మహాభారతం · అధ్యాయం 15.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.2.1
एवं सम्पूजितो राजा पाण्डवैरंबिकासुतः ।
विजहार यथापूर्वमृषिभिः पर्युपस्थितः ॥ १५.२.१ ॥
ఈ విధంగా పాండవులచే గౌరవించబడిన అంబికా కుమారుడు రాజు ధృతరాష్ట్రుడు, మునులచే చుట్టుముట్టబడి మునుపటిలా విహరించాడు.
15.2.2
ब्रह्मदेयाग्रहारांश्च प्रददौ स कुरूद्वहः ।
तच्च कुन्तीसुतो राजा सर्वमेवान्वमोदत ॥ १५.२.२ ॥
ఆ కురువంశ శ్రేష్ఠుడు బ్రాహ్మణులకు బ్రహ్మదేయ భూములను, అగ్రహార గ్రామాలను ఇచ్చాడు; కుంతీ కుమారుడు రాజు అవన్నీ అంగీకరించాడు.
15.2.3
आनृशंस्यपरो राजा प्रीयमाणो युधिष्ठिरः ।
उवाच स तदा भ्रातॄनमात्यांश्च महीपतिः।
मया चैव भवद्भिश्च मान्य एष नराधिपः ॥ १५.२.३ ॥
దయాపరుడైన రాజు యుధిష్ఠిరుడు సంతోషంతో అప్పుడు సోదరులతోనూ మంత్రులతోనూ ఇలా అన్నాడు: "నేనూ మీరూ ఈ నరాధిపుడిని గౌరవించాలి."
15.2.4
निदेशे धृतराष्ट्रस्य यस्तिष्ठति स मे सुहृत् ।
विपरीतश्च मे शत्रुर्नियम्यश्च भवेन्नरः ॥ १५.२.४ ॥
ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞలో నిలిచి ఉండే మనిషి నా మిత్రుడు; నాకు విరుద్ధుడైనవాడు నా శత్రువు, అతడిని అదుపులో ఉంచాలి.
15.2.5
परिवृत्तेषु चाहःसु पुत्राणां श्राद्धकर्मणि ।
ददौ च राजा वित्तानि यावदस्य चिकीर्षितम् ॥ १५.२.५ ॥
కుమారుల శ్రాద్ధ కర్మల రోజులు గడిచిన తర్వాత, రాజు తాను కోరిన మేరకు ధనాన్ని దానం చేశాడు.
15.2.6
ततः स राजा कौरव्यो धृतराष्ट्रो महामनाः ।
ब्राह्मणेभ्यो यथार्हेभ्यो ददौ वित्तान्यनेकशः ॥ १५.२.६ ॥
అప్పుడు ఆ కౌరవ వంశీయుడు, మహానుభావుడైన రాజు ధృతరాష్ట్రుడు, అర్హులైన బ్రాహ్మణులకు అనేక విధాలుగా ధనం ఇచ్చాడు.
15.2.7
धर्मिराजश्च भीमश्च सव्यसाची यमावपि ।
तत्सर्वमन्ववर्तन्त धृतराष्ट्रव्यपेक्षया ॥ १५.२.७ ॥
ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు, భీముడు, సవ్యసాచి అర్జునుడు, కవల సోదరులు కూడా ధృతరాష్ట్రుని పట్ల గౌరవంతో అవన్నీ అనుసరించారు.
15.2.8
कथं नु राजा वृद्धः स पुत्रपौत्रवधार्दितः ।
शोकमस्मत्कृतं प्राप्यि न म्रियेतेति चिन्त्य ते ॥ १५.२.८ ॥
పుత్రపౌత్రుల వధతో పీడితుడైన ఈ వృద్ధ రాజు, మనవల్ల కలిగిన శోకాన్ని పొంది ఎలా చనిపోకుండా ఉంటాడో అని వారు ఆలోచించారు.
15.2.9
यावद्धि कुरुवीरस्य जीवत्पुत्रस्य वै सुखम् ।
तावत्सुखमवाप्नोति भोगांश्चैव व्यवस्थितान् ॥ १५.२.९ ॥
కురువీరుని జీవించి ఉన్న పుత్రుడు ఉన్నంత వరకే అతనికి సుఖం కలుగుతుంది; అప్పుడే స్థిరంగా ఉన్న భోగాలనూ పొందుతాడు.
15.2.10
ततस्ते सहिताः पञ्च भ्रातरः पाण्डुनन्दनाः ।
तथाशीलाः समातस्थुर्धृतराष्ट्रस्य शासने ॥ १५.२.१० ॥
అప్పుడు పాండు పుత్రులైన ఆ ఐదుగురు సోదరులు కలిసి, అటువంటి నడవడి కలవారై, ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞకు లోబడి నిలిచారు.
