มหาภารตะ · อัธยายะ 15.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.12.1
ततो रजन्यां व्युष्टायां धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
विदुरं प्रेषयामास युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १५.१२.१ ॥
ครั้นเมื่อราตรีผ่านไปและรุ่งอรุณมาถึง ธฤตราษฎร์ บุตรของอัมพิกา ได้ส่งวิทุระไปยังที่พำนักของยุธิษฐิระ
15.12.2
स गत्वा राजवचनादुवाचाच्युतमीश्वरम् ।
युधिष्ठि महातेजाः सर्वबुद्धिमतांवरः ॥ १५.१२.२ ॥
วิทุระผู้มีพลานุภาพมาก เป็นยอดแห่งผู้มีปัญญาทั้งปวง จึงไปตามพระดำรัสของพระราชา และกล่าวกับอัจยุตะ พระผู้เป็นเจ้า (คือพระกฤษณะ)
15.12.3
धृतराष्ट्रो महाराजो वनवासाय दीक्षितः ।
गमिष्यति वनं राजन्नागतां कार्तिकीमिमाम् ॥ १५.१२.३ ॥
มหาราชธฤตราษฎร์ ซึ่งปฏิญาณจะไปอยู่ป่า ข้าแต่พระราชา จะเสด็จเข้าป่าในค่ำคืนกฤษติกาที่กำลังจะมาถึงนี้
15.12.4
स त्वां कुरुकुलश्रेष्ठ किञ्चिर्थमभीप्सति ।
श्राद्धमिच्छति दातुं स गाङ्गेयस्य महात्मनः ॥ १५.१२.४ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์กุรุ พระองค์ปรารถนาจะขอสิ่งหนึ่งจากท่าน คือพระองค์ประสงค์จะถวายศราทธแด่ภีษมะ บุตรแห่งคงคา ผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่
15.12.5
द्रोणस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ।
पुत्राणां चैव सर्वेषां ये चान्ये सुहृदो हताः।
यदि चाप्यनुजानीषे सैन्धवापशदस्य च ॥ १५.१२.५ ॥
สำหรับโทรณะ โสมทัตต์ พาหลิกผู้มีปัญญา บุตรทั้งปวง และมิตรอื่นๆ ที่ถูกฆ่าตาย และหากท่านอนุญาตด้วย ก็รวมถึงไสนธวะและอาปศาทะ
15.12.6
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य युधिष्ठिरः ।
हृष्टःक सम्पूजयामास गुडोकेशश्च पाण्डवः ॥ १५.१२.६ ॥
เมื่อยุธิษฐิระได้ฟังถ้อยคำของวิทุระดังนี้ ก็ปีติยินดี และให้เกียรติแก่วิทุระเป็นอย่างดี อรชุนผู้เป็นปาณฑพ ผู้ชนะการนอนหลับ ก็กระทำเช่นนั้นเช่นกัน
15.12.7
न च भीमो द्दढक्रोधस्तद्वचो जगृहे तदा ।
विदुरस्य महातेजा दुर्योधनकृतं स्मरन् ॥ १५.१२.७ ॥
ภีมะผู้มีความโกรธแรงกล้า ไม่ยอมรับถ้อยคำของวิทุระในครั้งนั้น เพราะระลึกถึงสิ่งที่ทุรโยธน์ได้กระทำไว้
15.12.8
अभिप्रायं विदित्वा तु भीमतसेनस्य फल्गुनः ।
किरीटी किञ्चिदानम्य तमुवाच नरर्षभम् ॥ १५.१२.८ ॥
อรชุนผู้ทรงมงกุฎ รู้ความประสงค์ของภีมเสนแล้ว จึงก้มศีรษะลงเล็กน้อย และกล่าวกับผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์นั้น
