മഹാഭാരതം · അധ്യായം 15.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.23.1
वनं गते कौरवेन्द्रे दुःखशोकसमन्विताः ।
बभूवुः पाण्डवा राजन्मातृशोकेनि चान्विताः ॥ १५.२३.१ ॥
കൗരവേന്ദ്രൻ വനത്തിലേക്ക് പോയ ശേഷം പാണ്ഡവർ ദുഃഖവും ശോകവും നിറഞ്ഞവരായി. രാജാവേ, അമ്മയുടെ ശോകത്താലും അവർ വ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.
15.23.2
तथा पौरजनः सर्वः शोचन्नास्ते जनाधिपम् ।
कुर्वाणाश्च कथास्तत्र ब्राह्मणा नृपतिं प्रति ॥ १५.२३.२ ॥
അതുപോലെ നഗരത്തിലെ ജനങ്ങളെല്ലാം രാജാവിനെക്കുറിച്ച് ശോകിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ തന്നെ കഴിഞ്ഞു; അവിടെ ബ്രാഹ്മണർ രാജാവിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
15.23.3
कथं न राजा वृद्धः स वने वसति निर्जने ।
गान्धारी च महाभागा सा च कुन्ती पृथा कथम् ॥ १५.२३.३ ॥
ആ വൃദ്ധനായ രാജാവ് വിജനമായ വനത്തിൽ എങ്ങനെ വസിക്കുന്നു? മഹാഭാഗ ഗാന്ധാരിയും ആ കുന്തിയായ പൃഥയും എങ്ങനെ?
15.23.4
सुखार्हः स हि राजर्षिरसुखी तद्वनं महत् ।
किमवस्थः समासाद्य प्रज्ञाचक्षुर्महामनाः ॥ १५.२३.४ ॥
ആ രാജർഷി സുഖത്തിന് അർഹനാണ്; എന്നിട്ടും ആ വിശാലമായ വനത്തിൽ അവൻ ദുഃഖിതനാണ്. പ്രജ്ഞാചക്ഷുവായ ആ മഹാമനസ്കൻ ആ വനത്തിലെത്തി എന്ത് അവസ്ഥയിലാണ്?
15.23.5
सुदुष्करं कृतवती कुन्ती पुत्रानपास्य सा ।
राज्यश्रियं परित्यज्य वनं सा समरोचयत् ॥ १५.२३.५ ॥
കുന്തി അതിദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്തു; പുത്രന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ച്, രാജ്യലക്ഷ്മിയെ ത്യജിച്ച് അവൾ വനത്തെയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
15.23.6
विदुरः किमवस्थश्च भ्रातृशुश्रूषुरात्मवान् ।
स च गावल्गणिर्धीमान्भर्तृपिण्डानुपालकः ॥ १५.२३.६ ॥
സഹോദരന്മാരെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്ന ആത്മസംയമമുള്ള വിദുരൻ എങ്ങനെയുണ്ട്? യജമാനന്റെ പിണ്ഡം സംരക്ഷിക്കുന്ന ആ ബുദ്ധിമാനായ ഗാവൽഗണി (സഞ്ജയൻ) എങ്ങനെയുണ്ട്?
15.23.7
आकुमारं च पौरास्ते चिन्ताशोकसमाहताः ।
तत्रतत्र कथाश्चक्रुः समासाद्य परस्परम् ॥ १५.२३.७ ॥
കുട്ടികൾ വരെയുള്ള പൗരന്മാർ ചിന്തയും ദുഃഖവും ബാധിച്ചവരായിരുന്നു; അവിടവിടെ പരസ്പരം കണ്ടുമുട്ടി സംസാരിച്ചു.
15.23.8
पाण्डवाश्चैव ते सर्वे भृशं शोकपरायणाः ।
शोचन्तो मातरं वृद्धामूषुर्नातिचिरं पुरे ॥ १५.२३.८ ॥
ആ പാണ്ഡവരെല്ലാവരും അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്നു; വൃദ്ധയായ മാതാവിനെയോർത്ത് വിലപിച്ച് നഗരത്തിൽ വളരെ നേരം തങ്ങിയില്ല.
