Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 15.26

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

15.26.1

ततस्ते पाण्डवा दूरादवतीर्य पदातयः ।
अभिजग्मुर्नरपतेराश्रमं विनयानताः ॥ १५.२६.१ ॥

नंतर ते पाण्डव दुरूनच उतरून पायी, विनयाने नमलेले, राजाच्या आश्रमाकडे गेले.

15.26.2

स च योधजनः सर्वो ये च राष्ट्रनिवासिनः ।
स्त्रियश्च कुरुमुख्यानां पद्भिरेवान्वयुस्तदा ॥ १५.२६.२ ॥

ते सर्व योद्धेजन, राष्ट्रातील रहिवासी आणि कुरुश्रेष्ठांच्या स्त्रियाही तेव्हा पायीच त्यांच्या मागोमाग गेल्या.

15.26.3

आश्रमं ते ततो जग्मुर्धृतराष्ट्रस्य पाण्डवाः ।
शून्यं मृगगणाकीर्णं कदलीवनशोभितम् ॥ १५.२६.३ ॥

नंतर पाण्डव धृतराष्ट्राच्या त्या आश्रमाकडे गेले; तो आश्रम ओसाड, हरिणांच्या कळपांनी भरलेला आणि केळीच्या वनांनी शोभणारा होता.

15.26.4

ततस्तत्र समाजग्मुस्तापसा नियतव्रताः ।
पाण्डवानागतान्द्रष्टुं कौतूहलसमन्विताः ॥ १५.२६.४ ॥

तेव्हा तेथे नियमव्रती तापसी एकत्र झाले; आलेल्या पाण्डवांना पाहण्याच्या कुतूहलाने ते भरलेले होते.

15.26.5

तानपृच्छत्ततो राजा क्वासौ कौरववंशभृत् ।
पिता ज्येष्ठो गतोऽस्माकमिति बाष्पपरिप्लुतः ॥ १५.२६.५ ॥

तेव्हा राजाने त्यांना विचारले, "कौरववंश धारण करणारे ते आमचे ज्येष्ठ पिता कुठे गेले?" असे म्हणून तो अश्रूंनी भरून गेला.

15.26.6

ते तमूचुस्ततो वाक्यं यमुनामवगाहितुम् ।
पुष्पाणामुदकुंभस्य चार्थे गत इति प्रभो ॥ १५.२६.६ ॥

तेव्हा ते त्याला म्हणाले: "हे प्रभो, ते यमुनेत स्नानासाठी, फुलांसाठी आणि पाण्याच्या घागरीसाठी गेले आहेत."

15.26.7

तैराख्यातेन मार्गेण ततस्ते जग्मुरञ्जसा ।
ददृशुश्चाविदूरे तान्सर्वानथ पदातयः ॥ १५.२६.७ ॥

सांगितलेल्या मार्गाने ते लगेच गेले; तेव्हा पायदळातील सैनिकांनी जवळच त्या सर्वांना पाहिले.

15.26.8

ततस्ते सत्वरा जग्मुः वितुर्दर्शनकाङ्क्षिणः ।
सहदेवस्तु वेगेन प्राधावद्यत्र सा पृथा ॥ १५.२६.८ ॥

मग ते पाहण्याच्या इच्छेने वेगाने गेले; पण सहदेव वेगाने धावत गेला, जिथे पृथा होती.

15.26.9

सुस्वरं रुरुदे धीमान्मातुः पादावुपस्पृशन् ।
सा च बाष्पाकुलमुखी ददर्शक दयितं सुतम् ॥ १५.२६.९ ॥

बुद्धिमान सहदेव मातेचे पाय स्पर्शून मोठ्याने रडला; अश्रूंनी भरलेल्या मुखाने तिने आपल्या प्रिय पुत्राला पाहिले.

15.26.10

बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य समुन्नाम्य च पुत्रकम् ।
गान्धार्याः कथयामास सहद्रेवमुपस्थितम् ॥ १५.२६.१० ॥

दोन्ही बाहूंनी आलिंगन देऊन आणि पुत्राला उचलून तिने गांधारीला सहदेव उपस्थित असल्याचे सांगितले.

