Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 15.21

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

15.21.1

ततस्तत्र मुनिश्रेष्ठा राजानं द्रष्टुमभ्ययुः ।
नारदः पर्वतश्चैव देवलश्च महातपाः ॥ १५.२१.१ ॥

तेव्हा तेथे मुनिश्रेष्ठ नारद, पर्वत आणि महातपस्वी देवल राजाला पाहण्यासाठी आले.

15.21.2

द्वैपायनः सशिष्यश्च सिद्धाश्चान्ये मनीषिणः ।
शतयूपश्च राजर्षिर्वृद्धः परमधार्मिकः ॥ १५.२१.२ ॥

शिष्यांसह द्वैपायन (व्यास), सिद्ध आणि इतर मनीषी, तसेच वृद्ध आणि परम धार्मिक राजर्षी शतयूप आले.

15.21.3

तेषां कुन्ती महाराज पूजां चक्रे यथाविधि ।
ते चापि तुतुषुस्तस्यास्तापसाः परिचर्यया ॥ १५.२१.३ ॥

हे महाराजा, कुंतीने त्यांची यथाविधी पूजा केली; तिच्या सेवेने तापसही संतुष्ट झाले.

15.21.4

तत्र धर्म्याः कथास्तात चक्रुस्ते परमर्षयः ।
रमयन्तो महात्मानं धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ॥ १५.२१.४ ॥

तेथे परम ऋषींनी, हे तात, धर्मसंमत कथा सांगितल्या, जनाधिप महात्मा धृतराष्ट्राला रमवत.

15.21.5

कथान्तरे तु कस्मिंश्चिद्देवर्षिर्नारदस्ततः ।
कथामिमामकथयत्सर्वप्रत्यक्षदर्शिवान् ॥ १५.२१.५ ॥

एका दुसऱ्या कथेच्या मध्ये, सर्व प्रत्यक्ष पाहणारे देवर्षी नारद यांनी ही कथा सांगितली.

15.21.6

पुरा प्रजापतिसमो राजाऽऽसीदकुतोभयः ।
सहस्रचित्यि इत्युक्तः शतयूपपितामहः ॥ १५.२१.६ ॥

पूर्वी प्रजापतीसम एक राजा होता, कोणाचेही भय नसलेला; त्याला सहस्रचित्य म्हणत, तो शतयूपाचा पितामह होता.

15.21.7

स पुत्रे राज्यमासज्ज्यि ज्येष्ठे परमधार्मिके ।
सहस्रचित्यो धर्मात्मा प्रविवेश वनं नृपः ॥ १५.२१.७ ॥

तो राजा सहस्रचित्य, परम धार्मिक ज्येष्ठ पुत्रावर राज्य सोपवून, धर्मात्मा होऊन वनात प्रवेशला.

15.21.8

स गत्वा तपसः पारं दीप्तस्य वसुधाधिपः ।
पुरंदरस्य संस्थानं प्रतिपेदे महाद्युतिः ॥ १५.२१.८ ॥

तो महातेजस्वी वसुधाधिप, दीप्त तपाचा पार गाठून पुरंदराचे (इंद्राचे) स्थान प्राप्त झाला.

15.21.9

दृष्टपूर्वः स बहुशो राजन्सम्पतता मया ।
महेन्द्रसदने राजा तपसा दग्धकिल्बिषः ॥ १५.२१.९ ॥

हे राजा, फिरत असताना मी त्याला महेंद्राच्या सभेत अनेक वेळा पाहिले आहे—तपाने ज्याची पापे जळाली होती त्या राजाला.

15.21.10

तथा शैलालयो राजा भगत्तपितामहः ।
तपोबलेनैव नृपो महेन्द्रसदनं गतः ॥ १५.२१.१० ॥

तसाच शैलालय राजा भगत्तपितामह तपाच्या बळानेच महेंद्राच्या सदनास गेला.

15.21.11

तथा पृषध्रो राजाऽऽसीद्राजन्वज्रधरोपमः ।
स चापि तपसा लेभे नाकपृष्ठमितो गतः ॥ १५.२१.११ ॥

तसाच पृषध्र नावाचा राजा होता, हे राजा, तो वज्रधराच्या (इंद्राच्या) सारखा होता; त्यानेही तपाने नाकपृष्ठ मिळवून येथून प्रस्थान केले.

15.21.12

अस्मिन्नरण्ये नृपते मांधातुरपि चात्मजः ।
पुरुकुत्सो नृपः सिद्धिं महतीं समवाप्तवान् ॥ १५.२१.१२ ॥

हे नृपती, याच अरण्यात मांधात्याचा पुत्र राजा पुरुकुत्स यानेही महान सिद्धी प्राप्त केली.

