మహాభారతం · అధ్యాయం 15.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.19.1
कुन्त्यास्तु वचनं श्रुत्वा पाण्डवा राजसत्तम ।
व्रीडिताः संन्यवर्तन्त पाञ्चाल्या सह भारत ॥ १५.१९.१ ॥
కుంతి మాటలు విని, ఓ రాజశ్రేష్ఠా, భరతవంశీయుడా, పాండవులు సిగ్గుపడి పాంచాలితో కలిసి వెనక్కి తిరిగారు.
15.19.2
ततः शब्दो महानेव सर्वेषामभवत्तदा ।
अन्तःपुराणां रुदतां दृष्ट्वा कुन्तीं तथा गताम् ॥ १५.१९.२ ॥
అప్పుడు కుంతి అలా వెళ్లడం చూసి అంతఃపుర స్త్రీలంతా ఏడ్వసాగారు; గొప్ప శబ్దం ఎలుగెత్తింది.
15.19.3
प्रदक्षिणमथावृत्त्य राजानं पाण्डवास्तदा ।
अभिवाद्य न्यवर्तन्त पृथां तामनिवर्त्य वै ॥ १५.१९.३ ॥
అప్పుడు పాండవులు రాజును ప్రదక్షిణం చేసి నమస్కరించారు; పృథను తిరిగి రప్పించలేక వెనక్కి తిరిగారు.
15.19.4
ततोऽब्रवीन्महातेजा धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
गान्धारीं विदुरं चैव समाभाष्यावगृह्य च ॥ १५.१९.४ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి, అంబిక కుమారుడు ధృతరాష్ట్రుడు గాంధారితో, విదురునితో మాట్లాడి, వారిని కౌగిలించుకొని ఇలా అన్నాడు.
15.19.5
युधिष्ठिरस्य जननी देवी साधु निवर्त्यताम् ।
यथा युधिष्ठिरः प्राह तत्सर्वं सत्यमेव हि ॥ १५.१९.५ ॥
యుధిష్ఠిరుని తల్లి దేవి దయచేసి వెనక్కి వెళ్లాలి; యుధిష్ఠిరుడు చెప్పినదంతా నిజమే.
15.19.6
पुत्रैश्वर्यं महदिदमपास्य च महाफलम् ।
काऽनुगच्छेद्वनं दुर्गं पुत्रानुत्सृज्य मूढवत् ॥ १५.१९.६ ॥
కొడుకుల ఈ గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని, గొప్ప ఫలాన్ని వదిలి, కొడుకులను విడిచి, మూఢురాలివలె ఈ దుర్గమ అరణ్యాన్ని ఏ స్త్రీ అనుసరిస్తుంది?
15.19.7
राज्यस्थया तपस्तप्तुं कर्तुं दानव्रतं महत् ।
अनया शक्यमेवाद्य श्रूयतां च वचो मम ॥ १५.१९.७ ॥
రాజ్యంలో ఉంటూనే తపస్సు చేయడం, గొప్ప దాన-వ్రతం ఆచరించడం ఈమె వల్లనే ఇప్పుడు సాధ్యం. కాబట్టి నా మాట వినుము.
15.19.8
गान्धारि परितुष्टोस्मि वध्वाः शुश्रूषणेन वै ।
तस्मात्त्वमेनां धर्मज्ञे समनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.१९.८ ॥
గాంధారీ, కోడలి సేవతో నేను నిజంగా సంతోషించాను. కాబట్టి ధర్మజ్ఞురాలా, నీవు ఈమెకు అనుమతి ఇవ్వాలి.
15.19.9
इत्युक्ता सौबलेयी तु राज्ञा कुन्तीमुवाच ह ।
तत्सर्वं राजवचनं स्वं च वाक्यं विशेषवत् ॥ १५.१९.९ ॥
రాజు ఇలా చెప్పగా, సౌబలి కుమార్తె (గాంధారి) కుంతితో మాట్లాడింది. రాజు మాటలన్నీ, తన మాటా ప్రత్యేక అర్థంతో కూడి ఉన్నాయి.
15.19.10
न च सा वनवासाय देवी कृतमतिं तदा ।
शक्नोत्युपावर्तयितुं कुन्तीं धर्मपरां सतीम् ॥ १५.१९.१० ॥
ఆ దేవి అప్పటికే వనవాసానికి దృఢ నిశ్చయంతో ఉంది; కాబట్టి ధర్మపరాయణురాలైన పతివ్రత కుంతిని మళ్లించలేకపోయింది.
15.19.11
तस्यास्तां तु स्थितिं ज्ञात्वा व्यवसायं कुरुस्त्रियः ।
निवृत्तांश्च कुरुश्रेष्ठान्दृष्ट्वा प्ररुरुदुस्तदा ॥ १५.१९.११ ॥
ఆమె ఆ దృఢ నిశ్చయాన్ని తెలుసుకుని, తిరిగి వచ్చిన కురుశ్రేష్ఠులను చూసి కురు స్త్రీలు అప్పుడు బిగ్గరగా ఏడ్చారు.
15.19.12
उपावृत्तेषु पार्थेषु सर्वास्वेव वधूषु च ।
ययौ राजा महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रो वनं तदा ॥ १५.१९.१२ ॥
పాండవులు, కోడళ్లందరూ తిరిగి వెళ్లిన తరువాత, మహాప్రాజ్ఞుడైన రాజు ధృతరాష్ట్రుడు అప్పుడు వనానికి వెళ్ళాడు.