15.12.9
भीम राजा पिता वृद्धो वनवासाय दीक्षितः ।
दातुमिच्छति सर्वेषां सुहृदामौर्ध्वदेहिकम् ॥ १५.१२.९ ॥
ภีมะ พระราชบิดาของเราผู้ชราทรงปฏิญาณจะอยู่ป่า และประสงค์จะประกอบพิธีศพแก่มิตรทั้งปวงของพระองค์
15.12.10
भवता निर्जितं वित्तं दातुमिच्छति कौरवः ।
भीष्मादीनां महाबाहो तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.१२.१० ॥
ชาวกุรุประสงค์จะถวายทรัพย์สมบัติที่ท่านได้ชนะมา แก่ภีษมะและผู้อื่น ข้าแต่ผู้มีแขนอันทรงพลัง ท่านควรอนุญาตให้เป็นเช่นนั้น
15.12.11
दिष्ट्या त्वद्य महाबाहो धृतराष्ट्रः प्रयाचते ।
याचितो यः पुराऽस्माभिः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ १५.१२.११ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนอันทรงพลัง วันนี้โดยโชคดี ธฤตราษฎร์ทรงขอร้อง ท่านคือผู้ที่เราเคยขอร้องมาก่อน จงดูการผันเปลี่ยนของกาลเวลาเถิด
15.12.12
योसौ पृथिव्याः कृत्स्नाया भर्ता भूत्वा नराधिपः ।
परैर्विनिहतामात्यो वनं गन्तुमभीप्सति ॥ १५.१२.१२ ॥
พระองค์ผู้เคยเป็นเจ้าแห่งแผ่นดินทั้งผืนและเป็นจอมกษัตริย์ บัดนี้มนตรีของพระองค์ถูกศัตรูฆ่าตายหมดแล้ว จึงปรารถนาจะเสด็จเข้าป่า
15.12.13
मा तेऽन्यत्पुरुषव्याघ्र दानाद्भवतु दर्शनम् ।
अयशस्यमतोऽन्यत्स्यादधर्मश्च महाभुजः ॥ १५.१२.१३ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ ขอให้ท่านไม่เห็นสิ่งใดนอกจากการให้ ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง สิ่งอื่นนอกจากนี้จะเป็นความอัปยศและความอธรรม
15.12.14
राजानमुपतिष्ठस्व ज्येष्ठं भ्रातरमीश्वरम् ।
अर्हस्त्वमसि दातुं वै नादातुं भरतर्षभ ॥ १५.१२.१४ ॥
จงไปรับใช้พระราชา พี่ชายคนโตและเจ้าชีวิตของท่าน ข้าแต่ยอดแห่งภรตะ ท่านสมควรที่จะให้ แต่ไม่สมควรที่จะรับ
15.12.15
एवं ब्रुवाणं बीभत्सुं धर्मराजोऽप्यपूजयत् ।
भीमसेनस्तु सक्रोधमुवाच विजयं तदा ॥ १५.१२.१५ ॥
แม้ธรรมราชาก็ยกย่องบีภัตสุ (อรชุน) ผู้กล่าวดังนี้ แต่ภีมเสนด้วยความโกรธ ก็กล่าวกับวิชัยในครั้งนั้น
15.12.16
वयं भीष्मस्य दास्यामः प्रेतकार्यं तु फल्गुन ।
सोमदत्तस्य नृपतेर्भूरिश्रवस एव च ॥ १५.१२.१६ ॥
ข้าแต่ฟาลคุนะ เราจะประกอบพิธีศพแก่ภีษมะ และแก่พระเจ้าโสมทัตต์กับภูริศรวัสด้วย
15.12.17
बाह्लीकस्य च राजर्षेर्द्रोणस्य च महात्मनः ।
अन्येषां चैव सुहृदां कुन्ती कर्णाय दास्यति ॥ १५.१२.१७ ॥
และสำหรับพระราชฤๅษีพาหลิก โทรณะผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่ และมิตรอื่นๆ กุนตีจะถวายแก่กรรณะ
15.12.18
श्राद्धानि पुरुषव्याघ्र मा प्रदात्कौरवो नृपः ।
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा वो नन्दन्तु शत्रवः ॥ १५.१२.१८ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ ขอให้พระราชากุรุอย่าถวายศราทธเลย นี่คือความเห็นของข้าพเจ้า เพื่อมิให้ศัตรูของท่านชื่นชม
15.12.19
कष्टात्कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ।
यैरियं पृथिवी कृत्स्ना घातिता कुलपांसनैः ॥ १५.१२.१९ ॥
ขอให้ทุรโยธน์และคนอื่นๆ ทั้งหมด ไปจากความทุกข์สู่ความทุกข์ที่ยิ่งกว่า คือบรรดาผู้ที่ทำลายแผ่นดินทั้งผืนนี้ ผู้เป็นมลทินของวงศ์ตระกูล
15.12.20
कुतस्त्वमद्य विस्मृत्य वैरं द्वादशवार्षिकम् ।
अज्ञातवासगमनं द्रौपदीशोकवर्धनम् ॥ १५.१२.२० ॥
ทำไมบัดนี้ท่านจึงลืมความเป็นศัตรูยาวนานสิบสองปี ที่นำไปสู่การเข้าสู่การลี้ภัยอย่างไม่มีใครรู้ และเพิ่มความโศกเศร้าให้แก่เทราปที
15.12.21
क्व तदा धृतराष्ट्रस्य स्नेहोऽस्मद्गोचरो गतः ।
कृष्णाजिनोपसंवीतो हृताभरणभूषणः।
सार्धं पाञ्चालपुत्र्या त्वं राजानमुपजग्मिवान् ॥ १५.१२.२१ ॥
ตอนนั้นความรักที่มีต่อท้าวธฤตราษฎร์ที่อยู่ในวิสัยของพวกเราไปอยู่ที่ไหนเสียแล้ว เมื่อท่านสวมหนังกวางและถูกถอดเครื่องประดับและเครื่องอลังการออกหมดแล้ว ท่านได้ไปหากษัตริย์พระองค์นั้นพร้อมกับธิดาแห่งปาญจาละ
15.12.22
क्व तदा द्रोणभिष्मौ तौ सोमदत्तोपि वाऽभवत् ।
यत्र द्वादश वर्षाणि वने वन्येन जीवथ।
न तदा त्वां पिता ज्येष्ठः पितृत्वेनाभिवीक्षते ॥ १५.१२.२२ ॥
ตอนนั้นโทรณะ ภีษมะ และโสมทัตต์อยู่ที่ไหนกันเล่า เมื่อท่านอาศัยอยู่ในป่าสิบสองปีด้วยอาหารป่า พี่ชายคนโตผู้เป็นเสมือนบิดาไม่ได้มองท่านด้วยความเป็นห่วงอย่างบิดาพึงมองบุตร
15.12.23
किं ते तद्विस्मृतं पार्थक यदेष कुलपांसनः ।
दुर्बुद्धिर्विदुरं प्राह द्यूते किं जितमित्युत ॥ १५.१२.२३ ॥
ข้าแต่ปารถะ ท่านลืมไปแล้วหรือว่าคนชั่วใจทรามผู้นี้ผู้ทำให้วงศ์ตระกูลมัวหมองเคยกล่าวกับวิทุระว่าอย่างไร คือ ได้อะไรมาจากการเล่นพนันบ้าง
15.12.24
तमेवंवादिनं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच वचनं धीमाञ्जोषमास्स्वेति भर्त्सयन् ॥ १५.१२.२४ ॥
เมื่อได้เห็นเขากล่าวเช่นนั้น พระยุธิษฐิระ พระราชาผู้เป็นบุตรของกุนตี ผู้มีปัญญา ได้กล่าวถ้อยคำตำหนิเขาว่า "จงนิ่งเสีย จงนั่งลงเถิด"