ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 15.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.11.1
एवमुक्तास्तु ते तेन पौरजानपदा जनाः ।
वृद्धेन राज्ञा कौरव्य नष्टसंज्ञा इवाभवन् ॥ १५.११.१ ॥
ಕೌರವ್ಯನೇ, ವೃದ್ಧ ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದವರಂತಾದರು.
15.11.2
तूष्णींभूतांस्ततस्तांस्तु वाष्पकण्ठान्महीपतिः ।
धृतराष्ट्रो महीपालः पुनरेवाभ्यभाषत ॥ १५.११.२ ॥
ಆಗ ಮೌನವಾಗಿದ್ದ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಂಠ ಕಟ್ಟಿದ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಭೂಪಾಲ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
15.11.3
वृद्धं च हतपुत्रं च धर्मपत्न्या सहानया ।
विलपन्तं बहुविधं कृपणं चैव सत्तमाः ॥ १५.११.३ ॥
ಸತ್ತಮರೇ, ವೃದ್ಧನೂ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನೂ ಆದ ಅವನು ತನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತ ದೀನನಾಗಿದ್ದನು.
15.11.4
पित्रा स्वयमनुज्ञातं कृष्णद्वैपायनेन वै ।
वनवासाय धर्मज्ञा धर्मजेन नृपेण ह ॥ १५.११.४ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞರೇ, ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರು ಸ್ವತಃ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು; ಧರ್ಮಜನಾದ ರಾಜನೂ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದನು.
15.11.5
सोहं पुनःपुनर्याचे शिरसाऽवनतोऽनघाः ।
गान्धार्या सहितं तन्मां समनुज्ञातुमर्हथ ॥ १५.११.५ ॥
ನಿಷ್ಪಾಪರೇ, ನಾನು ತಲೆಬಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ; ಗಾಂಧಾರಿಯೊಂದಿಗಿರುವ ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು.
15.11.6
तच्छ्रुत्वा कुरुराजस्य वाक्यानि करुणानि ते ।
रुरुदुः सर्वशो राजन्समेताः कुरुजाङ्गलाः ॥ १५.११.६ ॥
ರಾಜನೇ, ಕುರುರಾಜನ ಆ ಕರುಣಾಜನಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸೇರಿದ್ದ ಕುರು ಮತ್ತು ಜಾಂಗಲ ಜನರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅತ್ತರು.
15.11.7
उत्तरीयैः करैश्चापि संछाद्य वदनानि ते ।
रुरुदुः शोकसंतप्ता मुहूर्तं पितृमातृवत् ॥ १५.११.७ ॥
ಅವರು ಉತ್ತರೀಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಳಿಂದ ಮುಖಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತರಾಗಿ, ಕ್ಷಣಕಾಲ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಂತೆ ಅಳತೊಡಗಿದರು.
15.11.8
हृदयैः शून्यभूतैस्ते धृतराष्ट्रप्रवासजम् ।
दुःखं संधारयन्तो हि नष्टसंज्ञा हवाभवन् ॥ १५.११.८ ॥
ಶೂನ್ಯವಾದ ಹೃದಯಗಳಿಂದ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದುಃಖವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆಟ್ಟವರಂತಾದರು.
15.11.9
ते विनीय तमायासं धृतराष्ट्रवियोगजम् ।
शनैः शनैस्तदाऽन्योन्यमब्रुवन्स्वमतान्युत ॥ १५.११.९ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ವಿಯೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆ ಸಂಕಟವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಗ ಪರಸ್ಪರ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೇಳತೊಡಗಿದರು.
15.11.10
ततः सञ्चिन्त्य ते सर्वे वाक्यान्यथ समासतः ।
एकस्मिन्ब्राह्मणे कार्यमावेस्योचुर्नराधिपम् ॥ १५.११.१० ॥
ನಂತರ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿ, ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
15.11.11
ततः स्वाचरणो विप्रः सम्मतोऽर्थविशारदः ।
सम्भाव्यो बह्वृचो राजन्वक्तुं समुपचक्रमे ॥ १५.११.११ ॥
ನಂತರ ಸದಾಚಾರಿಯೂ, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೂ, ಅರ್ಥವಿಶಾರದನೂ, ಬಹು ಋಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನೂ ಆದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ರಾಜನೇ, ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
15.11.12
अनुमान्य महाराजं सदः समनुभाष्य च ।
विप्रः प्रगल्भो मेधावी स राजानमुवाच ह ॥ १५.११.१२ ॥
ಮಹಾರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿ, ಸಭೆಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ಆ ಪ್ರಗಲ್ಭನೂ ಮೇಧಾವಿಯೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
15.11.13
राजन्वाक्यं जनस्यास्य मयि सर्वं समर्पितम् ।
वक्ष्यामि तदहं वीर तज्जुषस्व नपाधिप ॥ १५.११.१३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಜನರ ಮಾತೆಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಓ ವೀರನೇ, ನಾನು ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನೃಪಾಧಿಪನೇ, ಅದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸು.
