మహాభారతం · అధ్యాయం 15.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.12.1
ततो रजन्यां व्युष्टायां धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
विदुरं प्रेषयामास युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥ १५.१२.१ ॥
అప్పుడు రాత్రి గడిచి తెల్లవారినపుడు, అంబిక కుమారుడైన ధృతరాష్ట్రుడు విదురుని యుధిష్ఠిరుని నివాసానికి పంపాడు.
15.12.2
स गत्वा राजवचनादुवाचाच्युतमीश्वरम् ।
युधिष्ठि महातेजाः सर्वबुद्धिमतांवरः ॥ १५.१२.२ ॥
ఆయన రాజు ఆజ్ఞతో వెళ్లి అచ్యుతుడు, ఈశ్వరుడు అయిన కృష్ణునితో మాట్లాడాడు; ఆయన మహాతేజస్వి, సర్వబుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడు.
15.12.3
धृतराष्ट्रो महाराजो वनवासाय दीक्षितः ।
गमिष्यति वनं राजन्नागतां कार्तिकीमिमाम् ॥ १५.१२.३ ॥
మహారాజు ధృతరాష్ట్రుడు వనవాసానికి దీక్ష తీసుకున్నాడు; ఓ రాజా, ఈ రాబోయే కార్తీక పూర్ణిమనాడు ఆయన వనానికి వెళ్తాడు.
15.12.4
स त्वां कुरुकुलश्रेष्ठ किञ्चिर्थमभीप्सति ।
श्राद्धमिच्छति दातुं स गाङ्गेयस्य महात्मनः ॥ १५.१२.४ ॥
కురుకులశ్రేష్ఠుడా, ఆయన నీ నుండి ఏదో కోరుతున్నాడు; మహాత్ముడైన గాంగేయుడు (భీష్ముడు)కు శ్రాద్ధం ఇవ్వాలని ఆయన కోరుతున్నాడు.
15.12.5
द्रोणस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ।
पुत्राणां चैव सर्वेषां ये चान्ये सुहृदो हताः।
यदि चाप्यनुजानीषे सैन्धवापशदस्य च ॥ १५.१२.५ ॥
ద్రోణుడు, సోమదత్తుడు, బుద్ధిమంతుడైన బాహ్లీకుడు, అందరి కుమారులు, హతులైన ఇతర మిత్రులు — నీవు అనుమతిస్తే సైంధవుడు, ఆపశదునికి కూడా.
15.12.6
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य युधिष्ठिरः ।
हृष्टःक सम्पूजयामास गुडोकेशश्च पाण्डवः ॥ १५.१२.६ ॥
విదురుని ఈ మాటలు విని యుధిష్ఠిరుడు సంతోషించి ఆయనను బాగా గౌరవించాడు; గుడాకేశుడైన పాండవ అర్జునుడు కూడా అలాగే చేశాడు.
15.12.7
न च भीमो द्दढक्रोधस्तद्वचो जगृहे तदा ।
विदुरस्य महातेजा दुर्योधनकृतं स्मरन् ॥ १५.१२.७ ॥
దృఢమైన కోపం గల భీముడు అప్పుడు విదురుని ఆ మాటను అంగీకరించలేదు; దుర్యోధనుడు చేసిన దుష్కృత్యాలను అతడు గుర్తుచేసుకున్నాడు.
15.12.8
अभिप्रायं विदित्वा तु भीमतसेनस्य फल्गुनः ।
किरीटी किञ्चिदानम्य तमुवाच नरर्षभम् ॥ १५.१२.८ ॥
భీమసేనుని అభిప్రాయాన్ని గ్రహించి, కిరీటధారి ఫాల్గునుడు కొంచెం వంగి ఆ నరశ్రేష్ఠునితో ఇలా అన్నాడు.
15.12.9
भीम राजा पिता वृद्धो वनवासाय दीक्षितः ।
दातुमिच्छति सर्वेषां सुहृदामौर्ध्वदेहिकम् ॥ १५.१२.९ ॥
భీమా, మా వృద్ధ తండ్రి రాజు వనవాసానికి దీక్ష తీసుకున్నాడు; అందరు మిత్రులకు ఔర్ధ్వదైహిక కర్మలు చేయాలని అతడు కోరుతున్నాడు.
15.12.10
भवता निर्जितं वित्तं दातुमिच्छति कौरवः ।
भीष्मादीनां महाबाहो तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.१२.१० ॥
నీవు గెలిచిన సంపదను కౌరవుడు భీష్మాదులకు ఇవ్వాలనుకుంటున్నాడు; మహాబాహూ, దానికి నీవు అనుమతి ఇవ్వాలి.
15.12.11
दिष्ट्या त्वद्य महाबाहो धृतराष्ट्रः प्रयाचते ।
याचितो यः पुराऽस्माभिः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ १५.१२.११ ॥
మహాబాహూ, అదృష్టవశాత్తు ఈ రోజు ధృతరాష్ట్రుడు యాచిస్తున్నాడు; గతంలో మేము యాచించిన వాడే ఇతడు — కాల వైపరీత్యాన్ని చూడు.
15.12.12
योसौ पृथिव्याः कृत्स्नाया भर्ता भूत्वा नराधिपः ।
परैर्विनिहतामात्यो वनं गन्तुमभीप्सति ॥ १५.१२.१२ ॥
భూమంతటికీ ప్రభువుగా, రాజుగా నిలిచినవాడు, శత్రువుల చేత తన అమాత్యులు హతమైన తరువాత, ఇప్పుడు అడవికి వెళ్లాలని కోరుతున్నాడు.
