મહાભારત · અધ્યાય 15.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.12.1
ततो रजन्यां व्युष्टायां धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
विदुरं प्रेषयामास युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १५.१२.१ ॥
પછી રાત વીતીને સવાર થઈ ત્યારે અંબિકાના પુત્ર ધૃતરાષ્ટ્રે વિદુરને યુધિષ્ઠિરના નિવાસસ્થાને મોકલ્યા.
15.12.2
स गत्वा राजवचनादुवाचाच्युतमीश्वरम् ।
युधिष्ठि महातेजाः सर्वबुद्धिमतांवरः ॥ १५.१२.२ ॥
રાજાના વચનથી તે જઈને અચ્યુત ઈશ્વર (કૃષ્ણ)ને બોલ્યા; તે મહાતેજસ્વી અને સર્વ બુદ્ધિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ હતા.
15.12.3
धृतराष्ट्रो महाराजो वनवासाय दीक्षितः ।
गमिष्यति वनं राजन्नागतां कार्तिकीमिमाम् ॥ १५.१२.३ ॥
મહારાજ ધૃતરાષ્ટ્ર વનવાસ માટે દીક્ષિત છે; હે રાજન, આવનારી આ કાર્તિકી પૂર્ણિમાએ તે વનમાં જશે.
15.12.4
स त्वां कुरुकुलश्रेष्ठ किञ्चिर्थमभीप्सति ।
श्राद्धमिच्छति दातुं स गाङ्गेयस्य महात्मनः ॥ १५.१२.४ ॥
હે કુરુકુળશ્રેષ્ઠ, તે તમારી પાસેથી કંઈક ઇચ્છે છે; મહાત્મા ગાંગેય (ભીષ્મ)નું શ્રાદ્ધ આપવાની તે ઇચ્છા રાખે છે.
15.12.5
द्रोणस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ।
पुत्राणां चैव सर्वेषां ये चान्ये सुहृदो हताः।
यदि चाप्यनुजानीषे सैन्धवापशदस्य च ॥ १५.१२.५ ॥
દ્રોણ, સોમદત્ત, બુદ્ધિમાન બાહ્લીક, સૌના પુત્રો અને મૃત્યુ પામેલા બીજા મિત્રો માટે — અને જો તમે અનુમતિ આપો તો સૈન્ધવ અને આપશદ માટે પણ.
15.12.6
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य युधिष्ठिरः ।
हृष्टःक सम्पूजयामास गुडोकेशश्च पाण्डवः ॥ १५.१२.६ ॥
વિદુરના આ વચનો સાંભળીને યુધિષ્ઠિર હર્ષિત થયા અને તેમનું સન્માન કર્યું; ગુડાકેશ પાંડવ અર્જુને પણ તેમ કર્યું.
15.12.7
न च भीमो द्दढक्रोधस्तद्वचो जगृहे तदा ।
विदुरस्य महातेजा दुर्योधनकृतं स्मरन् ॥ १५.१२.७ ॥
દૃઢ ક્રોધી ભીમે ત્યારે વિદુરનું એ વચન સ્વીકાર્યું નહીં; દુર્યોધને કરેલાં કૃત્યો તે યાદ કરતો હતો.
15.12.8
अभिप्रायं विदित्वा तु भीमतसेनस्य फल्गुनः ।
किरीटी किञ्चिदानम्य तमुवाच नरर्षभम् ॥ १५.१२.८ ॥
ભીમસેનનો અભિપ્રાય સમજીને કિરીટી ફાલ્ગુને થોડું નમીને તે નરશ્રેષ્ઠને કહ્યું.
15.12.9
भीम राजा पिता वृद्धो वनवासाय दीक्षितः ।
दातुमिच्छति सर्वेषां सुहृदामौर्ध्वदेहिकम् ॥ १५.१२.९ ॥
ભીમ, અમારા વૃદ્ધ પિતા રાજા વનવાસ માટે દીક્ષિત થયા છે; તે સર્વ મિત્રોની ઔર્ધ્વદૈહિક ક્રિયા કરવા ઇચ્છે છે.
15.12.10
भवता निर्जितं वित्तं दातुमिच्छति कौरवः ।
भीष्मादीनां महाबाहो तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.१२.१० ॥
તમે જીતેલું ધન કૌરવ ભીષ્માદિને આપવા ઇચ્છે છે; હે મહાબાહો, તમારે તેની અનુમતિ આપવી જોઈએ.
15.12.11
दिष्ट्या त्वद्य महाबाहो धृतराष्ट्रः प्रयाचते ।
याचितो यः पुराऽस्माभिः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ १५.१२.११ ॥
હે મહાબાહો, સદ્ભાગ્યે આજે ધૃતરાષ્ટ્ર યાચના કરે છે; પહેલાં અમે જેની પાસે યાચના કરી હતી તે જ આ છે — કાળનો આ ફેરફાર જુઓ.
15.12.12
योसौ पृथिव्याः कृत्स्नाया भर्ता भूत्वा नराधिपः ।
परैर्विनिहतामात्यो वनं गन्तुमभीप्सति ॥ १५.१२.१२ ॥
જે સમગ્ર પૃથ્વીનો સ્વામી અને નરાધિપ હતો, શત્રુઓ દ્વારા તેના અમાત્યો માર્યા ગયા પછી હવે તે વનમાં જવા ઇચ્છે છે.
