มหาภารตะ · อัธยายะ 15.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.19.1
कुन्त्यास्तु वचनं श्रुत्वा पाण्डवा राजसत्तम ।
व्रीडिताः संन्यवर्तन्त पाञ्चाल्या सह भारत ॥ १५.१९.१ ॥
เมื่อได้ฟังคำของกุนตี เหล่าปาณฑพผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ ด้วยความละอาย พร้อมกับสตรีปัญจาละ จึงหันกลับไป โอ้ภารตะ
15.19.2
ततः शब्दो महानेव सर्वेषामभवत्तदा ।
अन्तःपुराणां रुदतां दृष्ट्वा कुन्तीं तथा गताम् ॥ १५.१९.२ ॥
ครั้งนั้น มีเสียงอันดังยิ่งดังขึ้นจากบรรดาสตรีในที่ประทับฝ่ายใน ผู้ร่ำไห้เมื่อเห็นกุนตีจากไปเช่นนั้น
15.19.3
प्रदक्षिणमथावृत्त्य राजानं पाण्डवास्तदा ।
अभिवाद्य न्यवर्तन्त पृथां तामनिवर्त्य वै ॥ १५.१९.३ ॥
ครั้งนั้น เหล่าปาณฑพเดินประทักษิณพระราชา แล้วถวายความเคารพ จากนั้นจึงหันกลับไป เพราะไม่อาจให้ปฤถาหันกลับได้เลย
15.19.4
ततोऽब्रवीन्महातेजा धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
गान्धारीं विदुरं चैव समाभाष्यावगृह्य च ॥ १५.१९.४ ॥
ครั้งนั้น ธฤตราษฏร์ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ โอรสของอัมพิกา ตรัสขึ้น หลังจากตรัสกับคานธารีและวิทุระ และกอดทั้งสองไว้
15.19.5
युधिष्ठिरस्य जननी देवी साधु निवर्त्यताम् ।
यथा युधिष्ठिरः प्राह तत्सर्वं सत्यमेव हि ॥ १५.१९.५ ॥
ขอให้พระมารดาอันประเสริฐของยุธิษฐิระหันกลับไปโดยชอบเถิด ทุกสิ่งที่ยุธิษฐิระได้กล่าวนั้นเป็นความจริงแท้
15.19.6
पुत्रैश्वर्यं महदिदमपास्य च महाफलम् ।
काऽनुगच्छेद्वनं दुर्गं पुत्रानुत्सृज्य मूढवत् ॥ १५.१९.६ ॥
สตรีผู้ใดเล่า จะละทิ้งอำนาจอันยิ่งใหญ่ของบุตรและผลอันยิ่งใหญ่นี้ แล้วปล่อยให้บุตรอยู่เบื้องหลังอย่างคนโง่ เพื่อติดตามเข้าไปในป่าอันน่าสะพรึงนี้
15.19.7
राज्यस्थया तपस्तप्तुं कर्तुं दानव्रतं महत् ।
अनया शक्यमेवाद्य श्रूयतां च वचो मम ॥ १५.१९.७ ॥
แม้เจ้าจะอยู่ในราชอาณาจักร การบำเพ็ญตบะและการปฏิบัติวัตรแห่งการให้ทานอันยิ่งใหญ่ ก็เป็นไปได้สำหรับนางในวันนี้ ขอจงฟังถ้อยคำของเรา
15.19.8
गान्धारि परितुष्टोस्मि वध्वाः शुश्रूषणेन वै ।
तस्मात्त्वमेनां धर्मज्ञे समनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.१९.८ ॥
