มหาภารตะ · อัธยายะ 15.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.23.1
वनं गते कौरवेन्द्रे दुःखशोकसमन्विताः ।
बभूवुः पाण्डवा राजन्मातृशोकेनि चान्विताः ॥ १५.२३.१ ॥
เมื่อจอมกุรุเสด็จเข้าป่าไปแล้ว ปาณฑพทั้งหลายเต็มไปด้วยทุกข์และโศก โอ้พระราชา พวกเขายังถูกความโศกถึงพระมารดาครอบงำด้วย
15.23.2
तथा पौरजनः सर्वः शोचन्नास्ते जनाधिपम् ।
कुर्वाणाश्च कथास्तत्र ब्राह्मणा नृपतिं प्रति ॥ १५.२३.२ ॥
ฝ่ายประชาชนในนครทั้งปวงก็เช่นกัน ยังคงอยู่ที่นั่นด้วยความโศกถึงพระราชา และพราหมณ์ทั้งหลายก็พูดถึงพระราชาอยู่ที่นั่น
15.23.3
कथं न राजा वृद्धः स वने वसति निर्जने ।
गान्धारी च महाभागा सा च कुन्ती पृथा कथम् ॥ १५.२३.३ ॥
พระราชาผู้ชราองค์นั้นจะประทับอยู่ในป่าอันเปลี่ยว ไร้ผู้คนได้อย่างไรกัน และพระนางคันธารีผู้มีบุญยิ่ง กับพระนางกุนตี ปฤถา จะเป็นอย่างไรบ้าง
15.23.4
सुखार्हः स हि राजर्षिरसुखी तद्वनं महत् ।
किमवस्थः समासाद्य प्रज्ञाचक्षुर्महामनाः ॥ १५.२३.४ ॥
พระราชฤๅษีองค์นั้นควรได้รับความสุข แต่กลับทรงทุกข์อยู่ในป่าใหญ่นั้น ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และมีดวงตาแห่งปัญญานั้นจะอยู่ในสภาพใดเมื่อไปถึงป่านั้น
15.23.5
सुदुष्करं कृतवती कुन्ती पुत्रानपास्य सा ।
राज्यश्रियं परित्यज्य वनं सा समरोचयत् ॥ १५.२३.५ ॥
พระนางกุนตีได้ทำสิ่งที่ยากยิ่ง คือทรงละทิ้งบุตรทั้งหลายและสละสิริแห่งราชอาณาจักร แล้วทรงเลือกป่าเป็นที่อยู่
15.23.6
विदुरः किमवस्थश्च भ्रातृशुश्रूषुरात्मवान् ।
स च गावल्गणिर्धीमान्भर्तृपिण्डानुपालकः ॥ १५.२३.६ ॥
วิทุระจะอยู่ในสภาพใด ผู้มีสติควบคุมตน และอุทิศตนรับใช้พี่น้อง และสัญชัยบุตรของคาวัลคณะผู้มีปัญญาซึ่งดูแลเครื่องบูชาที่เป็นหนี้ต่อนายของตนนั้นเล่า จะเป็นอย่างไร
15.23.7
आकुमारं च पौरास्ते चिन्ताशोकसमाहताः ।
तत्रतत्र कथाश्चक्रुः समासाद्य परस्परम् ॥ १५.२३.७ ॥
ชาวนครตั้งแต่เด็กจนถึงผู้ใหญ่ ถูกความกังวลและความโศกกระทบ ต่างรวมกลุ่มกันที่นี่ที่นั่น และสนทนากันเอง
15.23.8
पाण्डवाश्चैव ते सर्वे भृशं शोकपरायणाः ।
शोचन्तो मातरं वृद्धामूषुर्नातिचिरं पुरे ॥ १५.२३.८ ॥
ปาณฑพทั้งหมดนั้นก็เช่นกัน ต่างจมอยู่กับความโศกอย่างยิ่ง โศกเศร้าถึงพระมารดาผู้ชรา และมิได้ประทับอยู่ในนครนานนัก
15.23.9
तथैव वृद्धं पितरं हतपुत्रं जनेश्वरम् ।
गान्धारीं च महाभागां विदुरं च महामतिम् ॥ १५.२३.९ ॥
ในทำนองเดียวกัน ก็โศกถึงพระบิดาผู้ชรา เจ้าแห่งมนุษย์ผู้มีบุตรถูกฆ่าตาย พระนางคันธารีผู้มีบุญยิ่ง และวิทุระผู้มีปัญญายิ่ง
15.23.10
नैषां बभूव सम्प्रीतिस्तान्विचिन्तयतां तदा ।
न राज्ये न च नारीषु न वेदाध्ययनेषु च ॥ १५.२३.१० ॥
ขณะที่พวกเขากำลังคิดถึงเรื่องเหล่านี้ ไม่มีใครในพวกเขาพบความยินดีเลย ทั้งในราชอาณาจักร ในสตรี หรือในการศึกษาพระเวท
15.23.11
परं निर्वेदमगमंश्चिन्तयन्ता नराधिपम् ।
तं च ज्ञातिवधं घोरं संस्मरन्तः पुनःपुनः ॥ १५.२३.११ ॥
ขณะคิดถึงเจ้าแห่งมนุษย์ พวกเขาก็เกิดความเบื่อหน่ายอย่างลึกซึ้ง และระลึกถึงการฆ่าญาติอันน่าสะพรึงนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า
15.23.12
अभिमन्योश्च बालस्य विनाशं रणमूर्धनि ।
कर्णस्य च महाबाहोः सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ॥ १५.२३.१२ ॥
การพินาศของอภิมันยุผู้เยาว์ที่หน้าสนามรบ และของกรรณะผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ไม่เคยหนีจากสงครามใดเลย
15.23.13
तथैव द्रौपदेयानामन्येषां सुहृदामपि ।
वधं संस्मृत्य ते वीरा नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ १५.२३.१३ ॥
ในทำนองเดียวกัน เมื่อระลึกถึงการสังหารบุตรของเทราปที และมิตรสหายอื่นๆ วีรบุรุษเหล่านั้นก็มิได้มีใจเบิกบานนัก
15.23.14
हतप्रवीरां पृथिवीं हृतरत्नां च भारत ।
सदैव चिन्तयन्तस्ते न शमं चोपलेभिरे ॥ १५.२३.१४ ॥
โอ้ภารตะ พวกเขาคิดถึงแผ่นดินอยู่เสมอ ซึ่งวีรบุรุษเอกทั้งหลายถูกฆ่าตาย และอัญมณีถูกพรากไป จึงไม่พบความสงบเลย
15.23.15
द्रौपदी हतपुत्रा च सुभद्रा चैव भामिनी ।
नातिप्रीतियुते देव्यौ तदास्तामप्रहृष्टवत् ॥ १५.२३.१५ ॥
เทราปที ผู้มีบุตรถูกฆ่าตาย และสุภัทรา ผู้งดงามรุ่งโรจน์ สองพระนางนั้นในเวลานั้นก็มิได้ทรงยินดีนัก ประหนึ่งไม่ทรงปีติ
15.23.16
वैराट्यास्तनयं दृष्ट्वा पितरं ते परिक्षितम् ।
धारयन्ति स्म ते प्राणांस्तव पूर्वपितामहाः ॥ १५.२३.१६ ॥
เมื่อเห็นบุตรของธิดาของวิราฏ และพระบิดาของท่านคือปริกษิต บรรพบุรุษและปู่ทวดของท่านทั้งหลายจึงยังคงรักษาชีวิตไว้ได้