મહાભારત · અધ્યાય 15.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.27.1
स तैः सह नरव्याध्रैर्भ्रातृभिर्भरतर्षभ ।
राजा रुचिरपद्माक्षैरासांचक्रे तदाश्रमे ॥ १५.२७.१ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ! તે રાજા તે નરવ્યાઘ્ર, સુંદર કમળનયન ભાઈઓ સાથે તે આશ્રમમાં બેઠા.
15.27.2
तापसैश्च महाभागैर्नानादेशसमागतैः ।
द्रष्टुं कुरुपतेः पुत्रान्पाण्डवान्पृथुवक्षसः ॥ १५.२७.२ ॥
વિવિધ દેશોમાંથી આવેલા મહાભાગ્યવાન તપસ્વીઓ કુરુપતિના વિશાળ વક્ષસ્થળવાળા પુત્ર પાંડવોને જોવા.
15.27.3
ते ब्रुवञ्ज्ञातुमिच्छामः कतमोऽत्र युधिष्ठिरः ।
भीमार्जुनौ यमौ चैव द्रौपदी च यशस्विनी ॥ १५.२७.३ ॥
તેઓ બોલ્યા, "અહીં યુધિષ્ઠિર કોણ છે, ભીમ-અર્જુન, યમજ ભાઈઓ અને યશસ્વિની દ્રૌપદી કોણ છે તે જાણવા ઇચ્છીએ છીએ."
15.27.4
तानाचख्यौ तदा सूतस्तेषां नाम प्रधानतः ।
संजयो द्रौपदीं चैव सर्वाश्चान्या कुरुस्त्रियः ॥ १५.२७.४ ॥
ત્યારે સૂત સંજયે તેમને મુખ્યત્વે તેમનાં નામ કહ્યાં; દ્રૌપદી અને બધી કુરુસ્ત્રીઓનાં નામ પણ કહ્યાં.
15.27.5
य एष जांबूनदशुद्धगौर-
स्तनुर्महासिंह इव प्रवृद्धः।
प्रचण्डघोणः पृथुदीर्घनेत्र-
स्ताम्रायताक्षः कुरुराज एषः ॥ १५.२७.५ ॥
આ જાંબૂનદ સોના જેવો શુદ્ધ ગોરો, મહાસિંહ જેવા વિકસેલા દેહવાળો, પ્રચંડ નાકવાળો, વિશાળ દીર્ઘ નેત્રવાળો, લાલ વિશાળ નેત્રવાળો — આ કુરુરાજ છે.
15.27.6
अयं पुनर्मत्तगजेन्द्रगामी ।
प्रतप्तचामीकरशुद्धगौरः।
पृथ्वायतांसः पृथुदीर्घबाहु-
र्वृकोदरः पश्यत पश्यतेमम् ॥ १५.२७.६ ॥
આ મત્ત ગજેન્દ્ર જેવી ચાલવાળો, તપાવેલા સોના જેવો શુદ્ધ ગોરો, વિશાળ લાંબા ખભાવાળો, વિશાળ લાંબા હાથવાળો વૃકોદર છે — જુઓ, જુઓ આને!
15.27.7
यस्त्वेष पार्श्वेऽस्य महाधनुष्मा-
ञ्श्यामो युवा वारणयूथपाभः।
सिंहोन्नतांसो गजखेलगामी ।
पद्मायताक्षोऽर्जुन एष वीरः ॥ १५.२७.७ ॥
તેની પાસે આ મહાધનુર્ધર, શ્યામવર્ણો યુવાન, ગજયૂથપતિ જેવો, સિંહ જેવા ઊંચા ખભાવાળો, ગજક્રીડા જેવી ચાલવાળો, કમળનેત્ર — આ વીર અર્જુન છે.
15.27.8
कुन्तीसमीपे पुरुषोत्तमौ तु ।
यमाविमौ विष्णुमहेन्द्रकल्पौ।
मनुष्यलोके सकले समोस्ति ।
ययोर्न रूपे न बले न शीले ॥ १५.२७.८ ॥
કુંતીની પાસેના આ બે પુરુષોત્તમો વિષ્ણુ અને ઇન્દ્ર સમાન છે. સમગ્ર મનુષ્યલોકમાં તેમની બરાબરી કોઈ નથી — રૂપમાં, બળમાં કે શીલમાં.
15.27.9
इयं पुनः पद्मदलायताक्षी ।
मध्यं वयः किञ्चिदिव स्पशन्ती।
नीलोत्पलाभा पुरदेवतेव ।
कृष्णा स्थिता मूर्तिमतीव लक्ष्मीः ॥ १५.२७.९ ॥
આ કમળની પાંખડી જેવા વિશાળ નેત્રવાળી છે, મધ્યમ વયને જાણે થોડી સ્પર્શતી, નીલકમળ જેવી કાંતિવાળી, નગરદેવી જેવી; મૂર્તિમાન લક્ષ્મી જેવી ઊભેલી કૃષ્ણા.
