ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 15.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.23.1
वनं गते कौरवेन्द्रे दुःखशोकसमन्विताः ।
बभूवुः पाण्डवा राजन्मातृशोकेनि चान्विताः ॥ १५.२३.१ ॥
କୌରବେନ୍ଦ୍ର ବନକୁ ଗଲା ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ମାତୃଶୋକରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ।
15.23.2
तथा पौरजनः सर्वः शोचन्नास्ते जनाधिपम् ।
कुर्वाणाश्च कथास्तत्र ब्राह्मणा नृपतिं प्रति ॥ १५.२३.२ ॥
ସେହିପରି ନଗରର ସମସ୍ତ ଲୋକ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରି ସେଠାରେ ରହିଲେ; ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଥିଲେ।
15.23.3
कथं न राजा वृद्धः स वने वसति निर्जने ।
गान्धारी च महाभागा सा च कुन्ती पृथा कथम् ॥ १५.२३.३ ॥
ସେହି ବୃଦ୍ଧ ରାଜା ନିର୍ଜନ ବନରେ କିପରି ବାସ କରନ୍ତି? ମହାଭାଗା ଗାନ୍ଧାରୀ ଏବଂ ସେହି କୁନ୍ତୀ ପୃଥା କିପରି ଅଛନ୍ତି?
15.23.4
सुखार्हः स हि राजर्षिरसुखी तद्वनं महत् ।
किमवस्थः समासाद्य प्रज्ञाचक्षुर्महामनाः ॥ १५.२३.४ ॥
ସେହି ରାଜର୍ଷି ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ; ତଥାପି ସେହି ବିଶାଳ ବନରେ ସେ ଦୁଃଖୀ। ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁ ମହାମନା ସେହି ରାଜା ସେହି ବନରେ ପହଞ୍ଚି କି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି?
15.23.5
सुदुष्करं कृतवती कुन्ती पुत्रानपास्य सा ।
राज्यश्रियं परित्यज्य वनं सा समरोचयत् ॥ १५.२३.५ ॥
କୁନ୍ତୀ ଅତି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛନ୍ତି; ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ରାଜ୍ୟଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ବନକୁ ହିଁ ବାଛିଛନ୍ତି।
15.23.6
विदुरः किमवस्थश्च भ्रातृशुश्रूषुरात्मवान् ।
स च गावल्गणिर्धीमान्भर्तृपिण्डानुपालकः ॥ १५.२३.६ ॥
ଭାଇମାନଙ୍କ ସେବାରେ ନିରତ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ବିଦୁର କି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି? ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପିଣ୍ଡ ରକ୍ଷାକାରୀ ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଗାବଲ୍ଗଣି (ସଞ୍ଜୟ) ମଧ୍ୟ କି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି?
15.23.7
आकुमारं च पौरास्ते चिन्ताशोकसमाहताः ।
तत्रतत्र कथाश्चक्रुः समासाद्य परस्परम् ॥ १५.२३.७ ॥
ପିଲାମାନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀ ଚିନ୍ତା ଓ ଶୋକରେ ଆହତ ଥିଲେ; ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ପରସ୍ପର ସହ ମିଳିତ ହୋଇ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିଲେ।
15.23.8
पाण्डवाश्चैव ते सर्वे भृशं शोकपरायणाः ।
शोचन्तो मातरं वृद्धामूषुर्नातिचिरं पुरे ॥ १५.२३.८ ॥
ସେହି ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ଥିଲେ; ବୃଦ୍ଧା ମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରି ସେମାନେ ନଗରରେ ଅଧିକ ସମୟ ରହିଲେ ନାହିଁ।
15.23.9
तथैव वृद्धं पितरं हतपुत्रं जनेश्वरम् ।
गान्धारीं च महाभागां विदुरं च महामतिम् ॥ १५.२३.९ ॥
ସେହିପରି ବୃଦ୍ଧ ପିତା, ପୁତ୍ରହତ ଜନେଶ୍ୱର, ମହାଭାଗା ଗାନ୍ଧାରୀ ଏବଂ ମହାମତି ବିଦୁରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ (ସେମାନେ ଶୋକ କରୁଥିଲେ)।
15.23.10
नैषां बभूव सम्प्रीतिस्तान्विचिन्तयतां तदा ।
न राज्ये न च नारीषु न वेदाध्ययनेषु च ॥ १५.२३.१० ॥
ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟରେ, ନାରୀମାନଙ୍କରେ କିମ୍ବା ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଆନନ୍ଦ ରହିଲା ନାହିଁ।
15.23.11
परं निर्वेदमगमंश्चिन्तयन्ता नराधिपम् ।
तं च ज्ञातिवधं घोरं संस्मरन्तः पुनःपुनः ॥ १५.२३.११ ॥
ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରକ୍ତି ପାଇଲେ; ସେ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ଞାତିବଧକୁ ବାରମ୍ବାର ସ୍ମରଣ କଲେ।
15.23.12
अभिमन्योश्च बालस्य विनाशं रणमूर्धनि ।
कर्णस्य च महाबाहोः सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ॥ १५.२३.१२ ॥
ରଣମୁଖରେ ବାଳକ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ବିନାଶ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ନ ପଳାଇଥିବା ମହାବାହୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର (ବଧ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଥିଲା)।
15.23.13
तथैव द्रौपदेयानामन्येषां सुहृदामपि ।
वधं संस्मृत्य ते वीरा नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ १५.२३.१३ ॥
ସେହିପରି ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ବଧ ସ୍ମରଣ କରି ସେ ବୀରମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରସନ୍ନ ନ ଥିଲେ।
15.23.14
हतप्रवीरां पृथिवीं हृतरत्नां च भारत ।
सदैव चिन्तयन्तस्ते न शमं चोपलेभिरे ॥ १५.२३.१४ ॥
ହେ ଭାରତ, ହତ ପ୍ରବୀରା ଓ ହୃତ ରତ୍ନା ପୃଥିବୀର ସର୍ବଦା ଚିନ୍ତା କରି ସେମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ।
15.23.15
द्रौपदी हतपुत्रा च सुभद्रा चैव भामिनी ।
नातिप्रीतियुते देव्यौ तदास्तामप्रहृष्टवत् ॥ १५.२३.१५ ॥
ପୁତ୍ର ହତ ହୋଇଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ତେଜସ୍ବିନୀ ସୁଭଦ୍ରା, ସେହି ଦୁଇ ଦେବୀ ସେତେବେଳେ ଅଧିକ ପ୍ରୀତିମତୀ ନ ଥିଲେ; ଯେପରି ଆନନ୍ଦିତ ନ ଥିଲେ।
15.23.16
वैराट्यास्तनयं दृष्ट्वा पितरं ते परिक्षितम् ।
धारयन्ति स्म ते प्राणांस्तव पूर्वपितामहाः ॥ १५.२३.१६ ॥
ବିରାଟଙ୍କ କନ୍ୟାର ପୁତ୍ର ଓ ତୁମ ପିତା ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଦେଖି ତୁମ ପୂର୍ବ ପିତାମହମାନେ ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କଲେ।