11.40
अनुवर्त्स्यन्ति वा धीमन्समेषु विषमेषु च ।
प्रजाः कुरुकुलश्रेष्ठ पाण्डवाञ्शीलभूषणान् ॥ १५.११.४० ॥
クルの家系の最上の人よ、賢者よ。順境においても逆境においても、臣民は徳を飾りとするパーンダヴァに従うであろう。
15.11.41
ब्रह्मदेयाग्रहारांश्च पारिबर्हांश्च पार्थिवः ।
पूर्वराजातिसर्गांश्च पालयत्येव पाण्डवः ॥ १५.११.४१ ॥
パーンダヴァの王は、ブラフマデーヤとアグラハーラの土地、王の贈与、先代の王が与えた施与を守っている。
15.11.42
दीर्घदर्शीं मृदुर्दान्तः सदा वैश्रवणो यथा ।
अक्षुद्रसचिवश्चायं कुन्तीपुत्रो महामनाः ॥ १५.११.४२ ॥
このクンティーの子は大度で、先見の明があり、穏やかで自制心があり、常にヴァイシュラヴァナ（クベーラ）のようである。大臣たちも高潔である。
15.11.43
अप्यमित्रे दयावांश्च शुचिश्च भरतर्षभः ।
ऋजु पश्यति मेधावी पुत्रवत्पाति नः सदा ॥ १५.११.४३ ॥
敵に対してさえ慈悲深く清らかなバラタの牡牛、賢者は真っ直ぐに見て、いつも我らを息子のように守る。
15.11.44
विप्रियं च जनस्यास्य संसर्गाद्धर्मजस्य वै ।
न करिष्यन्ति राजर्षे तथा भीमार्जुनादयः ॥ १५.११.४४ ॥
王仙よ、法の子との交わりによって、ビーマやアルジュナらはこの民に決して不快なことはしないだろう。
15.11.45
मन्दा मृदुषु कौरव्य तीक्ष्णेष्वाशीविषोपमाः ।
वीर्यवन्तो महात्मानः पौराणां च हिते रताः ॥ १५.११.४५ ॥
クルの末裔よ、柔和な者には鈍く、厳しい者には毒蛇のようである。力ある高潔な者たちは市民の幸福を喜ぶ。
15.11.46
न कुन्ती न च पाञ्चाली न चोलूपी न सात्वती ।
अस्मिञ्जने करिष्यन्ति प्रतिकूलानि कर्हिचित् ॥ १५.११.४६ ॥
クンティーもパーンチャーリーもウルーピーもサートヴァティーも、この民に対して決して不利なことはしないだろう。
15.11.47
भवत्कृतमिमं स्नेहं युधिष्ठिरविवर्धितम् ।
न पृष्ठतः करिष्यन्ति पौरा जानपदा जनाः ॥ १५.११.४७ ॥
あなたが築き、ユディシュティラが育んだこの情愛を、市民も地方の人々も陰で損なうことはないだろう。
15.11.48
अधर्मिष्ठानपि सतः कुन्तीपुत्रा महारथाः ।
मानवान्पालयिष्यन्ति भूत्वा धर्मपरायणाः ॥ १५.११.४८ ॥
クンティーの子の大戦車戦士たちは、ダルマに専心して、不正な者にも善なる者にも、人々を守るだろう。
15.11.49
स राजन्मानसं दुःखमपनीय युधिष्ठिरात् ।
कुरु कार्याणि धर्म्याणि नमस्ते पुरुषर्षभ ॥ १५.११.४९ ॥
王よ、ユディシュティラの心の苦しみを取り除き、法にかなった務めを果たせ。人中の牡牛よ、あなたに礼をささげる。
15.11.50
तस्य तद्वचनं धर्म्यमनुमान्य गुणोत्तरम् ।
साधुसाध्विति सर्वः स जनः प्रतिगृहीतवान् ॥ १५.११.५० ॥
その法にかない、極めて優れた言葉を承認し、人々は「善いかな、善いかな」と言って皆がそれを受け入れた。
15.11.51
धृतराष्ट्राश्च तद्वाक्यमभिपूज्य पुनःपुनः ।
विसर्जयामास तदा प्रकृतीस्तु शनैःशनैः ॥ १५.११.५१ ॥
ドリタラーシュトラはその言葉を何度も称え、それから臣民を少しずつ解散させた。
15.11.52
स तैः सम्पूजितो राजा शिवेनावेक्षितस्तथा ।
प्राञ्जलिः पूजयामास तं जनं भरतर्षभ ॥ १५.११.५२ ॥
人々に敬われ、慈しみの眼差しを受けた王は、合掌してその民を敬った。バラタの最良の者よ。
15.11.53
ततो विवेश भवनं गान्धार्या सहितो निजम् ।
आगतायां च शर्वर्यां सुखं शेते नराधिपः ॥ १५.११.५३ ॥
それからガーンダーリーとともに自分の宮殿に入った。夜が訪れると、その人主は安らかに床についた。