15.23.9
तथैव वृद्धं पितरं हतपुत्रं जनेश्वरम् ।
गान्धारीं च महाभागां विदुरं च महामतिम् ॥ १५.२३.९ ॥
അതുപോലെ വൃദ്ധനായ പിതാവ്, പുത്രന്മാർ മരിച്ച ജനേശ്വരൻ, മഹാഭാഗ്യവതിയായ ഗാന്ധാരി, മഹാബുദ്ധിമാനായ വിദുരൻ എന്നിവരെയും (ഓർത്ത്).
15.23.10
नैषां बभूव सम्प्रीतिस्तान्विचिन्तयतां तदा ।
न राज्ये न च नारीषु न वेदाध्ययनेषु च ॥ १५.२३.१० ॥
അന്ന് അവരെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചിരുന്നവർക്ക് രാജ്യത്തിലും സ്ത്രീകളിലും വേദാധ്യയനത്തിലും ഒരു സന്തോഷവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
15.23.11
परं निर्वेदमगमंश्चिन्तयन्ता नराधिपम् ।
तं च ज्ञातिवधं घोरं संस्मरन्तः पुनःपुनः ॥ १५.२३.११ ॥
രാജാവിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച് അവർ അത്യന്തം വൈരാഗ്യത്തിലായി; ആ ഭയങ്കരമായ ബന്ധുവധത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്തു.
15.23.12
अभिमन्योश्च बालस्य विनाशं रणमूर्धनि ।
कर्णस्य च महाबाहोः सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ॥ १५.२३.१२ ॥
യുദ്ധമുഖത്ത് ബാലനായ അഭിമന്യുവിന്റെ നാശവും, യുദ്ധങ്ങളിൽ ഓടിപ്പോകാത്ത മഹാബാഹുവായ കർണന്റെ (വധവും ഓർത്തു).
15.23.13
तथैव द्रौपदेयानामन्येषां सुहृदामपि ।
वधं संस्मृत्य ते वीरा नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ १५.२३.१३ ॥
അതുപോലെ ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരുടെയും മറ്റു സുഹൃത്തുക്കളുടെയും വധം ഓർത്ത് ആ വീരന്മാർ അധികം പ്രസന്നരായിരുന്നില്ല.
15.23.14
हतप्रवीरां पृथिवीं हृतरत्नां च भारत ।
सदैव चिन्तयन्तस्ते न शमं चोपलेभिरे ॥ १५.२३.१४ ॥
ഭാരതാ, മഹാവീരന്മാർ ഹതരായതും രത്നങ്ങൾ അപഹരിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഭൂമിയെ എപ്പോഴും ചിന്തിച്ച് അവർക്ക് ശാന്തി ലഭിച്ചില്ല.
15.23.15
द्रौपदी हतपुत्रा च सुभद्रा चैव भामिनी ।
नातिप्रीतियुते देव्यौ तदास्तामप्रहृष्टवत् ॥ १५.२३.१५ ॥
പുത്രന്മാർ ഹതരായ ദ്രൗപദിയും തേജസ്വിനിയായ സുഭദ്രയും ആ രണ്ടു ദേവിമാരും അപ്പോൾ അധികം സന്തോഷമുള്ളവരായിരുന്നില്ല; സന്തോഷിക്കാത്തവരെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
15.23.16
वैराट्यास्तनयं दृष्ट्वा पितरं ते परिक्षितम् ।
धारयन्ति स्म ते प्राणांस्तव पूर्वपितामहाः ॥ १५.२३.१६ ॥
വിരാടന്റെ പുത്രിയുടെ പുത്രനെയും നിന്റെ പിതാവ് പരീക്ഷിത്തിനെയും കണ്ടപ്പോൾ നിന്റെ പൂർവപിതാമഹന്മാർ പ്രാണൻ നിലനിർത്തി.