15.2.11
धृतराष्ट्रश्च तान्सर्वान्विनीतान्नियमे स्थितान् ।
शिष्यवृत्तिं समापन्नान्गुरुवत्प्रत्यपद्यत ॥ १५.२.११ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు వారందరినీ, వినయవంతులై, నియమంలో స్థిరులై, శిష్యవృత్తిని స్వీకరించినవారై ఉండగా, గురువువలె స్వీకరించాడు.
15.2.12
गान्धारी चैव पुत्राणां विविधैः श्राद्धकर्मभिः ।
आनृण्यमगमत्कामान्विप्रेभ्यः प्रतिपाद्य सा ॥ १५.२.१२ ॥
గాంధారి కూడా పుత్రుల కోసం వివిధ శ్రాద్ధకర్మలు చేసి, బ్రాహ్మణులకు కోరిన దానాలిచ్చి ఋణవిముక్తిని పొందింది.
15.2.13
एवं धर्मभृतांश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिः सहितो धीमान्पूजयामासं तं नृपम् ॥ १५.२.१३ ॥
ఈ విధంగా ధర్మాన్ని ఆచరించేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు తన సోదరులతో కలిసి ఆ రాజును గౌరవించి సత్కరించాడు.
15.2.14
स राजा सुमहातेजा वृद्धः कुरुकुलोद्वहः ।
न ददर्श तदा किञ्चिदप्रियं पाण्डुनन्दने ॥ १५.२.१४ ॥
అత్యంత తేజస్సు కలిగిన, వృద్ధుడైన, కురువంశాన్ని మోసే ఆ రాజు, అప్పుడు పాండుపుత్రులలో ఏ అప్రియమైనదీ చూడలేదు.
15.2.15
वर्तमानेषु सद्वृत्तिं पाण्डवेषु महात्मसु ।
प्रीतिमानभवद्राजा धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतिः ॥ १५.२.१५ ॥
మహాత్ములైన పాండవులు సదాచారంతో జీవిస్తుండగా, అంబికా పుత్రుడైన ధృతరాష్ట్ర రాజు సంతోషించాడు.
15.2.16
सौबलेयी च गान्धारी पुत्रशोकमपास्य तम् ।
सदैव प्रीतिमत्यासीत्तनयेषु निजेष्विव ॥ १५.२.१६ ॥
సుబలుని కుమార్తె గాంధారి కూడా పుత్రశోకాన్ని విడిచి, ఎల్లప్పుడూ తన సొంత పుత్రుల మీద వలె ప్రేమతో ఉండేది.
15.2.17
प्रियाण्येव तु कौरव्यो नाप्रियाणि कुरूद्वहः ।
वैचित्रवीर्य नृपतौ समाचरत सर्वदा ॥ १५.२.१७ ॥
కురువంశాన్ని మోసే ఆ కౌరవుడు విచిత్రవీర్యుని కుమారుడైన రాజు పట్ల ఎల్లప్పుడూ ప్రియమైనవే చేశాడు, అప్రియమైనవి ఎన్నడూ చేయలేదు.
15.2.18
यद्यद्ब्रूते च किञ्चित्स धृतराष्ट्रो जनाधिपः ।
गुरु वा लघु वा कार्यं गान्धारी च तपस्विनी ॥ १५.२.१८ ॥
జనాధిపతి ధృతరాష్ట్రుడు ఏది చెప్పినా, అది పెద్ద పనైనా చిన్న పనైనా, తపస్విని గాంధారి కూడా దానిని చేసేది.
15.2.19
तं स राजा महाराज पाण्डवानां धुरंधरः ।
पूजयित्वा वचस्तत्तदकार्षीत्परवीरहा ॥ १५.२.१९ ॥
మహారాజా, పాండవులలో ధురంధరుడైన ఆ రాజు ఆయన మాటలను గౌరవించి అలాగే చేశాడు; శత్రువీరులను సంహరించువాడు అతడు.
15.2.20
तेन तस्याभवत्प्रीतो वृत्तेन स नराधिपः ।
अन्वतप्यत संस्मृत्य पुत्रं तं मन्दचेतसम् ॥ १५.२.२० ॥
అతని ప్రవర్తనకు ఆ రాజు సంతోషించాడు; కానీ ఆ మందబుద్ధి కుమారుడిని స్మరించి అతడు పశ్చాత్తాపపడ్డాడు.