15.11.14
यथा वदसि राजेन्द्र सर्वमेतत्तथा विभो ।
नात्र मिथ्या वचः किञ्चित्सुहृत्त्वं नः परस्परम् ॥ १५.११.१४ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಇದೆ, ಓ ವಿಭುವೇ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸುಳ್ಳಿಲ್ಲ; ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
15.11.15
न जात्वस्य च वंशस्य राज्ञां कश्चित्कदाचन ।
राजाऽऽसीद्यः प्रजापालः प्रजानामप्रियोऽभवत् ॥ १५.११.१५ ॥
ಈ ವಂಶದ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಅಪ್ರಿಯನಾದ ರಾಜನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
15.11.16
पितृवन्मातृवच्चैव भवन्तः पालयन्ति नः ।
न च दुर्योधनः किञ्चिदयुक्तं कृतवान्नृपः ॥ १५.११.१६ ॥
ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ತಂದೆತಾಯಿಗಳಂತೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತೀರಿ. ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನೂ ಯಾವ ಅನುಚಿತ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
15.11.17
प्रियाणि कुर्वन्सर्वेषामनुवृत्त्यर्थमुद्यतः ।
यथा ब्रवीति धर्मात्मा मुनिः सत्यवतीसुतः।
तथा कुरु महाराज स हि नः परमो गुरुः ॥ १५.११.१७ ॥
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ, ಅನುಕೂಲತೆಗಾಗಿ ಮುಂದಾಗಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗ ಮುನಿ ಹೇಳುವಂತೆಯೇ ಮಾಡು, ಮಹಾರಾಜನೇ; ಅವನೇ ನಮ್ಮ ಪರಮ ಗುರು.
15.11.18
त्यक्ता वयं तु भवता दुःखशोकपरायणाः ।
भविष्यामश्चिरं राजन्भवद्गुणशतैर्हृताः ॥ १५.११.१८ ॥
ಆದರೆ ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಾವು ದುಃಖ ಶೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇರುತ್ತೇವೆ; ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ನೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ನಾವು.
15.11.19
यथा शन्तनुना गुप्ता राज्ञा चित्राङ्गदेन च ।
भीष्मवीर्योपगूढेन पित्रा तव च पार्थिव।
भवद्बुद्धियुजा चैवि पाण्डुना पृथिवीक्षिता ॥ १५.११.१९ ॥
ಶಂತನು, ರಾಜ ಚಿತ್ರಾಂಗದ, ಭೀಷ್ಮನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾದ ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪಾಂಡು, ಭೂಪತಿ ರಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ.
15.11.20
तथा दुर्योधनेनापि राज्ञा सुपरिपालिताः ।
न स्वल्पमपि पुत्रस्ते व्यलीकं कृतवान्नृप। ॥ १५.११.२० ॥
ಅದೇ ರೀತಿ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ಓ ನೃಪ, ನಿನ್ನ ಮಗನು ನಮಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
15.11.21
पितरीव सुविश्वस्तास्तस्मिन्नपि नराधिपे ।
वयसा स्म यथा सम्यग्भवतो विदितं तथा ॥ १५.११.२१ ॥
ಆ ನರಾಧಿಪನಲ್ಲಿಯೂ ತಂದೆಯಂತೆ ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟಿದ್ದೆವು; ಅದು ನಿನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ.
15.11.22
तथा वर्षसहस्राणि कुन्तीपुत्रेण धीमता ।
पाल्यमाना धृतिमता सुखं विन्दामहे नृप ॥ १५.११.२२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕುಂತೀಪುತ್ರನಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿ ನಾವು ಸುಖ ಅನುಭವಿಸಿದೆವು, ಓ ನೃಪ.