15.21.13

भार्या समभवद्यस्य नर्मदा सरितां वरा ।
सोस्मिन्नरण्ये नृपतिस्तपस्तप्त्वा दिवं गतः ॥ १५.२१.१३ ॥

नद्यांमध्ये श्रेष्ठ नर्मदा ज्याची पत्नी झाली, तो राजा या अरण्यात तप करून स्वर्गाला गेला.

15.21.14

शशलोमा च राजाऽऽसीद्राजन्परमधार्मिकः ।
सम्यगस्मिन्वने तप्त्वा ततो दिवमवाप्तवान् ॥ १५.२१.१४ ॥

हे राजा, शशलोमा नावाचा अत्यंत धार्मिक राजा होता; त्याने या अरण्यात नीट तप करून नंतर स्वर्ग प्राप्त केला.

15.21.15

द्वैपायनप्रसादाच्च त्वमपीदं तपोवनम् ।
राजन्नवाप्य दुष्प्रापां सिद्धिमग्र्यां गमिष्यसि ॥ १५.२१.१५ ॥

हे राजा, द्वैपायनाच्या कृपेने तूही या तपोवनात दुर्लभ आणि श्रेष्ठ सिद्धी प्राप्त करून जाशील.

15.21.16

त्वं चापि राजशार्दूल तपसोन्ते श्रिया वृतः ।
गान्धारीसहितो गन्ता गतिं तेषां महात्मनां ॥ १५.२१.१६ ॥

हे राजशार्दूला, तूही तपाच्या अखेरीस वैभवाने वेढलेला होऊन गांधारीसह त्या महात्म्यांच्या गतीला जाशील.

15.21.17

पाण्डुः स्मरति ते नित्यं बलहन्तुः समीपगः ।
त्वां सदैव महाराज श्रेयसा स च योक्ष्यति ॥ १५.२१.१७ ॥

पांडू तुला नेहमी स्मरतो; तो बलहंता इंद्राच्या समीप राहतो. हे महाराजा, तो तुला नेहमी कल्याणाने जोडील.

15.21.18

तव शुश्रूषया चैव गान्धार्याश्च यशस्विनी ।
भर्तुः सलोकतां कुन्ती गमिष्यति वधूस्तव ॥ १५.२१.१८ ॥

तुझ्या आणि गांधारीच्या सेवेने यशस्वी अशी तुझी सून कुंती आपल्या पतीच्या लोकाला जाईल.

15.21.19

युधिष्ठिरस्य जननी स हि धर्मः सनातनः ।
वयमेतत्प्रपश्यामो नृपते दिव्यवक्षुषाः ॥ १५.२१.१९ ॥

युधिष्ठिराची माता तीच आहे, ती सनातन धर्मच आहे. हे राजा, दिव्यदृष्टीने आम्ही हे स्पष्ट पाहतो.

15.21.20

प्रवेक्ष्यति महात्मानं विदुरश्च युधिष्ठिरम् ।
संजयस्तदनुध्यानादितः स्वर्गमवाप्स्यति ॥ १५.२१.२० ॥

विदुर आणि महात्मा युधिष्ठिर तिच्यात प्रवेश करतील. संजय त्यांच्या अनुध्यानाने येथून स्वर्ग प्राप्त करील.

15.21.21

एतच्छ्रुत्वा कौरवेन्द्रो महात्मा ।
सार्धं पत्न्या प्रीतिमान्सम्बभूव।
विद्वान्वाक्यं नारदस्य प्रशस्य ।
चक्रे पूजां चातुलां नारदाय ॥ १५.२१.२१ ॥

हे ऐकून महात्मा कौरवेंद्र पत्नीसह आनंदित झाले. विद्वान अशा त्यांनी नारदाच्या वचनांची स्तुती करून नारदाची अतुलनीय पूजा केली.

15.21.22

ततः सर्वे नारदं विप्रसङ्घाः ।
सम्पूजयामासुरतीव राजन्।
राज्ञः प्रीत्या धृतराष्ट्रस्य ते वै ।
पुनःपुनः सम्प्रहृष्टास्तदानीम् ॥ १५.२१.२२ ॥

तेव्हा सर्व ब्राह्मणसमूहांनी नारदाची अत्यंत पूजा केली. हे राजा, धृतराष्ट्राच्या प्रेमामुळे ते त्या वेळी पुनःपुन्हा अत्यंत आनंदित झाले.