Mahābhārata · Adhyāya 15.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.12.1
ततो रजन्यां व्युष्टायां धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
विदुरं प्रेषयामास युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १५.१२.१ ॥
Then, when the night had passed and dawn had come, Dhṛtarāṣṭra, son of Ambikā, sent Vidura to the dwelling of Yudhiṣṭhira.
15.12.2
स गत्वा राजवचनादुवाचाच्युतमीश्वरम् ।
युधिष्ठि महातेजाः सर्वबुद्धिमतांवरः ॥ १५.१२.२ ॥
Going at the king's word, he spoke to Acyuta, the Lord (Kṛṣṇa) — Vidura, of great splendor, foremost of all the wise.
15.12.3
धृतराष्ट्रो महाराजो वनवासाय दीक्षितः ।
गमिष्यति वनं राजन्नागतां कार्तिकीमिमाम् ॥ १५.१२.३ ॥
Mahārāja Dhṛtarāṣṭra, consecrated for forest-dwelling, will go to the forest, O king, on this coming Kārtikī night.
15.12.4
स त्वां कुरुकुलश्रेष्ठ किञ्चिर्थमभीप्सति ।
श्राद्धमिच्छति दातुं स गाङ्गेयस्य महात्मनः ॥ १५.१२.४ ॥
He, O best of the Kuru line, desires something of you: he wishes to give the śrāddha for the great-souled son of Gaṅgā, Bhīṣma.
15.12.5
द्रोणस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ।
पुत्राणां चैव सर्वेषां ये चान्ये सुहृदो हताः।
यदि चाप्यनुजानीषे सैन्धवापशदस्य च ॥ १५.१२.५ ॥
For Droṇa, for Somadatta, for the wise Bāhlīka, for all the sons, and for the other friends who were slain — and, if you also consent, for Saindhava and Āpaśada.
15.12.6
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य युधिष्ठिरः ।
हृष्टःक सम्पूजयामास गुडोकेशश्च पाण्डवः ॥ १५.१२.६ ॥
Hearing these words of Vidura, Yudhiṣṭhira rejoiced and honored him well, and the Pāṇḍava Arjuna, conqueror of sleep, did likewise.
15.12.7
न च भीमो द्दढक्रोधस्तद्वचो जगृहे तदा ।
विदुरस्य महातेजा दुर्योधनकृतं स्मरन् ॥ १५.१२.७ ॥
Bhīma, firm in his anger, did not accept Vidura's words then, remembering what Duryodhana had done.
15.12.8
अभिप्रायं विदित्वा तु भीमतसेनस्य फल्गुनः ।
किरीटी किञ्चिदानम्य तमुवाच नरर्षभम् ॥ १५.१२.८ ॥
Understanding Bhīmasena's intention, Arjuna the crowned one bowed slightly and spoke to that bull among men.
15.12.9
भीम राजा पिता वृद्धो वनवासाय दीक्षितः ।
दातुमिच्छति सर्वेषां सुहृदामौर्ध्वदेहिकम् ॥ १५.१२.९ ॥
Bhīma, our aged father the king has taken his vow for forest-dwelling and wishes to perform the funeral rites for all his friends.
15.12.10
भवता निर्जितं वित्तं दातुमिच्छति कौरवः ।
भीष्मादीनां महाबाहो तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.१२.१० ॥
The Kaurava wishes to give the wealth you conquered to Bhīṣma and the others; mighty-armed one, you should grant permission for it.
15.12.11
दिष्ट्या त्वद्य महाबाहो धृतराष्ट्रः प्रयाचते ।
याचितो यः पुराऽस्माभिः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ १५.१२.११ ॥
Mighty-armed one, by good fortune today Dhṛtarāṣṭra begs; this is the very man from whom we once begged — behold the turn of time.
15.12.12
योसौ पृथिव्याः कृत्स्नाया भर्ता भूत्वा नराधिपः ।
परैर्विनिहतामात्यो वनं गन्तुमभीप्सति ॥ १५.१२.१२ ॥
He who became lord of the entire earth and lord of men, now, with his ministers slain by enemies, desires to go to the forest.
