മഹാഭാരതം · അധ്യായം 15.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.19.1
कुन्त्यास्तु वचनं श्रुत्वा पाण्डवा राजसत्तम ।
व्रीडिताः संन्यवर्तन्त पाञ्चाल्या सह भारत ॥ १५.१९.१ ॥
കുന്തിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഭാരതാ, പാണ്ഡവർ ലജ്ജിതരായി പാഞ്ചാലിയോടൊപ്പം തിരിഞ്ഞുനടന്നു.
15.19.2
ततः शब्दो महानेव सर्वेषामभवत्तदा ।
अन्तःपुराणां रुदतां दृष्ट्वा कुन्तीं तथा गताम् ॥ १५.१९.२ ॥
അപ്പോൾ കുന്തി അങ്ങനെ പോകുന്നതു കണ്ട് അന്തഃപുരസ്ത്രീകളെല്ലാം കരയാൻ തുടങ്ങി; വലിയ ആരവമുയർന്നു.
15.19.3
प्रदक्षिणमथावृत्त्य राजानं पाण्डवास्तदा ।
अभिवाद्य न्यवर्तन्त पृथां तामनिवर्त्य वै ॥ १५.१९.३ ॥
പിന്നെ പാണ്ഡവർ രാജാവിനെ പ്രദക്ഷിണം വച്ച് വന്ദിച്ചു; പൃഥയെ തിരിച്ചുവിളിക്കാനാകാതെ മടങ്ങി.
15.19.4
ततोऽब्रवीन्महातेजा धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ।
गान्धारीं विदुरं चैव समाभाष्यावगृह्य च ॥ १५.१९.४ ॥
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ അംബികാപുത്രൻ ധൃതരാഷ്ട്രൻ ഗാന്ധാരിയോടും വിദുരനോടും സംസാരിച്ച് അവരെ ആലിംഗനം ചെയ്തുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
15.19.5
युधिष्ठिरस्य जननी देवी साधु निवर्त्यताम् ।
यथा युधिष्ठिरः प्राह तत्सर्वं सत्यमेव हि ॥ १५.१९.५ ॥
യുധിഷ്ഠിരന്റെ മാതാവായ ദേവി നന്നായി തിരിച്ചുപോകട്ടെ; യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം സത്യം തന്നെ.
15.19.6
पुत्रैश्वर्यं महदिदमपास्य च महाफलम् ।
काऽनुगच्छेद्वनं दुर्गं पुत्रानुत्सृज्य मूढवत् ॥ १५.१९.६ ॥
പുത്രന്മാരുടെ ഈ മഹത്തായ ഐശ്വര്യവും മഹത്തായ ഫലവും ഉപേക്ഷിച്ച്, പുത്രന്മാരെ വിട്ട്, മൂഢയെപ്പോലെ ഏത് സ്ത്രീയാണ് ഈ ദുർഗമമായ വനത്തെ പിന്തുടരുക?
15.19.7
राज्यस्थया तपस्तप्तुं कर्तुं दानव्रतं महत् ।
अनया शक्यमेवाद्य श्रूयतां च वचो मम ॥ १५.१९.७ ॥
രാജ്യത്തിൽ വസിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ തപസ്സ് ചെയ്യാനും മഹത്തായ ദാനവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാനും ഇവളാൽ ഇന്ന് സാധ്യമാണ്. അതിനാൽ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക.
15.19.8
गान्धारि परितुष्टोस्मि वध्वाः शुश्रूषणेन वै ।
तस्मात्त्वमेनां धर्मज्ञे समनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.१९.८ ॥
ഗാന്ധാരി, മരുമകളുടെ ശുശ്രൂഷയിൽ ഞാൻ സത്യമായും സന്തുഷ്ടനാണ്. അതിനാൽ ധർമ്മജ്ഞേ, നീ ഇവൾക്ക് അനുവാദം നൽകണം.
