ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 15.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.12.1
ततो रजन्यां व्युष्टायां धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
विदुरं प्रेषयामास युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १५.१२.१ ॥
ਫਿਰ ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ।
15.12.2
स गत्वा राजवचनादुवाचाच्युतमीश्वरम् ।
युधिष्ठि महातेजाः सर्वबुद्धिमतांवरः ॥ १५.१२.२ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਅਚਯੁਤ ਈਸ਼ਵਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ; ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਸਭ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ।
15.12.3
धृतराष्ट्रो महाराजो वनवासाय दीक्षितः ।
गमिष्यति वनं राजन्नागतां कार्तिकीमिमाम् ॥ १५.१२.३ ॥
ਮਹਾਰਾਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਬਨਵਾਸ ਲਈ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਹ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ।
15.12.4
स त्वां कुरुकुलश्रेष्ठ किञ्चिर्थमभीप्सति ।
श्राद्धमिच्छति दातुं स गाङ्गेयस्य महात्मनः ॥ १५.१२.४ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
15.12.5
द्रोणस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ।
पुत्राणां चैव सर्वेषां ये चान्ये सुहृदो हताः।
यदि चाप्यनुजानीषे सैन्धवापशदस्य च ॥ १५.१२.५ ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਸੋਮਦੱਤ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬਾਹਲੀਕ, ਸਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋਰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਲਈ — ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦਿਓ ਤਾਂ ਸੈਂਧਵ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਦ ਲਈ ਵੀ।
15.12.6
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य युधिष्ठिरः ।
हृष्टःक सम्पूजयामास गुडोकेशश्च पाण्डवः ॥ १५.१२.६ ॥
ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਗੁਡਾਕੇਸ਼ ਪਾਂਡਵ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵੀ ਏਦਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ।
15.12.7
न च भीमो द्दढक्रोधस्तद्वचो जगृहे तदा ।
विदुरस्य महातेजा दुर्योधनकृतं स्मरन् ॥ १५.१२.७ ॥
ਦ੍ਰਿੜ ਕ੍ਰੋਧੀ ਭੀਮ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ; ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਉਹ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
15.12.8
अभिप्रायं विदित्वा तु भीमतसेनस्य फल्गुनः ।
किरीटी किञ्चिदानम्य तमुवाच नरर्षभम् ॥ १५.१२.८ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਸਮਝ ਕੇ ਕਿਰੀਟੀ ਫਾਲਗੁਨ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕ ਕੇ ਉਸ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
15.12.9
भीम राजा पिता वृद्धो वनवासाय दीक्षितः ।
दातुमिच्छति सर्वेषां सुहृदामौर्ध्वदेहिकम् ॥ १५.१२.९ ॥
ਭੀਮ, ਸਾਡੇ ਬੁੱਢੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਬਨਵਾਸ ਲਈ ਦੀਖਿਆ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਔਰਧਵਦੈਹਿਕ ਕਿਰਿਆ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
15.12.10
भवता निर्जितं वित्तं दातुमिच्छति कौरवः ।
भीष्मादीनां महाबाहो तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.१२.१० ॥
ਤੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਧਨ ਕੌਰਵ ਭੀਸ਼ਮ ਆਦਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
15.12.11
दिष्ट्या त्वद्य महाबाहो धृतराष्ट्रः प्रयाचते ।
याचितो यः पुराऽस्माभिः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ १५.१२.११ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਅੱਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਯਾਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਯਾਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਹੀ ਇਹ ਹੈ — ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਹ ਪਲਟਾ ਵੇਖ।
15.12.12
योसौ पृथिव्याः कृत्स्नाया भर्ता भूत्वा नराधिपः ।
परैर्विनिहतामात्यो वनं गन्तुमभीप्सति ॥ १५.१२.१२ ॥
ਜੋ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਨਰਾਧਿਪ ਸੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਉਸਦੇ ਅਮਾਤਯ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਹੁਣ ਉਹ ਵਣ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
15.12.13
मा तेऽन्यत्पुरुषव्याघ्र दानाद्भवतु दर्शनम् ।