15.12.13
मा तेऽन्यत्पुरुषव्याघ्र दानाद्भवतु दर्शनम् ।
अयशस्यमतोऽन्यत्स्यादधर्मश्च महाभुजः ॥ १५.१२.१३ ॥
Let no other vision arise in you, tiger among men, than that of giving. Anything else would be dishonour and unrighteousness, O mighty-armed one.
15.12.14
राजानमुपतिष्ठस्व ज्येष्ठं भ्रातरमीश्वरम् ।
अर्हस्त्वमसि दातुं वै नादातुं भरतर्षभ ॥ १५.१२.१४ ॥
Go and attend upon the king, your eldest brother and lord. Bull of the Bharatas, you are fit indeed to give, not to receive.
15.12.15
एवं ब्रुवाणं बीभत्सुं धर्मराजोऽप्यपूजयत् ।
भीमसेनस्तु सक्रोधमुवाच विजयं तदा ॥ १५.१२.१५ ॥
Thus speaking, Bībhatsu (Arjuna) was honoured even by King Dharma. But then Bhīmasena, angry, spoke to Vijaya.
15.12.16
वयं भीष्मस्य दास्यामः प्रेतकार्यं तु फल्गुन ।
सोमदत्तस्य नृपतेर्भूरिश्रवस एव च ॥ १५.१२.१६ ॥
We shall perform the funeral rites for Bhīṣma, King Somadatta and Bhūriśravas, O Phalguna.
15.12.17
बाह्लीकस्य च राजर्षेर्द्रोणस्य च महात्मनः ।
अन्येषां चैव सुहृदां कुन्ती कर्णाय दास्यति ॥ १५.१२.१७ ॥
And for the royal sage Bāhlīka, the great-souled Droṇa and the other friends, Kuntī will give for Karṇa.
15.12.18
श्राद्धानि पुरुषव्याघ्र मा प्रदात्कौरवो नृपः ।
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा वो नन्दन्तु शत्रवः ॥ १५.१२.१८ ॥
Let the Kaurava king not give funeral oblations, tiger among men. Such is my judgment, lest your enemies rejoice.
15.12.19
कष्टात्कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ।
यैरियं पृथिवी कृत्स्ना घातिता कुलपांसनैः ॥ १५.१२.१९ ॥
Let Duryodhana and the others go from misery into greater misery, they by whom this entire earth was destroyed, defilers of the family.
15.12.20
कुतस्त्वमद्य विस्मृत्य वैरं द्वादशवार्षिकम् ।
अज्ञातवासगमनं द्रौपदीशोकवर्धनम् ॥ १५.१२.२० ॥
How, now, have you forgotten the twelve years' enmity, which led to your going into unknown exile and increased Draupadī's grief?
15.12.21
क्व तदा धृतराष्ट्रस्य स्नेहोऽस्मद्गोचरो गतः ।
कृष्णाजिनोपसंवीतो हृताभरणभूषणः।
सार्धं पाञ्चालपुत्र्या त्वं राजानमुपजग्मिवान् ॥ १५.१२.२१ ॥
Where, then, had that affection for Dhṛtarāṣṭra gone, which was within our reach? Clad in deerskin, stripped of ornaments and adornments, together with the daughter of Pañcāla, you went to that king.
15.12.22
क्व तदा द्रोणभिष्मौ तौ सोमदत्तोपि वाऽभवत् ।
यत्र द्वादश वर्षाणि वने वन्येन जीवथ।
न तदा त्वां पिता ज्येष्ठः पितृत्वेनाभिवीक्षते ॥ १५.१२.२२ ॥
Where then were Droṇa, Bhīṣma and that Somadatta? When you lived twelve years in the forest on wild food, the eldest father did not look upon you as a father does.
15.12.23
किं ते तद्विस्मृतं पार्थक यदेष कुलपांसनः ।
दुर्बुद्धिर्विदुरं प्राह द्यूते किं जितमित्युत ॥ १५.१२.२३ ॥
O Pārtha, have you forgotten what this evil-minded defiler of the family once said to Vidura: 'What has been won in the dice game?'
15.12.24
तमेवंवादिनं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच वचनं धीमाञ्जोषमास्स्वेति भर्त्सयन् ॥ १५.१२.२४ ॥
Seeing him speak thus, King Yudhiṣṭhira, son of Kuntī, the wise one, rebuked him and said: "Be silent, sit down."