15.12.13
मा तेऽन्यत्पुरुषव्याघ्र दानाद्भवतु दर्शनम् ।
अयशस्यमतोऽन्यत्स्यादधर्मश्च महाभुजः ॥ १५.१२.१३ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, దానం తప్ప నీకు వేరే ఆలోచన ఉండకూడదు. దీనికి భిన్నమైనది అపకీర్తి, అధర్మం అవుతుంది, ఓ మహాబాహూ.
15.12.14
राजानमुपतिष्ठस्व ज्येष्ठं भ्रातरमीश्वरम् ।
अर्हस्त्वमसि दातुं वै नादातुं भरतर्षभ ॥ १५.१२.१४ ॥
రాజైన, పెద్ద సోదరుడు, ప్రభువు అయిన వానిని సమీపించు. భరతవంశ శ్రేష్ఠుడా, నీవు ఇచ్చేందుకే అర్హుడవు, తీసుకునేందుకు కాదు.
15.12.15
एवं ब्रुवाणं बीभत्सुं धर्मराजोऽप्यपूजयत् ।
भीमसेनस्तु सक्रोधमुवाच विजयं तदा ॥ १५.१२.१५ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న బీభత్సుడిని (అర్జునుడిని) ధర్మరాజు కూడా గౌరవించాడు. కాని అప్పుడు భీమసేనుడు కోపంగా విజయుడితో అన్నాడు.
15.12.16
वयं भीष्मस्य दास्यामः प्रेतकार्यं तु फल्गुन ।
सोमदत्तस्य नृपतेर्भूरिश्रवस एव च ॥ १५.१२.१६ ॥
ఫల్గుననా, మనం భీష్ముడికి, రాజైన సోమదత్తుడికి, భూరిశ్రవసుడికి కూడా ప్రేతకార్యం చేస్తాం.
15.12.17
बाह्लीकस्य च राजर्षेर्द्रोणस्य च महात्मनः ।
अन्येषां चैव सुहृदां कुन्ती कर्णाय दास्यति ॥ १५.१२.१७ ॥
రాజర్షి బాహ్లీకుడికి, మహాత్ముడైన ద్రోణుడికి, ఇతర మిత్రులకు కూడా; కుంతి కర్ణుడి కోసం ఇస్తుంది.
15.12.18
श्राद्धानि पुरुषव्याघ्र मा प्रदात्कौरवो नृपः ।
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा वो नन्दन्तु शत्रवः ॥ १५.१२.१८ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, కౌరవ రాజు శ్రాద్ధాలు ఇవ్వకూడదు. నా అభిప్రాయం ఇదే, శత్రువులు ఆనందించకూడదు.
15.12.19
कष्टात्कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ।
यैरियं पृथिवी कृत्स्ना घातिता कुलपांसनैः ॥ १५.१२.१९ ॥
కులాన్ని అపవిత్రం చేసిన దుర్యోధనుడు మొదలైనవారు కష్టం నుండి మరింత గొప్ప కష్టాన్ని పొందుదురుగాక; వారి వలన ఈ సమస్త భూమి నాశనమైంది.
15.12.20
कुतस्त्वमद्य विस्मृत्य वैरं द्वादशवार्षिकम् ।
अज्ञातवासगमनं द्रौपदीशोकवर्धनम् ॥ १५.१२.२० ॥
ద్రౌపది శోకాన్ని పెంచిన, అజ్ఞాతవాసానికి దారితీసిన పన్నెండేళ్ల వైరాన్ని నువ్వు ఇప్పుడెలా మరచిపోయావు?
15.12.21
क्व तदा धृतराष्ट्रस्य स्नेहोऽस्मद्गोचरो गतः ।
कृष्णाजिनोपसंवीतो हृताभरणभूषणः।
सार्धं पाञ्चालपुत्र्या त्वं राजानमुपजग्मिवान् ॥ १५.१२.२१ ॥
అప్పుడు ధృతరాష్ట్రునిపై ఉన్న ఆ ప్రేమ ఎక్కడికి పోయింది, అది మన కళ్ల ముందే ఉండేది కదా? కృష్ణాజినం ధరించి, ఆభరణాలు అపహరింపబడి, పాంచాలీతో కలిసి నువ్వు ఆ రాజు వద్దకు వెళ్లావు.
15.12.22
क्व तदा द्रोणभिष्मौ तौ सोमदत्तोपि वाऽभवत् ।
यत्र द्वादश वर्षाणि वने वन्येन जीवथ।
न तदा त्वां पिता ज्येष्ठः पितृत्वेनाभिवीक्षते ॥ १५.१२.२२ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు, భీష్ముడు, ఆ సోమదత్తుడు ఎక్కడ ఉన్నారు? మీరు పన్నెండేళ్లు అడవిలో అడవి ఆహారంతో జీవించినప్పుడు, పెద్దవాడైన తండ్రి మిమ్మల్ని తండ్రిగా చూడలేదు.
15.12.23
किं ते तद्विस्मृतं पार्थक यदेष कुलपांसनः ।
दुर्बुद्धिर्विदुरं प्राह द्यूते किं जितमित्युत ॥ १५.१२.२३ ॥
ఓ పార్థా! ఈ కులాన్ని అపవిత్రం చేసిన దుర్బుద్ధి విదురునితో ద్యూతంలో ఏమి గెలిచామని అన్న ఆ మాటను నువ్వు మరచిపోయావా?
15.12.24
तमेवंवादिनं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच वचनं धीमाञ्जोषमास्स्वेति भर्त्सयन् ॥ १५.१२.२४ ॥
అలా మాట్లాడుతున్న అతనిని చూసి, బుద్ధిమంతుడైన రాజు కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు మందలిస్తూ, "మౌనంగా ఉండు, కూర్చో" అని పలికాడు.