คานธารี เราพอใจอย่างแท้จริงในการรับใช้ของสะใภ้ ดังนั้น โอ้ผู้รู้ธรรม เจ้าควรอนุญาตให้นางไปเถิด
15.19.9
इत्युक्ता सौबलेयी तु राज्ञा कुन्तीमुवाच ह ।
तत्सर्वं राजवचनं स्वं च वाक्यं विशेषवत् ॥ १५.१९.९ ॥
เมื่อพระราชาตรัสดังนั้น ธิดาแห่งสุพละจึงตรัสกับกุนตี ทั้งถ้อยคำของพระราชาทั้งหมดและถ้อยคำของนางเอง ล้วนมีความหมายพิเศษ
15.19.10
न च सा वनवासाय देवी कृतमतिं तदा ।
शक्नोत्युपावर्तयितुं कुन्तीं धर्मपरां सतीम् ॥ १५.१९.१० ॥
เทวีองค์นั้นในขณะนั้นมีพระทัยตั้งมั่นที่จะอยู่ในป่า จึงไม่อาจให้กุนตีผู้บริสุทธิ์และมุ่งมั่นในธรรมหันกลับได้
15.19.11
तस्यास्तां तु स्थितिं ज्ञात्वा व्यवसायं कुरुस्त्रियः ।
निवृत्तांश्च कुरुश्रेष्ठान्दृष्ट्वा प्ररुरुदुस्तदा ॥ १५.१९.११ ॥
เมื่อรู้ถึงความแน่วแน่ของนาง และเห็นวีรบุรุษแห่งกุรุที่หันกลับไปแล้ว สตรีแห่งกุรุจึงร่ำไห้ออกมาดังลั่น
15.19.12
उपावृत्तेषु पार्थेषु सर्वास्वेव वधूषु च ।
ययौ राजा महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रो वनं तदा ॥ १५.१९.१२ ॥
เมื่อบรรดาปฤถาโอรสและสะใภ้ทั้งหมดหันกลับไปแล้ว พระราชาธฤตราษฏร์ผู้มีปัญญายิ่ง จึงเสด็จไปยังป่าในครั้งนั้น
15.19.13
पाण्डवाश्चातिदीनास्ते दुःखशोकपरायणाः ।
यानैः स्त्रीसहिताः सर्वे पुरं प्रविविशुस्तदा ॥ १५.१९.१३ ॥
เหล่าปาณฑพซึ่งโศกเศร้าและทุกข์ร้อนอย่างยิ่ง จมอยู่ในความเศร้าโศกและทุกข์ระทม ต่างพากันเข้าสู่เมืองด้วยยานพาหนะพร้อมกับเหล่าสตรี
15.19.14
तदहृष्टमनानन्दं गतोत्सवमिवाभवत् ।
नगरं हास्तिनपुरं सस्त्रीवृद्धकुमारकम् ॥ १५.१९.१४ ॥
เมืองหัสตินาปุระในครั้งนั้น พร้อมทั้งสตรี ผู้เฒ่า และเด็ก ต่างรู้สึกไร้ความสุข ราวกับปราศจากงานเฉลิมฉลอง
15.19.15
सर्वे चासन्निरुत्साहाः पाण्डवा जातमन्यवः ।
कुन्त्या हीनाः सुदुःखार्ता वत्सा इव विनाकृताः ॥ १५.१९.१५ ॥
เหล่าปาณฑพทั้งหมดปราศจากกำลังใจ เต็มไปด้วยความโกรธและความเศร้า ขาดกุนตี ทุกข์ระทมอย่างยิ่ง เหมือนลูกโคที่ถูกแยกจากแม่
15.19.16
धृतराष्ट्रस्तु तेनाह्ना गत्वा सुमहदन्तरम् ।
ततो भागीरथीतीरे निवासमकरोत्प्रभुः ॥ १५.१९.१६ ॥
ส่วนธฤตราษฏร์ เมื่อเดินทางไปได้ระยะทางอันไกลยิ่งในวันนั้นแล้ว จึงได้ตั้งที่พักอยู่บนฝั่งแม่น้ำภาคีรถี
15.19.17
प्रादुष्कृता यथान्यायमग्नयो वेदपारगैः ।