15.19.9
इत्युक्ता सौबलेयी तु राज्ञा कुन्तीमुवाच ह ।
तत्सर्वं राजवचनं स्वं च वाक्यं विशेषवत् ॥ १५.१९.९ ॥
രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ സൗബലപുത്രി (ഗാന്ധാരി) കുന്തിയോട് സംസാരിച്ചു. രാജാവിന്റെ ആ വാക്കുകളെല്ലാം തന്റെ വാക്കും വിശേഷാർത്ഥമുള്ളവയായിരുന്നു.
15.19.10
न च सा वनवासाय देवी कृतमतिं तदा ।
शक्नोत्युपावर्तयितुं कुन्तीं धर्मपरां सतीम् ॥ १५.१९.१० ॥
ആ ദേവി അപ്പോൾ വനവാസത്തിന് ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തിരുന്നു; അതിനാൽ ധർമ്മപരായണയായ സതി കുന്തിയെ തിരിച്ചുവിളിക്കാൻ അവൾക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.
15.19.11
तस्यास्तां तु स्थितिं ज्ञात्वा व्यवसायं कुरुस्त्रियः ।
निवृत्तांश्च कुरुश्रेष्ठान्दृष्ट्वा प्ररुरुदुस्तदा ॥ १५.१९.११ ॥
അവളുടെ ആ ഉറച്ച തീരുമാനം അറിഞ്ഞ്, തിരിച്ചുവന്ന കുരുശ്രേഷ്ഠന്മാരെ കണ്ട് കുരുസ്ത്രീകൾ അപ്പോൾ പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു.
15.19.12
उपावृत्तेषु पार्थेषु सर्वास्वेव वधूषु च ।
ययौ राजा महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रो वनं तदा ॥ १५.१९.१२ ॥
പാണ്ഡവരും എല്ലാ മരുമക്കളും തിരിച്ചുപോയ ശേഷം, മഹാപ്രാജ്ഞനായ രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രൻ അപ്പോൾ വനത്തിലേക്ക് പോയി.
15.19.13
पाण्डवाश्चातिदीनास्ते दुःखशोकपरायणाः ।
यानैः स्त्रीसहिताः सर्वे पुरं प्रविविशुस्तदा ॥ १५.१९.१३ ॥
പാണ്ഡവർ അത്യന്തം ദീനരായി ദുഃഖശോകങ്ങളിൽ മുഴുകിയിരുന്നു. അപ്പോൾ അവരെല്ലാം സ്ത്രീകളോടൊപ്പം വാഹനങ്ങളിൽ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
15.19.14
तदहृष्टमनानन्दं गतोत्सवमिवाभवत् ।
नगरं हास्तिनपुरं सस्त्रीवृद्धकुमारकम् ॥ १५.१९.१४ ॥
സ്ത്രീകളും വൃദ്ധരും കുട്ടികളുമടങ്ങിയ ഹാസ്തിനപുരനഗരം അന്ന് സന്തോഷമില്ലാത്തതും ഉത്സവം നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെയുമായി.
15.19.15
सर्वे चासन्निरुत्साहाः पाण्डवा जातमन्यवः ।
कुन्त्या हीनाः सुदुःखार्ता वत्सा इव विनाकृताः ॥ १५.१९.१५ ॥
പാണ്ഡവരെല്ലാം ഉത്സാഹമില്ലാത്തവരും കോപവും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞവരുമായിരുന്നു. കുന്തിയെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞ്, അമ്മയിൽനിന്ന് വേർപെട്ട കിടാക്കളെപ്പോലെ അവർ അതിദുഃഖിതരായി.
15.19.16
धृतराष्ट्रस्तु तेनाह्ना गत्वा सुमहदन्तरम् ।
ततो भागीरथीतीरे निवासमकरोत्प्रभुः ॥ १५.१९.१६ ॥
എന്നാൽ ധൃതരാഷ്ട്രൻ ആ ദിവസം വളരെ ദൂരം സഞ്ചരിച്ച്, ഭാഗീരഥീതീരത്ത് വാസം ഉറപ്പിച്ചു.
15.19.17
प्रादुष्कृता यथान्यायमग्नयो वेदपारगैः ।
व्यराजन्त द्विजश्रेष्ठैस्तत्रतत्र तपोवने।
प्रादुष्कृताग्निरभवत्स च वृद्धो नराधिपः ॥ १५.१९.१७ ॥
വേദപാരംഗതരായ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ ന്യായപ്രകാരം ജ്വലിപ്പിച്ച അഗ്നികൾ ആ തപോവനത്തിൽ അവിടവിടെ പ്രകാശിച്ചു; ആ വൃദ്ധരാജാവും അഗ്നി ജ്വലിപ്പിച്ചവനായി.
15.19.18
स राजाऽग्नीन्पर्युपास्य हुत्वा च विधिवत्तदा ।
सन्ध्यागतं सहस्रांशुमुपातिष्ठत भारत ॥ १५.१९.१८ ॥
ആ രാജാവ് അഗ്നികളെ ഉപാസിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ഹോമം ചെയ്ത്, ഹേ ഭാരതാ, അപ്പോൾ സന്ധ്യാസമയത്ത് സഹസ്രരശ്മിയായ സൂര്യനെ ഉപാസിച്ചു.
15.19.19
विदुरः संजयश्चैव राज्ञः शय्यां कुशैस्ततः ।
चक्रतुः कुरुवीरस्य गान्धार्याश्चाविदूरतः ॥ १५.१९.१९ ॥
വിദുരനും സഞ്ജയനും അപ്പോൾ ദർഭപ്പുല്ലുകൊണ്ട് കുരുവീരന്റെ ശയ്യ ഒരുക്കി, ഗാന്ധാരിക്ക് സമീപംതന്നെ.
15.19.20
गान्धार्याः सन्निकर्षे तु निषसाद कुशे सुखम् ।
युधिष्ठिरस्य जननी कुन्ती साधुव्रते स्थिता ॥ १५.१९.२० ॥
ഗാന്ധാരിയുടെ സമീപം യുധിഷ്ഠിരന്റെ മാതാവ് കുന്തി, സാധുവ്രതത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, ദർഭപ്പുല്ലിൽ സുഖമായി ഇരുന്നു.
15.19.21
तेषां संश्रवणे चापि निषेदुर्विदुरादयः ।
याजकाश्च यथोद्देशं द्विजा ये चानुयायिनः ॥ १५.१९.२१ ॥
അവർക്ക് സമീപം വിദുരൻ മുതലായവർ ഇരുന്നു; യാജകന്മാരും അനുയായികളായ ദ്വിജന്മാരും അവരവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരുന്നു.
15.19.22
प्राधीतद्विजमुख्या सा संप्रज्वलितपावका ।
बभूव तेषां रजनी ब्राह्मीव प्रीतिवर्धिनी ॥ १५.१९.२२ ॥
ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ ജപിച്ചതും അഗ്നി ജ്വലിച്ചതുമായ ആ രാത്രി അവർക്ക് ബ്രാഹ്മീരാത്രിപോലെ സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്നതായി.
15.19.23
ततो रात्र्यां व्यतीतायां कृतपूर्वाह्णिकक्रियाः ।
हुत्वाऽग्निं विधिवत्सर्वे प्रययुस्ते यथाक्रमम्।
उदङ्मुखा निरीक्षन्त उपवासपरायणाः ॥ १५.१९.२३ ॥
പിന്നെ രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പൂർവാഹ്ണകർമങ്ങൾ ചെയ്ത്, എല്ലാവരും വിധിപ്രകാരം അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്ത്, ക്രമത്തിൽ പോയി; വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, ഉപവാസത്തിൽ മുഴുകി.
15.19.24
स तेषामतिदुःखोऽभून्निवासः प्रथमेऽहनि ।
शोचतां वदतां चापि पौरजानपदैर्जनैः ॥ १५.१९.२४ ॥
ആദ്യദിവസം അവരുടെ ആ വാസം അത്യന്തം ദുഃഖകരമായിരുന്നു; നഗരവാസികളും നാട്ടുകാരും ദുഃഖിച്ചും സംസാരിച്ചുകൊണ്ടുമിരുന്നു.