अयशस्यमतोऽन्यत्स्यादधर्मश्च महाभुजः ॥ १५.१२.१३ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਦਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਬਦਨਾਮੀ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ।
15.12.14
राजानमुपतिष्ठस्व ज्येष्ठं भ्रातरमीश्वरम् ।
अर्हस्त्वमसि दातुं वै नादातुं भरतर्षभ ॥ १५.१२.१४ ॥
ਰਾਜਾ, ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਤੇ ਸੁਆਮੀ ਕੋਲ ਜਾ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਦੇਣ ਦੇ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਲੈਣ ਦੇ ਨਹੀਂ।
15.12.15
एवं ब्रुवाणं बीभत्सुं धर्मराजोऽप्यपूजयत् ।
भीमसेनस्तु सक्रोधमुवाच विजयं तदा ॥ १५.१२.१५ ॥
ਏਦਾਂ ਬੋਲਦੇ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਦਾ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਤਦ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਿਜਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
15.12.16
वयं भीष्मस्य दास्यामः प्रेतकार्यं तु फल्गुन ।
सोमदत्तस्य नृपतेर्भूरिश्रवस एव च ॥ १५.१२.१६ ॥
ਹੇ ਫਾਲਗੁਨ, ਅਸੀਂ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ, ਰਾਜਾ ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਅਤੇ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰੇਤਕਾਰਜ ਕਰਾਂਗੇ।
15.12.17
बाह्लीकस्य च राजर्षेर्द्रोणस्य च महात्मनः ।
अन्येषां चैव सुहृदां कुन्ती कर्णाय दास्यति ॥ १५.१२.१७ ॥
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਬਾਹਲੀਕ, ਮਹਾਤਮਾ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵੀ; ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੰਤੀ ਦੇਵੇਗੀ।
15.12.18
श्राद्धानि पुरुषव्याघ्र मा प्रदात्कौरवो नृपः ।
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा वो नन्दन्तु शत्रवः ॥ १५.१२.१८ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਕੌਰਵ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਾਧ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਇਹ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਰੀ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ।
15.12.19
कष्टात्कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ।
यैरियं पृथिवी कृत्स्ना घातिता कुलपांसनैः ॥ १५.१२.१९ ॥
ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਦਿ ਸਭ ਕਸ਼ਟ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕਸ਼ਟ ਵਿੱਚ ਜਾਣ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
15.12.20
कुतस्त्वमद्य विस्मृत्य वैरं द्वादशवार्षिकम् ।
अज्ञातवासगमनं द्रौपदीशोकवर्धनम् ॥ १५.१२.२० ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾ ਸ਼ੋਕ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਵੈਰ ਤੂੰ ਅੱਜ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ?
15.12.21
क्व तदा धृतराष्ट्रस्य स्नेहोऽस्मद्गोचरो गतः ।
कृष्णाजिनोपसंवीतो हृताभरणभूषणः।
सार्धं पाञ्चालपुत्र्या त्वं राजानमुपजग्मिवान् ॥ १५.१२.२१ ॥
ਉਦੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਉਹ ਪਿਆਰ ਕਿੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੀ? ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਗਹਿਣੇ ਖੁੱਸ ਚੁੱਕੇ, ਪਾਂਚਾਲੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਸੀ।
15.12.22
क्व तदा द्रोणभिष्मौ तौ सोमदत्तोपि वाऽभवत् ।
यत्र द्वादश वर्षाणि वने वन्येन जीवथ।
न तदा त्वां पिता ज्येष्ठः पितृत्वेनाभिवीक्षते ॥ १५.१२.२२ ॥
ਉਦੋਂ ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਮਦੱਤ ਕਿੱਥੇ ਸਨ? ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜੀਂਦੇ ਰਹੇ, ਤਦੋਂ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
15.12.23
किं ते तद्विस्मृतं पार्थक यदेष कुलपांसनः ।
दुर्बुद्धिर्विदुरं प्राह द्यूते किं जितमित्युत ॥ १५.१२.२३ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ! ਇਸ ਕੁਲ ਕਲੰਕ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਨੇ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ 'ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਕੀ ਜਿੱਤਿਆ?' ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ?
15.12.24
तमेवंवादिनं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच वचनं धीमाञ्जोषमास्स्वेति भर्त्सयन् ॥ १५.१२.२४ ॥
ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਝਿੜਕਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਚੁੱਪ ਰਹੋ, ਬੈਠ ਜਾਓ।"