व्यराजन्त द्विजश्रेष्ठैस्तत्रतत्र तपोवने।
प्रादुष्कृताग्निरभवत्स च वृद्धो नराधिपः ॥ १५.१९.१७ ॥
เหล่าไฟที่บรรดาพราหมณ์ผู้ประเสริฐซึ่งรอบรู้พระเวทจุดขึ้นตามวิธีอันชอบ ส่องแสงอยู่ทั่วป่าตบะแห่งนั้น และพระราชาผู้ชราก็ได้กลายเป็นผู้จุดไฟเช่นกัน
15.19.18
स राजाऽग्नीन्पर्युपास्य हुत्वा च विधिवत्तदा ।
सन्ध्यागतं सहस्रांशुमुपातिष्ठत भारत ॥ १५.१९.१८ ॥
พระราชาองค์นั้น หลังจากปรนนิบัติไฟและถวายเครื่องบูชาตามวิธีแล้ว ในเวลาสนธยา โอ้ภารตะ ได้บูชาพระอาทิตย์ผู้มีพันรัศมี
15.19.19
विदुरः संजयश्चैव राज्ञः शय्यां कुशैस्ततः ।
चक्रतुः कुरुवीरस्य गान्धार्याश्चाविदूरतः ॥ १५.१९.१९ ॥
วิทุระและสัญชัยจึงปูที่บรรทมของกษัตริย์วีรบุรุษแห่งกุรุด้วยหญ้ากุศะ ไม่ไกลจากคานธารี
15.19.20
गान्धार्याः सन्निकर्षे तु निषसाद कुशे सुखम् ।
युधिष्ठिरस्य जननी कुन्ती साधुव्रते स्थिता ॥ १५.१९.२० ॥
ใกล้คานธารี กุนตีผู้เป็นพระมารดาของยุธิษฐิระ ผู้ยืนหยัดอยู่ในวัตรอันบริสุทธิ์ ประทับนั่งบนหญ้ากุศะอย่างสุขสบาย
15.19.21
तेषां संश्रवणे चापि निषेदुर्विदुरादयः ।
याजकाश्च यथोद्देशं द्विजा ये चानुयायिनः ॥ १५.१९.२१ ॥
ใกล้พวกเขา วิทุระและคนอื่นๆ ก็นั่งลง ปุโรหิตผู้ประกอบยัญพิธีและพราหมณ์ผู้ติดตามก็นั่งลงเช่นกัน แต่ละคนนั่งในที่ที่เหมาะสมของตน
15.19.22
प्राधीतद्विजमुख्या सा संप्रज्वलितपावका ।
बभूव तेषां रजनी ब्राह्मीव प्रीतिवर्धिनी ॥ १५.१९.२२ ॥
ในราตรีนั้น ซึ่งพราหมณ์ผู้ประเสริฐได้สวดบทสวดแล้ว และไฟลุกโชนสว่างไสว ราตรีนั้นกลายเป็นดุจราตรีของพระพรหมสำหรับพวกเขา ทำให้ความปีติยินดีเพิ่มพูนขึ้น
15.19.23
ततो रात्र्यां व्यतीतायां कृतपूर्वाह्णिकक्रियाः ।
हुत्वाऽग्निं विधिवत्सर्वे प्रययुस्ते यथाक्रमम्।
उदङ्मुखा निरीक्षन्त उपवासपरायणाः ॥ १५.१९.२३ ॥
ครั้นราตรีผ่านไป ทุกคนทำพิธีในช่วงก่อนเที่ยงเสร็จแล้ว ถวายเครื่องบูชาแด่พระอัคนีตามวิธีที่กำหนด จากนั้นก็เดินทางออกไปตามลำดับ หันหน้าไปทางทิศเหนือ มองดูอยู่ ตั้งมั่นในการถืออุปวาส
15.19.24
स तेषामतिदुःखोऽभून्निवासः प्रथमेऽहनि ।
शोचतां वदतां चापि पौरजानपदैर्जनैः ॥ १५.१९.२४ ॥
ในวันแรก การพำนักของพวกเขาช่างเจ็บปวดยิ่งนัก ขณะที่ชาวเมืองและชาวชนบทต่างคร่ำครวญและพูดคุยกัน