15.12.13
मा तेऽन्यत्पुरुषव्याघ्र दानाद्भवतु दर्शनम् ।
अयशस्यमतोऽन्यत्स्यादधर्मश्च महाभुजः ॥ १५.१२.१३ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, દાન સિવાય તારો બીજો નિશ્ચય ન હો. આનાથી જુદું કંઈ અપયશ અને અધર્મ થશે, હે મહાબાહુ.
15.12.14
राजानमुपतिष्ठस्व ज्येष्ठं भ्रातरमीश्वरम् ।
अर्हस्त्वमसि दातुं वै नादातुं भरतर्षभ ॥ १५.१२.१४ ॥
રાજા, જ્યેષ્ઠ ભાઈ અને સ્વામી પાસે જા. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તું આપવાને જ યોગ્ય છે, લેવાને નહીં.
15.12.15
एवं ब्रुवाणं बीभत्सुं धर्मराजोऽप्यपूजयत् ।
भीमसेनस्तु सक्रोधमुवाच विजयं तदा ॥ १५.१२.१५ ॥
આ રીતે બોલતા બીભત્સુ (અર્જુન)નું ધર્મરાજે પણ સન્માન કર્યું. પરંતુ ત્યારે ભીમસેને ક્રોધ સાથે વિજયને કહ્યું.
15.12.16
वयं भीष्मस्य दास्यामः प्रेतकार्यं तु फल्गुन ।
सोमदत्तस्य नृपतेर्भूरिश्रवस एव च ॥ १५.१२.१६ ॥
હે ફાલ્ગુન, અમે ભીષ્મનું, રાજા સોમદત્તનું અને ભૂરિશ્રવાનું પણ પ્રેતકાર્ય કરીશું.
15.12.17
बाह्लीकस्य च राजर्षेर्द्रोणस्य च महात्मनः ।
अन्येषां चैव सुहृदां कुन्ती कर्णाय दास्यति ॥ १५.१२.१७ ॥
રાજર્ષિ બાહ્લીકનું, મહાત્મા દ્રોણનું અને અન્ય મિત્રોનું પણ; કર્ણ માટે કુંતી આપશે.
15.12.18
श्राद्धानि पुरुषव्याघ्र मा प्रदात्कौरवो नृपः ।
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा वो नन्दन्तु शत्रवः ॥ १५.१२.१८ ॥
હે પુરુષવ્યાઘ્ર, કૌરવ રાજા શ્રાદ્ધ ન આપે. મારી બુદ્ધિ આ છે; તમારા શત્રુઓ આનંદ ન કરે.
15.12.19
कष्टात्कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ।
यैरियं पृथिवी कृत्स्ना घातिता कुलपांसनैः ॥ १५.१२.१९ ॥
કુળને કલંક લગાડનારા દુર્યોધન આદિ સૌ કષ્ટમાંથી વધુ મોટા કષ્ટમાં જાઓ; જેમણે આ સમગ્ર પૃથ્વીનો નાશ કર્યો.
15.12.20
कुतस्त्वमद्य विस्मृत्य वैरं द्वादशवार्षिकम् ।
अज्ञातवासगमनं द्रौपदीशोकवर्धनम् ॥ १५.१२.२० ॥
દ્રૌપદીના શોકને વધારનાર, અજ્ઞાતવાસમાં જવાનું કારણ બનેલું બાર વર્ષનું વેર તેં આજે કેમ ભૂલી ગયો?
15.12.21
क्व तदा धृतराष्ट्रस्य स्नेहोऽस्मद्गोचरो गतः ।
कृष्णाजिनोपसंवीतो हृताभरणभूषणः।
सार्धं पाञ्चालपुत्र्या त्वं राजानमुपजग्मिवान् ॥ १५.१२.२१ ॥
ત્યારે ધૃતરાષ્ટ્ર પ્રત્યેનો તે સ્નેહ ક્યાં ગયો હતો, જે આપણી પહોંચમાં હતો? કૃષ્ણાજિન પહેરીને, આભૂષણો હરાઈ ગયેલા, પાંચાલીની સાથે તું તે રાજા પાસે ગયો હતો.
15.12.22
क्व तदा द्रोणभिष्मौ तौ सोमदत्तोपि वाऽभवत् ।
यत्र द्वादश वर्षाणि वने वन्येन जीवथ।
न तदा त्वां पिता ज्येष्ठः पितृत्वेनाभिवीक्षते ॥ १५.१२.२२ ॥
ત્યારે દ્રોણ, ભીષ્મ અને તે સોમદત્ત ક્યાં હતા? જ્યારે તમે બાર વર્ષ વનમાં વનફળ ખાઈને જીવ્યા, ત્યારે જ્યેષ્ઠ પિતા તમને પિતાની દૃષ્ટિએ જોતા ન હતા.
15.12.23
किं ते तद्विस्मृतं पार्थक यदेष कुलपांसनः ।
दुर्बुद्धिर्विदुरं प्राह द्यूते किं जितमित्युत ॥ १५.१२.२३ ॥
હે પાર્થ! આ કુળકલંક દુર્બુદ્ધિએ વિદુરને 'દ્યૂતમાં શું જીત્યું?' એમ કહ્યું હતું, તે તું ભૂલી ગયો?
15.12.24
तमेवंवादिनं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच वचनं धीमाञ्जोषमास्स्वेति भर्त्सयन् ॥ १५.१२.२४ ॥
તેને આ રીતે બોલતો જોઈને, બુદ્ધિમાન રાજા કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરે તેને ધમકાવીને કહ્યું, "ચૂપ રહે, બેસ."