15.11.23
राजर्षीणां पुराणानां भवतां पुण्यकर्मणाम् ।
कुरुसंवरणादीनां भरतस्य च धीमतः ॥ १५.११.२३ ॥
ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜರ್ಷಿಗಳ, ನಿಮ್ಮ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿ ಪೂರ್ವಜರ, ಕುರು, ಸಂವರಣ ಮೊದಲಾದವರ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭರತನ ಮಾರ್ಗ.
15.11.24
वृत्तं समनुयात्येष धर्मात्मा भूरिदक्षिणः ।
नात्र वाच्यं महाराज सुसूक्ष्ममपि विद्यते ॥ १५.११.२४ ॥
ಈ ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಅಧಿಕ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡುವವನು ಅವರ ನಡತೆಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದೂ ಕೂಡ.
15.11.25
उषिताः स्म सुखं नित्यं भवता परिपालिताः ।
सुसूक्ष्मं च व्यलीकं ते सपुत्रस्य न विद्यते ॥ १५.११.२५ ॥
ನಾವು ಸದಾ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಸುಖವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವಾಸಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪುತ್ರರೊಂದಿಗಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಪರಾಧವೂ ಇಲ್ಲ.
15.11.26
यत्तु ज्ञातिविमर्देऽस्मिन्नात्थ दुर्योधनं प्रति ।
भन्तमनुनेष्यामि तत्रापि कुरुनन्दन ॥ १५.११.२६ ॥
ಕುರುನಂದನ, ಈ ಜ್ಞಾತಿ ವಿನಾಶದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನ ಕುರಿತು ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಭಕ್ತನನ್ನು ನಾನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ.
15.11.27
न तद्दुर्योधनकृतं न च तद्भवता कृतम् ।
न कर्णसौबलाभ्यां च कुरवो यत्क्षयं गताः ॥ १५.११.२७ ॥
ಕುರುಗಳು ನಾಶವಾದದ್ದು ದುರ್ಯೋಧನನು ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲ, ನೀವು ಮಾಡಿದ್ದೂ ಅಲ್ಲ, ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಸೌಬಲ (ಶಕುನಿ) ಮಾಡಿದ್ದೂ ಅಲ್ಲ.
15.11.28
दैवं तत्तु विजानीमो यन्न शक्यं प्रबाधितुम् ।
दैवं पुरुषकारेणि न शक्यमपि बाधितुम् ॥ १५.११.२८ ॥
ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಆ ದೈವವನ್ನು ನಾವು ಬಲ್ಲೆವು. ದೈವವನ್ನು ಪುರುಷಕಾರದಿಂದಲೂ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
15.11.29
अक्षौहिण्यो महाराज दशाष्टौ च समागताः ।
अष्टादशाहेन हताः कुरुभिर्योधपुङ्गवैः ॥ १५.११.२९ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಹದಿನೆಂಟು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳು ಸೇರಿದವು; ಹದಿನೆಂಟು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರಿಂದ ಅವು ಹತವಾದವು.
15.11.30
भीष्मद्रोणकृपाद्यैश्च कर्णेन च महात्मना ।
युयुधानेन वीरेण धृष्टद्युम्नेन चाहवे ॥ १५.११.३० ॥
ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ, ಮಹಾತ್ಮ ಕರ್ಣನಿಂದ, ವೀರ ಯುಯುಧಾನನಿಂದ ಮತ್ತು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ.
15.11.31
चतुर्भिः पाण्डुपुत्रैश्च भीमार्जुनयमैस्तथा ।
न च क्षयोऽयं नृपते क्रते दैवबलादभूत् ॥ १५.११.३१ ॥
ನಾಲ್ವರು ಪಾಂಡುಪುತ್ರರಿಂದಲೂ, ಭೀಮ-ಅರ್ಜುನ-ಯಮರಿಂದಲೂ ಈ ನಾಶವು ಮಾಡಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ; ಓ ರಾಜನೇ, ಇದು ದೈವಬಲದಿಂದಲೇ ಆಯಿತು.
15.11.32
अवश्यमेव सङ्ग्रामे क्षत्रियेण विशेषतः ।
कर्तव्यं निधनं काले मर्तव्यं क्षत्रबन्धुना ॥ १५.११.३२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತನ್ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕು; ಕ್ಷತ್ರಬಂಧುವು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಸಾಯಬೇಕು.
15.11.33
तैरियं पुरुषव्याघ्रैर्विद्याबाहुबलान्वितैः ।
पृथिवी निहता सर्वा सहया सरथद्विपा ॥ १५.११.३३ ॥
ವಿದ್ಯೆ, ಬಾಹುಬಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರಿಂದ ಈ ಇಡೀ ಭೂಮಿ ಕುದುರೆ, ರಥ, ಆನೆಗಳ ಸಹಿತ ಹತವಾಯಿತು.
15.11.34
न स राज्ञां वधे सूनुः कारणं ते महात्मनाम् ।
न भवान्न च ते भृत्या न कर्णो न च सौबलः ॥ १५.११.३४ ॥
ರಾಜರ ವಧೆಗೆ ಆ ಮಗನು, ನಿನ್ನ ಮಗನು, ಆ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಕಾರಣನಲ್ಲ; ನೀನೂ ಅಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಸೇವಕರೂ ಅಲ್ಲ, ಕರ್ಣನೂ ಅಲ್ಲ, ಸೌಬಲನೂ ಅಲ್ಲ.
15.11.35
यद्विशस्ताः कुरुश्रेष्ठ राजानश्च सहस्रशः ।
सर्वं दैवकृतं विद्धि कोत्र किं वक्तुमर्हति ॥ १५.११.३५ ॥
ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸಾವಿರಾರು ರಾಜರು ಹತರಾದರು; ಇದೆಲ್ಲವೂ ದೈವಕೃತವೆಂದು ತಿಳಿ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಲು ಶಕ್ತರು?
15.11.36
गुरुर्मतो भवानस्य कृत्स्नस्य जगतः प्रभुः ।
धर्मात्मानमतस्तुभ्यमनुजानीमहे सुतम् ॥ १५.११.३६ ॥
ನೀನೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಗುರುವೂ ಪ್ರಭುವೂ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಈ ಮಗನನ್ನು ನಿನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ.
15.11.37
लभतां वीरलोकं स ससहायो नराधिपः ।
द्विजाग्र्यैः समनुज्ञातस्त्रिदिवे मोदतां सुखम्। ॥ १५.११.३७ ॥
ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವೀರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಆನಂದಿಸಲಿ.
15.11.38
प्राप्स्यते च भवान्पुण्यं धर्मे च सततं स्थितः ।
वेद धर्मं महाबाहो लौक्यं वैदिकमेव च ॥ १५.११.३८ ॥
ನೀವು ಸದಾ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ. ಓ ಮಹಾಬಾಹೋ, ನೀವು ಲೌಕಿಕ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ ಎರಡನ್ನೂ ಅರಿತಿರುವಿರಿ.
15.11.39
दृष्टापदानाश्चास्माभिः पाण्डवाः पुरुषर्षभाः ।
समर्थास्त्रिदिवस्यापि पालने किं पुनः क्षितेः ॥ १५.११.३९ ॥
ನಾವು ಪಾಂಡವರ ಪರಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ; ಆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲೂ ಸಮರ್ಥರು; ಹಾಗಿರುವಾಗ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುವುದು?
15.11.40
अनुवर्त्स्यन्ति वा धीमन्समेषु विषमेषु च ।
प्रजाः कुरुकुलश्रेष्ठ पाण्डवाञ्शीलभूषणान् ॥ १५.११.४० ॥
ಓ ಕುರುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಧೀಮಂತನೇ, ಸುಖದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಕಷ್ಟದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಜೆಗಳು ಶೀಲವೇ ಭೂಷಣವಾದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವರು.
15.11.41
ब्रह्मदेयाग्रहारांश्च पारिबर्हांश्च पार्थिवः ।
पूर्वराजातिसर्गांश्च पालयत्येव पाण्डवः ॥ १५.११.४१ ॥
ಪಾಂಡವ ರಾಜನು ಬ್ರಹ್ಮದೇಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಹಾರಗಳನ್ನು, ಪಾರಿಬರ್ಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ರಾಜರ ದಾನಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
15.11.42
दीर्घदर्शीं मृदुर्दान्तः सदा वैश्रवणो यथा ।
अक्षुद्रसचिवश्चायं कुन्तीपुत्रो महामनाः ॥ १५.११.४२ ॥
ಈ ಕುಂತೀಪುತ್ರನು ಮಹಾಮನಸ್ಕ, ದೂರದರ್ಶಿ, ಮೃದು, ದಾಂತ; ಯಾವಾಗಲೂ ವೈಶ್ರವಣನಂತೆ; ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಉದಾರರು.