15.2.21
सदा च प्रातरुत्थाय कृतजप्यः शुचिर्नृपः ।
आशास्ते पाण्डुपुत्राणां समरेष्वपराजयम् ॥ १५.२.२१ ॥
రాజు ఎప్పుడూ ఉదయం లేచి, జపం చేసి, శుచిగా ఉండి, పాండుపుత్రులకు యుద్ధాల్లో అపరాజయాన్ని కోరేవాడు.
15.2.22
ब्राह्मणान्स्वस्तिवाच्याथ हुत्वा चैव हुताशनम् ।
आयूंषि पाण्डुपुत्राणामाशंसत नराधिपः ॥ १५.२.२२ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు బ్రాహ్మణులచేత స్వస్తివాచనం చేయించి, అగ్నిలో హవిస్సు సమర్పించి, పాండుపుత్రుల దీర్ఘాయువును కోరాడు.
15.2.23
न तां प्रीतिं परामाप पुत्रेभ्यः स तदा पुरा ।
यां प्रीतिं पाण्डुपुत्रेभ्यः सदाऽवाप नराधिपः। ॥ १५.२.२३ ॥
పూర్వం ఆ రాజు తన కుమారుల నుండి అంతటి పరమ ఆనందాన్ని పొందలేదు; పాండుపుత్రుల నుండి అతడు ఎల్లప్పుడూ పొందిన ఆనందాన్ని పొందలేదు.
15.2.24
ब्राह्मणानां यथा वृत्तः क्षत्रियाणां यथाविधः ।
तथा विट्शूद्रसङ्घानामभवत्स प्रियस्तदा ॥ १५.२.२४ ॥
బ్రాహ్మణుల పట్ల అతని ప్రవర్తన, క్షత్రియుల పట్ల విధి ప్రకారమైన ప్రవర్తన ఎలా ఉండేదో, అలాగే అప్పుడు వైశ్యులు మరియు శూద్రుల సమూహాలకు కూడా అతడు ప్రియుడయ్యాడు.
15.2.25
यच्च किञ्चित्तदा पापं धृतराष्ट्रसुतैः कृतम् ।
अकृत्वा हृदि तत्पापं तं नृपं सोन्ववर्तत ॥ १५.२.२५ ॥
అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు చేసిన ఏ పాపాన్నైనా హృదయంలో ఉంచుకోకుండా, ఆ రాజును అనుసరించాడు.
15.2.26
यः कश्चिदपि यत्किञ्चित्प्रमादादंबिकासुते ।
कुरुते द्वेष्यतामेति स कौन्तेयस्य धीमतः ॥ १५.२.२६ ॥
అంబిక కుమారునికి అజాగ్రత్తతో ఎవరైనా ఏదైనా చేస్తే, అతడు జ్ఞాని అయిన కుంతీపుత్రుని ద్వేషానికి గురవుతాడు.
15.2.27
न राज्ञो धृतराष्ट्रस्य न च दुर्योधनस्य वै ।
उवाच दुष्कृतं कश्चिद्युधिष्ठिरभयान्नरः ॥ १५.२.२७ ॥
రాజు ధృతరాష్ట్రుని గురించి గానీ, దుర్యోధనుని గురించి గానీ, యుధిష్ఠిరుని భయం వల్ల ఏ మనిషీ దుష్కార్యాన్ని చెప్పలేదు.
15.2.28
धृत्या तुष्टो नरेन्द्रः स गान्धारी विदुरस्तथा ।
अजातशत्रोर्वृत्तेन न तु भीमस्य पार्थिवः ॥ १५.२.२८ ॥
ధైర్యంతో ఆ నరేంద్రుడు సంతోషించాడు, గాంధారి, విదురుడు కూడా; అజాతశత్రువు (యుధిష్ఠిరుని) ప్రవర్తనతో సంతోషించారు, కానీ ఆ రాజు భీముని విషయంలో సంతోషించలేదు.
15.2.29
अन्ववर्तत भीमोपि निश्चितो धर्मजं नृपम् ।
धृतराष्ट्रं च सम्प्रेक्ष्य सदा भवति दुर्मनाः ॥ १५.२.२९ ॥
భీముడు కూడా దృఢంగా ధర్మపుత్ర రాజును అనుసరించాడు; కానీ ధృతరాష్ట్రుని చూసినప్పుడల్లా అతడు ఎప్పుడూ మనసు కలత చెందేవాడు.
15.2.30
राजानमनुवर्तन्त धर्मपुत्रममित्रहा ।
अन्ववर्तत संक्रुद्धो हृदयेन पराङ्मुखः ॥ १५.२.३० ॥
శత్రుసంహారకుడు ధర్మపుత్ర రాజును అనుసరించాడు; అతడు కోపంతో, హృదయంలో విముఖుడై అనుసరించాడు.