Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 15.12

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

15.12.1

ततो रजन्यां व्युष्टायां धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
विदुरं प्रेषयामास युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १५.१२.१ ॥

ତା'ପରେ ରାତି ବିତି ସକାଳ ହେଲେ ଅମ୍ବିକାର ପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବିଦୁରଙ୍କୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିବାସକୁ ପଠାଇଲେ।

15.12.2

स गत्वा राजवचनादुवाचाच्युतमीश्वरम् ।
युधिष्ठि महातेजाः सर्वबुद्धिमतांवरः ॥ १५.१२.२ ॥

ରାଜାଙ୍କ ବଚନରେ ସେ ଯାଇ ଅଚ୍ୟୁତ ଈଶ୍ୱର (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ କହିଲେ; ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ସର୍ବବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

15.12.3

धृतराष्ट्रो महाराजो वनवासाय दीक्षितः ।
गमिष्यति वनं राजन्नागतां कार्तिकीमिमाम् ॥ १५.१२.३ ॥

ମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବନବାସ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ; ହେ ରାଜନ୍, ଆସୁଥିବା ଏହି କାର୍ତ୍ତିକୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସେ ବନକୁ ଯିବେ।

15.12.4

स त्वां कुरुकुलश्रेष्ठ किञ्चिर्थमभीप्सति ।
श्राद्धमिच्छति दातुं स गाङ्गेयस्य महात्मनः ॥ १५.१२.४ ॥

ହେ କୁରୁକୁଳଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ତୁମଠାରୁ କିଛି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ମହାତ୍ମା ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବାକୁ ସେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।

15.12.5

द्रोणस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ।
पुत्राणां चैव सर्वेषां ये चान्ये सुहृदो हताः।
यदि चाप्यनुजानीषे सैन्धवापशदस्य च ॥ १५.१२.५ ॥

ଦ୍ରୋଣ, ସୋମଦତ୍ତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାହ୍ଲୀକ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ହତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ — ଏବଂ ତୁମେ ଅନୁମତି ଦିଅ ତ ସୈନ୍ଧବ ଓ ଆପଶଦ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।

15.12.6

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य युधिष्ठिरः ।
हृष्टःक सम्पूजयामास गुडोकेशश्च पाण्डवः ॥ १५.१२.६ ॥

ବିଦୁରଙ୍କର ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ହର୍ଷିତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; ଗୁଡାକେଶ ପାଣ୍ଡବ ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ସେପରି କଲେ।

15.12.7

न च भीमो द्दढक्रोधस्तद्वचो जगृहे तदा ।
विदुरस्य महातेजा दुर्योधनकृतं स्मरन् ॥ १५.१२.७ ॥

ଦୃଢ଼କ୍ରୋଧୀ ଭୀମ ସେତେବେଳେ ବିଦୁରଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ; ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ କୃତ କର୍ମ ସେ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ।

15.12.8

अभिप्रायं विदित्वा तु भीमतसेनस्य फल्गुनः ।
किरीटी किञ्चिदानम्य तमुवाच नरर्षभम् ॥ १५.१२.८ ॥

ଭୀମସେନଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ବୁଝି କିରୀଟୀ ଫାଲ୍ଗୁନ ଟିକିଏ ନତ ହୋଇ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।

15.12.9

भीम राजा पिता वृद्धो वनवासाय दीक्षितः ।
दातुमिच्छति सर्वेषां सुहृदामौर्ध्वदेहिकम् ॥ १५.१२.९ ॥

ଭୀମ, ଆମ ବୃଦ୍ଧ ପିତା ରାଜା ବନବାସ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ସୁହୃଦଙ୍କର ଊର୍ଧ୍ୱଦୈହିକ କର୍ମ କରିବାକୁ ସେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।

15.12.10

भवता निर्जितं वित्तं दातुमिच्छति कौरवः ।
भीष्मादीनां महाबाहो तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.१२.१० ॥

ତୁମେ ଜିତିଥିବା ଧନ କୌରବ ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି; ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ତାହା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।

15.12.11

दिष्ट्या त्वद्य महाबाहो धृतराष्ट्रः प्रयाचते ।
याचितो यः पुराऽस्माभिः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ १५.१२.११ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆଜି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଯାଚନା କରୁଛନ୍ତି; ପୂର୍ବେ ଆମେ ଯାହାଙ୍କଠାରେ ଯାଚନା କରିଥିଲୁ ସେ ହିଁ ଏହି — କାଳର ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖ।

15.12.12

योसौ पृथिव्याः कृत्स्नाया भर्ता भूत्वा नराधिपः ।
परैर्विनिहतामात्यो वनं गन्तुमभीप्सति ॥ १५.१२.१२ ॥

ଯିଏ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ପ୍ରଭୁ ଓ ନରାଧିପ ଥିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଅମାତ୍ୟମାନେ ନିହତ ହେବା ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ବନକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।

15.12.13

मा तेऽन्यत्पुरुषव्याघ्र दानाद्भवतु दर्शनम् ।
अयशस्यमतोऽन्यत्स्यादधर्मश्च महाभुजः ॥ १५.१२.१३ ॥

ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଦାନ ବ୍ୟତୀତ ତୁମର ଅନ୍ୟ ସଂକଳ୍ପ ନ ହେଉ। ଏଥିରୁ ଭିନ୍ନ ଯାହା ହେବ ତାହା ଅପଯଶ ଓ ଅଧର୍ମ ହେବ, ହେ ମହାବାହୁ।