15.11.43
अप्यमित्रे दयावांश्च शुचिश्च भरतर्षभः ।
ऋजु पश्यति मेधावी पुत्रवत्पाति नः सदा ॥ १५.११.४३ ॥
ಶತ್ರುವಿನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ದಯಾವಂತರೂ ಶುದ್ಧರೂ ಆದ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಬುದ್ಧಿವಂತರು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಮಗನಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ.
15.11.44
विप्रियं च जनस्यास्य संसर्गाद्धर्मजस्य वै ।
न करिष्यन्ति राजर्षे तथा भीमार्जुनादयः ॥ १५.११.४४ ॥
ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ಧರ್ಮಜನ ಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ಭೀಮಾರ್ಜುನಾದಿಗಳು ಈ ಜನರಿಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
15.11.45
मन्दा मृदुषु कौरव्य तीक्ष्णेष्वाशीविषोपमाः ।
वीर्यवन्तो महात्मानः पौराणां च हिते रताः ॥ १५.११.४५ ॥
ಕೌರವ್ಯನೇ, ಮೃದುವಾದವರ ಬಳಿ ಮಂದರು, ಕಠಿಣರ ಮೇಲೆ ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ; ವೀರ್ಯವಂತ ಮಹಾತ್ಮರು ಪೌರರ ಹಿತದಲ್ಲಿ ರತರು.
15.11.46
न कुन्ती न च पाञ्चाली न चोलूपी न सात्वती ।
अस्मिञ्जने करिष्यन्ति प्रतिकूलानि कर्हिचित् ॥ १५.११.४६ ॥
ಕುಂತಿ, ಪಾಂಚಾಲಿ, ಉಲೂಪಿ, ಸಾತ್ವತಿ — ಯಾರೂ ಈ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಎಂದಿಗೂ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
15.11.47
भवत्कृतमिमं स्नेहं युधिष्ठिरविवर्धितम् ।
न पृष्ठतः करिष्यन्ति पौरा जानपदा जनाः ॥ १५.११.४७ ॥
ನೀವು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಪೋಷಿಸಿದ ಈ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪೌರರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣರು ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಕೆಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
15.11.48
अधर्मिष्ठानपि सतः कुन्तीपुत्रा महारथाः ।
मानवान्पालयिष्यन्ति भूत्वा धर्मपरायणाः ॥ १५.११.४८ ॥
ಕುಂತಿಯ ಮಕ್ಕಳು, ಮಹಾರಥರು, ಧರ್ಮಪರಾಯಣರಾಗಿ, ಅಧರ್ಮಿಗಳನ್ನೂ ಸತ್ಪುರುಷರನ್ನೂ ಮಾನವರನ್ನು ಕಾಯುವರು.
15.11.49
स राजन्मानसं दुःखमपनीय युधिष्ठिरात् ।
कुरु कार्याणि धर्म्याणि नमस्ते पुरुषर्षभ ॥ १५.११.४९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮನೋವ್ಯಥೆಯನ್ನು ತೊಡೆದು ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
15.11.50
तस्य तद्वचनं धर्म्यमनुमान्य गुणोत्तरम् ।
साधुसाध्विति सर्वः स जनः प्रतिगृहीतवान् ॥ १५.११.५० ॥
ಅವನ ಆ ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, "ಸಾಧು, ಸಾಧು" ಎನ್ನುತ್ತ ಆ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
15.11.51
धृतराष्ट्राश्च तद्वाक्यमभिपूज्य पुनःपुनः ।
विसर्जयामास तदा प्रकृतीस्तु शनैःशनैः ॥ १५.११.५१ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಆ ಮಾತನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಗೌರವಿಸಿ, ನಂತರ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟನು.
15.11.52
स तैः सम्पूजितो राजा शिवेनावेक्षितस्तथा ।
प्राञ्जलिः पूजयामास तं जनं भरतर्षभ ॥ १५.११.५२ ॥
ಅವರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಶುಭದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಜನು ಕೈಮುಗಿದು ಆ ಜನರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
15.11.53
ततो विवेश भवनं गान्धार्या सहितो निजम् ।
आगतायां च शर्वर्यां सुखं शेते नराधिपः ॥ १५.११.५३ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಗಾಂಧಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ರಾತ್ರಿ ಬಂದಾಗ ಆ ನರಾಧಿಪನು ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗಿದನು.