Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 15.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

15.2.1

एवं सम्पूजितो राजा पाण्डवैरंबिकासुतः ।
विजहार यथापूर्वमृषिभिः पर्युपस्थितः ॥ १५.२.१ ॥

ଏହିପରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୂର୍ବ ପରି ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ବିହାର କଲେ।

15.2.2

ब्रह्मदेयाग्रहारांश्च प्रददौ स कुरूद्वहः ।
तच्च कुन्तीसुतो राजा सर्वमेवान्वमोदत ॥ १५.२.२ ॥

ସେହି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଦେୟ ଭୂମି ଓ ଅଗ୍ରହାର ଗ୍ରାମ ଦାନ କଲେ; କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ତାହା ସମସ୍ତ ଅନୁମୋଦନ କଲେ।

15.2.3

आनृशंस्यपरो राजा प्रीयमाणो युधिष्ठिरः ।
उवाच स तदा भ्रातॄनमात्यांश्च महीपतिः।
मया चैव भवद्भिश्च मान्य एष नराधिपः ॥ १५.२.३ ॥

ଦୟାରେ ନିରତ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଓ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଏହି ନରାଧିପ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟ।"

15.2.4

निदेशे धृतराष्ट्रस्य यस्तिष्ठति स मे सुहृत् ।
विपरीतश्च मे शत्रुर्नियम्यश्च भवेन्नरः ॥ १५.२.४ ॥

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରହେ, ସେ ମୋର ମିତ୍ର; ଯେ ମୋ ବିରୁଦ୍ଧ, ସେ ମୋର ଶତ୍ରୁ ଏବଂ ତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ।

15.2.5

परिवृत्तेषु चाहःसु पुत्राणां श्राद्धकर्मणि ।
ददौ च राजा वित्तानि यावदस्य चिकीर्षितम् ॥ १५.२.५ ॥

ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମର ଦିନ ବିତିଗଲା ପରେ ରାଜା ଯେତିକି ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ସେତିକି ଧନ ଦାନ କଲେ।

15.2.6

ततः स राजा कौरव्यो धृतराष्ट्रो महामनाः ।
ब्राह्मणेभ्यो यथार्हेभ्यो ददौ वित्तान्यनेकशः ॥ १५.२.६ ॥

ତା'ପରେ ସେହି କୌରବ ବଂଶଜ, ମହାମନା ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରରେ ଧନ ଦାନ କଲେ।

15.2.7

धर्मिराजश्च भीमश्च सव्यसाची यमावपि ।
तत्सर्वमन्ववर्तन्त धृतराष्ट्रव्यपेक्षया ॥ १५.२.७ ॥

ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ଯମଜ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନରୁ ସବୁକିଛି ମାନି ଚାଲିଲେ।

15.2.8

कथं नु राजा वृद्धः स पुत्रपौत्रवधार्दितः ।
शोकमस्मत्कृतं प्राप्यि न म्रियेतेति चिन्त्य ते ॥ १५.२.८ ॥

ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରବଧରେ ପୀଡ଼ିତ ଏହି ବୃଦ୍ଧ ରାଜା, ଆମ ଦ୍ୱାରା ଘଟିଥିବା ଶୋକ ପାଇ କିପରି ମରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ।

15.2.9

यावद्धि कुरुवीरस्य जीवत्पुत्रस्य वै सुखम् ।
तावत्सुखमवाप्नोति भोगांश्चैव व्यवस्थितान् ॥ १५.२.९ ॥

କୁରୁବୀରଙ୍କ ଜୀବିତ ପୁତ୍ର ଯେତେଦିନ ଥାଏ, ସେତେଦିନ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ସୁଖ ମିଳେ; ସେତେବେଳେ ହିଁ ସେ ସ୍ଥିର ଭୋଗମାନ ପାଏ।

15.2.10

ततस्ते सहिताः पञ्च भ्रातरः पाण्डुनन्दनाः ।
तथाशीलाः समातस्थुर्धृतराष्ट्रस्य शासने ॥ १५.२.१० ॥

ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ସେହି ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଏକତ୍ର ହୋଇ, ସେପରି ସ୍ୱଭାବୀ ହୋଇ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଶାସନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।

15.2.11

धृतराष्ट्रश्च तान्सर्वान्विनीतान्नियमे स्थितान् ।
शिष्यवृत्तिं समापन्नान्गुरुवत्प्रत्यपद्यत ॥ १५.२.११ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ବିନୀତ, ନିୟମରେ ସ୍ଥିର ଓ ଶିଷ୍ୟବୃତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ଗ୍ରହଣ କଲେ।

15.2.12

गान्धारी चैव पुत्राणां विविधैः श्राद्धकर्मभिः ।
आनृण्यमगमत्कामान्विप्रेभ्यः प्रतिपाद्य सा ॥ १५.२.१२ ॥

ଗାନ୍ଧାରୀ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିବିଧ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଦେଇ ଋଣମୁକ୍ତି ପାଇଲେ।

15.2.13

एवं धर्मभृतांश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिः सहितो धीमान्पूजयामासं तं नृपम् ॥ १५.२.१३ ॥

ଏହିପରି ଧର୍ମପାଳକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

15.2.14

स राजा सुमहातेजा वृद्धः कुरुकुलोद्वहः ।
न ददर्श तदा किञ्चिदप्रियं पाण्डुनन्दने ॥ १५.२.१४ ॥

ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ, ବୃଦ୍ଧ, କୁରୁକୁଳର ଭାରବାହୀ ରାଜା ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଅପ୍ରିୟ ବିଷୟ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

15.2.15

वर्तमानेषु सद्वृत्तिं पाण्डवेषु महात्मसु ।
प्रीतिमानभवद्राजा धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतिः ॥ १५.२.१५ ॥

ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ସଦାଚାରରେ ରହୁଥିବାବେଳେ ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

15.2.16

सौबलेयी च गान्धारी पुत्रशोकमपास्य तम् ।
सदैव प्रीतिमत्यासीत्तनयेषु निजेष्विव ॥ १५.२.१६ ॥

ସୁବଳଙ୍କ କନ୍ୟା ଗାନ୍ଧାରୀ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରଶୋକ ତ୍ୟାଗ କରି ସର୍ବଦା ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ସ୍ନେହରେ ରହିଲେ।

15.2.17

प्रियाण्येव तु कौरव्यो नाप्रियाणि कुरूद्वहः ।
वैचित्रवीर्य नृपतौ समाचरत सर्वदा ॥ १५.२.१७ ॥

କୁରୁକୁଳର ଭାରବାହୀ ସେହି କୌରବ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହିଁ କଲେ, କେବେ ଅପ୍ରିୟ ନୁହେଁ।

15.2.18

यद्यद्ब्रूते च किञ्चित्स धृतराष्ट्रो जनाधिपः ।
गुरु वा लघु वा कार्यं गान्धारी च तपस्विनी ॥ १५.२.१८ ॥

ଜନାଧିପ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଯାହା କିଛି କହନ୍ତି, ତାହା ଗୁରୁତର ହେଉ ବା ଲଘୁ, ତପସ୍ୱିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀ ମଧ୍ୟ ତାହା କରନ୍ତି।

15.2.19

तं स राजा महाराज पाण्डवानां धुरंधरः ।
पूजयित्वा वचस्तत्तदकार्षीत्परवीरहा ॥ १५.२.१९ ॥

ମହାରାଜ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଧୁରନ୍ଧର ସେହି ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ କରି ସେହିପରି କଲେ; ସେ ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କର ସଂହାରକ।

15.2.20

तेन तस्याभवत्प्रीतो वृत्तेन स नराधिपः ।
अन्वतप्यत संस्मृत्य पुत्रं तं मन्दचेतसम् ॥ १५.२.२० ॥

ତାଙ୍କ ଆଚରଣରେ ସେ ରାଜା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ପୁତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଅନୁତାପ କଲେ।

15.2.21

सदा च प्रातरुत्थाय कृतजप्यः शुचिर्नृपः ।
आशास्ते पाण्डुपुत्राणां समरेष्वपराजयम् ॥ १५.२.२१ ॥

ରାଜା ସର୍ବଦା ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ଜପ କରି, ଶୁଚି ହୋଇ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜୟ କାମନା କରନ୍ତି।

15.2.22

ब्राह्मणान्स्वस्तिवाच्याथ हुत्वा चैव हुताशनम् ।
आयूंषि पाण्डुपुत्राणामाशंसत नराधिपः ॥ १५.२.२२ ॥

ତା'ପରେ ସେ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ କରାଇ, ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କଲେ।

15.2.23

न तां प्रीतिं परामाप पुत्रेभ्यः स तदा पुरा ।
यां प्रीतिं पाण्डुपुत्रेभ्यः सदाऽवाप नराधिपः। ॥ १५.२.२३ ॥

ପୂର୍ବେ ସେ ରାଜା ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ସେପରି ପରମ ପ୍ରୀତି ପାଇ ନ ଥିଲେ; ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ସେ ସଦା ଯେଉଁ ପ୍ରୀତି ପାଉଥିଲେ।

15.2.24

ब्राह्मणानां यथा वृत्तः क्षत्रियाणां यथाविधः ।
तथा विट्शूद्रसङ्घानामभवत्स प्रियस्तदा ॥ १५.२.२४ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଆଚରଣ ଯେପରି ଥିଲା, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଧି ଅନୁସାରେ ଯେପରି ଥିଲା, ସେପରି ସେ ସେତେବେଳେ ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ସମୂହ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ହେଲେ।

15.2.25

यच्च किञ्चित्तदा पापं धृतराष्ट्रसुतैः कृतम् ।
अकृत्वा हृदि तत्पापं तं नृपं सोन्ववर्तत ॥ १५.२.२५ ॥

ସେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯାହା କିଛି ପାପ କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ହୃଦୟରେ ନ ରଖି ସେ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।

15.2.26

यः कश्चिदपि यत्किञ्चित्प्रमादादंबिकासुते ।
कुरुते द्वेष्यतामेति स कौन्तेयस्य धीमतः ॥ १५.२.२६ ॥

ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରମାଦବଶତଃ ଯିଏ କିଛି କରେ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱେଷର ପାତ୍ର ହୁଏ।

15.2.27

न राज्ञो धृतराष्ट्रस्य न च दुर्योधनस्य वै ।
उवाच दुष्कृतं कश्चिद्युधिष्ठिरभयान्नरः ॥ १५.२.२७ ॥

ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କିମ୍ବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଭୟରୁ କେହି ଦୁଷ୍କର୍ମ କହିଲେ ନାହିଁ।

15.2.28

धृत्या तुष्टो नरेन्द्रः स गान्धारी विदुरस्तथा ।
अजातशत्रोर्वृत्तेन न तु भीमस्य पार्थिवः ॥ १५.२.२८ ॥

ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ସେହି ନରେନ୍ଦ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ବିଦୁର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି; ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ଆଚରଣରେ ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେହି ରାଜା ଭୀମଙ୍କ ବିଷୟରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନଥିଲେ।

15.2.29

अन्ववर्तत भीमोपि निश्चितो धर्मजं नृपम् ।
धृतराष्ट्रं च सम्प्रेक्ष्य सदा भवति दुर्मनाः ॥ १५.२.२९ ॥

ଭୀମ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ସର୍ବଦା ମନ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ।

15.2.30

राजानमनुवर्तन्त धर्मपुत्रममित्रहा ।
अन्ववर्तत संक्रुद्धो हृदयेन पराङ्मुखः ॥ १५.२.३० ॥

ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ସେ କ୍ରୋଧିତ ଥିଲେ, ହୃଦୟରେ ବିମୁଖ ହୋଇ ଅନୁସରଣ କଲେ।