15.12.14

राजानमुपतिष्ठस्व ज्येष्ठं भ्रातरमीश्वरम् ।
अर्हस्त्वमसि दातुं वै नादातुं भरतर्षभ ॥ १५.१२.१४ ॥

ରାଜା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଦେବାରେ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟ, ନେବାରେ ନୁହେଁ।

15.12.15

एवं ब्रुवाणं बीभत्सुं धर्मराजोऽप्यपूजयत् ।
भीमसेनस्तु सक्रोधमुवाच विजयं तदा ॥ १५.१२.१५ ॥

ଏପରି କହୁଥିବା ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ଧର୍ମରାଜ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ଭୀମସେନ କ୍ରୋଧରେ ବିଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ।

15.12.16

वयं भीष्मस्य दास्यामः प्रेतकार्यं तु फल्गुन ।
सोमदत्तस्य नृपतेर्भूरिश्रवस एव च ॥ १५.१२.१६ ॥

ହେ ଫାଲ୍ଗୁନ, ଆମେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର, ରାଜା ସୋମଦତ୍ତଙ୍କର ଓ ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତକାର୍ଯ୍ୟ କରିବୁ।

15.12.17

बाह्लीकस्य च राजर्षेर्द्रोणस्य च महात्मनः ।
अन्येषां चैव सुहृदां कुन्ती कर्णाय दास्यति ॥ १५.१२.१७ ॥

ରାଜର୍ଷି ବାହ୍ଲୀକ, ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣ ଓ ଅନ୍ୟ ସୁହୃଦଙ୍କର; କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ କୁନ୍ତୀ ଦେବେ।

15.12.18

श्राद्धानि पुरुषव्याघ्र मा प्रदात्कौरवो नृपः ।
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा वो नन्दन्तु शत्रवः ॥ १५.१२.१८ ॥

ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, କୌରବ ରାଜା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନ ଦେଉ। ମୋ ବୁଦ୍ଧି ଏହିପରି; ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ନ ହେଉନ୍ତୁ।

15.12.19

कष्टात्कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ।
यैरियं पृथिवी कृत्स्ना घातिता कुलपांसनैः ॥ १५.१२.१९ ॥

କୁଳକୁ କଳଙ୍କିତ କରିଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆଦି ସମସ୍ତେ କଷ୍ଟରୁ ଆହୁରି ବଡ଼ କଷ୍ଟକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।

15.12.20

कुतस्त्वमद्य विस्मृत्य वैरं द्वादशवार्षिकम् ।
अज्ञातवासगमनं द्रौपदीशोकवर्धनम् ॥ १५.१२.२० ॥

ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଶୋକ ବଢ଼ାଇଥିବା, ଅଜ୍ଞାତବାସକୁ ଯିବା ପାଇଁ କାରଣ ହୋଇଥିବା ବାର ବର୍ଷର ବୈରକୁ ଆଜି ତୁମେ କିପରି ଭୁଲିଗଲ?

15.12.21

क्व तदा धृतराष्ट्रस्य स्नेहोऽस्मद्गोचरो गतः ।
कृष्णाजिनोपसंवीतो हृताभरणभूषणः।
सार्धं पाञ्चालपुत्र्या त्वं राजानमुपजग्मिवान् ॥ १५.१२.२१ ॥

ସେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ସେ ସ୍ନେହ କେଉଁଠାକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଆମ ପାଖରେ ଥିଲା? କୃଷ୍ଣାଜିନ ପିନ୍ଧି, ଅଳଙ୍କାର ହରଣ ହୋଇ, ପାଞ୍ଚାଳୀ ସହିତ ତୁମେ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲ।

15.12.22

क्व तदा द्रोणभिष्मौ तौ सोमदत्तोपि वाऽभवत् ।
यत्र द्वादश वर्षाणि वने वन्येन जीवथ।
न तदा त्वां पिता ज्येष्ठः पितृत्वेनाभिवीक्षते ॥ १५.१२.२२ ॥

ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ସେହି ସୋମଦତ୍ତ କେଉଁଠି ଥିଲେ? ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ବାର ବର୍ଷ ବନରେ ବନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟରେ ଜୀବିତ ଥିଲ, ସେତେବେଳେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପିତା ତୁମକୁ ପିତାଙ୍କ ଭଳି ଦେଖିନଥିଲେ।

15.12.23

किं ते तद्विस्मृतं पार्थक यदेष कुलपांसनः ।
दुर्बुद्धिर्विदुरं प्राह द्यूते किं जितमित्युत ॥ १५.१२.२३ ॥

ହେ ପାର୍ଥ! ଏହି କୁଳକଳଙ୍କ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ବିଦୁରଙ୍କୁ ଦ୍ୟୂତରେ କ'ଣ ଜିତିଲେ ବୋଲି କହିଥିଲା, ତାହା କ'ଣ ତୁମେ ଭୁଲିଗଲ?

15.12.24

तमेवंवादिनं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच वचनं धीमाञ्जोषमास्स्वेति भर्त्सयन् ॥ १५.१२.२४ ॥

ସେପରି କହୁଥିବା ତାକୁ ଦେଖି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭର୍ତ୍ସନା କରି କହିଲେ, "ଚୁପ୍ ରୁହ, ବସ।"