15.26.11

अनन्तरं च राजानं भीमसेनमथार्जुनम् ।
नकुलं च पृथा दृष्ट्वा त्वरमाणोपचक्रमे ॥ १५.२६.११ ॥

नंतर राजा, भीमसेन, अर्जुन आणि नकुल यांना पाहून पृथा घाईघाईने त्यांच्याकडे जाऊ लागली.

15.26.12

सा ह्यग्रे गच्छति तयोर्दपत्योर्हतपुत्रयोः ।
कर्षन्ती तौ ततस्ते तां दृष्ट्वा संन्यपतन्भुवि।
तयोस्तु पादयो राजन्न्यपतन्हतपुत्रयोः ॥ १५.२६.१२ ॥

पुत्र मारले गेलेल्या त्या दोघा दाम्पत्याला ओढत ती पुढे चालली होती; त्यांनी तिला पाहून भूमीवर लोटांगण घातले. हे राजा, मृत पुत्र असलेल्या त्या दोघांच्या पायांवर ते पडले.

15.26.13

राजा तान्स्वरयोगेन स्पर्शेन च महामनाः ।
प्रत्यभिज्ञाय मेधावी समाश्वासयत प्रभुः ॥ १५.२६.१३ ॥

महामना, मेधावी आणि प्रभू असलेल्या राजाने त्यांच्या स्वराच्या साम्याने आणि स्पर्शाने त्यांना ओळखून सांत्वन दिले.

15.26.14

ततस्ते बाष्पमुत्सृज्य गान्धारीसहितं नृपम् ।
उपतस्थुर्महात्मानो मातरं च यथाविधि ॥ १५.२६.१४ ॥

नंतर ते महात्मे अश्रू ढाळून गांधारीसह असलेल्या राजाजवळ आणि मातेजवळ यथाविधी उभे राहिले.

15.26.15

सर्वेषां तोयकलशाञ्जगृहुस्ते स्वयं तदा ।
पाण्डवा लब्धसंज्ञास्ते मात्रा चाश्वासिताः पुनः ॥ १५.२६.१५ ॥

तेव्हा पांडवांनी स्वतः सर्वांचे जलकलश घेतले; शुद्धी आलेले ते मातेकडून पुन्हा सांत्वन पावले.

15.26.16

तथा नार्यो नृसिंहानां सोऽवरोधजनस्तदा ।
पौरजानपदाश्चैव ददृशुस्तं जनाधिपम् ॥ १५.२६.१६ ॥

तसेच नरसिंह राजांच्या स्त्रिया, अंतःपुरातील लोक, नगर व जनपदातील लोक त्या जननायकाला पाहते झाले.

15.26.17

निवेदयामास तदा जनं तन्नामगोत्रतः ।
युधिष्ठिरो नरपतिः स चैनं प्रत्यपूजयत् ॥ १५.२६.१७ ॥

तेव्हा नरपती युधिष्ठिराने लोकांना त्याचे नाव व गोत्र सांगितले; तोही त्याचा सन्मान करू लागला.

15.26.18

स तैः परिवृतो मेने हर्षबाष्पाविलेक्षणः ।
राजाऽऽत्मानं गृहगतं पुरेवि गजसाह्वये ॥ १५.२६.१८ ॥

त्यांनी वेढलेला, हर्षाश्रूंनी धूसर डोळ्यांचा तो राजा स्वतःला गजसाह्वय नगरातील घरी परत आलेला समजला.

15.26.19

अभिवादितो वधूभिश्च कृष्णाद्याभिः स पार्थिवः ।
गान्धार्या सहितो धीमान्कुन्त्या च प्रत्यनन्दत ॥ १५.२६.१९ ॥

कृष्णा आदी सुनांनी नमस्कार केला; बुद्धिमान राजाने गांधारी आणि कुंतीसह त्यांना आनंदाने आशीर्वाद दिला.

15.26.20

ततश्चाश्रममागच्छत्सिद्धचारणसेवितम् ।
दिदृक्षुभिः समाकीर्णं नभस्तारागणैरिव ॥ १५.२६.२० ॥

नंतर तो सिद्ध आणि चारणांनी सेविलेल्या आश्रमात आला; त्याला पाहू इच्छिणाऱ्यांनी भरलेला तो आश्रम ताऱ्यांच्या समूहांनी भरलेल्या आकाशासारखा दिसत होता.