15.19.13
पाण्डवाश्चातिदीनास्ते दुःखशोकपरायणाः ।
यानैः स्त्रीसहिताः सर्वे पुरं प्रविविशुस्तदा ॥ १५.१९.१३ ॥
పాండవులు అత్యంత దీనులై, దుఃఖశోకాల్లో మునిగి ఉన్నారు. అప్పుడు వారందరూ స్త్రీలతో కూడి వాహనాలపై నగరంలో ప్రవేశించారు.
15.19.14
तदहृष्टमनानन्दं गतोत्सवमिवाभवत् ।
नगरं हास्तिनपुरं सस्त्रीवृद्धकुमारकम् ॥ १५.१९.१४ ॥
ఆ హాస్తినాపుర నగరం, స్త్రీలు, వృద్ధులు, బాలురతో సహా, సంతోషం లేనిదిగా, ఉత్సవం కోల్పోయినట్లుగా మారిపోయింది.
15.19.15
सर्वे चासन्निरुत्साहाः पाण्डवा जातमन्यवः ।
कुन्त्या हीनाः सुदुःखार्ता वत्सा इव विनाकृताः ॥ १५.१९.१५ ॥
పాండవులందరూ ఉత్సాహం లేనివారై, కోపంతో, దుఃఖంతో నిండి ఉన్నారు. కుంతిని కోల్పోయి, తల్లి నుండి విడిపోయిన దూడల్లా తీవ్రంగా బాధపడ్డారు.
15.19.16
धृतराष्ट्रस्तु तेनाह्ना गत्वा सुमहदन्तरम् ।
ततो भागीरथीतीरे निवासमकरोत्प्रभुः ॥ १५.१९.१६ ॥
అయితే ధృతరాష్ట్రుడు ఆ రోజున చాలా దూరం వెళ్ళి, భాగీరథీ తీరంలో నివాసం ఏర్పరచుకున్నాడు.
15.19.17
प्रादुष्कृता यथान्यायमग्नयो वेदपारगैः ।
व्यराजन्त द्विजश्रेष्ठैस्तत्रतत्र तपोवने।
प्रादुष्कृताग्निरभवत्स च वृद्धो नराधिपः ॥ १५.१९.१७ ॥
వేదపారంగతులైన శ్రేష్ఠ ద్విజులచే న్యాయబద్ధంగా ప్రజ్వలింపజేయబడిన అగ్నులు ఆ తపోవనంలో అక్కడక్కడ ప్రకాశించాయి; ఆ వృద్ధ రాజు కూడా అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసినవాడయ్యాడు.
15.19.18
स राजाऽग्नीन्पर्युपास्य हुत्वा च विधिवत्तदा ।
सन्ध्यागतं सहस्रांशुमुपातिष्ठत भारत ॥ १५.१९.१८ ॥
ఆ రాజు అగ్నులను ఉపాసించి, విధిప్రకారం హోమం చేసి, ఓ భారతా, అప్పుడు సంధ్యాసమయంలో సహస్రాంశువైన సూర్యుణ్ణి ఉపాసించాడు.
15.19.19
विदुरः संजयश्चैव राज्ञः शय्यां कुशैस्ततः ।
चक्रतुः कुरुवीरस्य गान्धार्याश्चाविदूरतः ॥ १५.१९.१९ ॥
విదురుడు, సంజయుడు అప్పుడు దర్భలతో కురువీరుని శయ్యను సిద్ధం చేశారు, గాంధారికి దగ్గరలోనే.
15.19.20
गान्धार्याः सन्निकर्षे तु निषसाद कुशे सुखम् ।
युधिष्ठिरस्य जननी कुन्ती साधुव्रते स्थिता ॥ १५.१९.२० ॥
గాంధారి సమీపంలో యుధిష్ఠిరుని తల్లి కుంతి, సాధువ్రతంలో నిలిచి, దర్భపై సుఖంగా కూర్చుంది.
15.19.21
तेषां संश्रवणे चापि निषेदुर्विदुरादयः ।
याजकाश्च यथोद्देशं द्विजा ये चानुयायिनः ॥ १५.१९.२१ ॥
వారి సమీపంలో విదురుడు మొదలైనవారు కూర్చున్నారు; యాజకులు, అనుచరులైన ద్విజులు కూడా తగిన స్థానాల్లో కూర్చున్నారు.
15.19.22
प्राधीतद्विजमुख्या सा संप्रज्वलितपावका ।
बभूव तेषां रजनी ब्राह्मीव प्रीतिवर्धिनी ॥ १५.१९.२२ ॥
ప్రధాన ద్విజులు పఠించినదీ, అగ్ని ప్రజ్వలించినదీ అయిన ఆ రాత్రి, వారికి బ్రాహ్మీ రాత్రిలాగా ప్రీతిని పెంచేదిగా మారింది.
15.19.23
ततो रात्र्यां व्यतीतायां कृतपूर्वाह्णिकक्रियाः ।
हुत्वाऽग्निं विधिवत्सर्वे प्रययुस्ते यथाक्रमम्।
उदङ्मुखा निरीक्षन्त उपवासपरायणाः ॥ १५.१९.२३ ॥
అనంతరం రాత్రి గడిచాక, పూర్వాహ్ణ కర్మలు చేసి, అందరూ విధిప్రకారం అగ్నిలో హవనం చేసి, క్రమంగా వెళ్లారు; ఉత్తరం వైపు ముఖంగా, ఉపవాస నిరతులై.
15.19.24
स तेषामतिदुःखोऽभून्निवासः प्रथमेऽहनि ।
शोचतां वदतां चापि पौरजानपदैर्जनैः ॥ १५.१९.२४ ॥
మొదటి రోజు వారి ఆ నివాసం అత్యంత దుఃఖకరంగా ఉండింది; పురవాసులూ జానపదులూ శోకిస్తూ మాట్లాడుతుండగా.