15.27.10
अस्यास्तु पार्श्वे कनकोपमत्व-
गेषा स्थिता मूर्तिमतीव गौरी।
सत्ये स्थिता सा भगिनी द्विजाग्र्या-
श्चक्रायुधस्याप्रतिमस्य तस्य ॥ १५.२७.१० ॥
તેની પાસે સોના જેવી ત્વચાવાળી આ ગૌરી મૂર્તિમાન થઈને ઊભી હોય તેમ છે. તે અપ્રતિમ ચક્રાયુધની બહેન છે; દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ સત્યા.
15.27.11
इयं च जांबूनदशुद्धगौरी ।
पार्थस्य भार्या भुजगेन्द्रकन्या।
चित्राङ्गदा चैव नरेन्द्रकन्या ।
यैषा सवर्णार्द्रमधूकपुष्पैः ॥ १५.२७.११ ॥
આ જાંબૂનદ સુવર્ણ જેવા શુદ્ધ ગૌર વર્ણની છે; પાર્થની પત્ની, નાગરાજની પુત્રી (ઉલૂપી) અને રાજકન્યા ચિત્રાંગદા પણ આ જ છે; સોનેરી ભીનાં મધૂક પુષ્પોથી યુક્ત.
15.27.12
इयं स्वसा राजचमूपतेश्च ।
प्रवृद्धनीलोत्पलदामवर्णा।
पस्पर्ध कृष्णेन सदा नृपो यो ।
वृकोदरस्यैष परिग्रहोऽग्र्यः ॥ १५.२७.१२ ॥
આ રાજસેનાપતિની બહેન છે, ખીલેલાં નીલકમળની માળા જેવા વર્ણવાળી. જે રાજા સદા કૃષ્ણ સાથે સ્પર્ધા કરતો હતો તેની હતી; આ વૃકોદર (ભીમ)ની મુખ્ય પત્ની છે.
15.27.13
इयं च राज्ञो मगधाधिपस्य ।
सुता जरासंध इति श्रुतस्य।
यवीयसो माद्रवतीसुतस्य ।
भार्या मता चम्पकदामगौरी ॥ १५.२७.१३ ॥
આ મગધાધિપતિ જરાસંધ નામના પ્રસિદ્ધ રાજાની પુત્રી છે, ચંપકની માળા જેવી ગૌર વર્ણની. આ માદ્રવતીના નાના પુત્ર (સહદેવ)ની પત્ની ગણાતી હતી.
15.27.14
इन्दीवरश्यामतनुः स्थिता तु ।
यैषा पराऽऽसन्नतरोर्लतेव।
भार्या मता माद्रवतीसुतस्य ।
ज्येष्ठस्य सेयं कमलायताक्षी ॥ १५.२७.१४ ॥
નીલકમળ જેવા શ્યામ દેહવાળી આ સ્ત્રી, નજીકના વૃક્ષને વીંટળાયેલી વેલની જેમ ઊભી છે; માદ્રવતીના મોટા પુત્ર (નકુલ)ની પત્ની ગણાતી હતી. આ કમલનયની છે.
15.27.15
इयं तु निष्टप्तसुवर्णगौरी ।
राज्ञो विराटस्य सुता सपुत्रा।
भार्याऽभिमन्योर्निहतो रणे यो ।
द्रोणादिभिस्तैर्विरथो रथस्थैः ॥ १५.२७.१५ ॥
શુદ્ધ કરેલા સોના જેવા ગૌર વર્ણની આ રાજા વિરાટની પુત્રી છે, પુત્ર સાથે. આ અભિમન્યુની પત્ની છે; યુદ્ધમાં રથ વિનાના થઈને દ્રોણ આદિ રથીઓ દ્વારા જેમને માર્યા ગયા, તે તેના પતિ હતા.
15.27.16
एतास्तु सीमन्तशिरोरुहा याः ।
शुक्लोत्तरीया नरराजपत्न्यः।
राज्ञोस्य वृद्धस्य परंशताख्याः ।
स्नुषा नृवीराहतपुत्रनाथाः ॥ १५.२७.१६ ॥
આ તે રાજપત્નીઓ છે, જેમના વાળ સીમંત પર વહેંચાયેલા છે અને જે સફેદ ઉત્તરીય ધારણ કરે છે; આ વૃદ્ધ રાજા (ધૃતરાષ્ટ્ર)ની પુત્રવધૂઓ છે, જેઓ પરશત નામે ઓળખાય છે. વીરો દ્વારા તેમના પુત્રો અને પતિઓ માર્યા ગયા.
15.27.17
क्षान्ताश्च दान्ताश्च कुलोद्भवाश्च ॥ १५.२७.१७ ॥
તેઓ ક્ષમાશીલ, સંયમી અને ઉત્તમ કુળમાં જન્મેલી છે.
15.27.18
एवं स राजा कुरुवृद्धवर्यः ।
समागतस्तैर्नरदेवपुत्रैः।
पप्रच्छ सर्वं कुशलं तदानीं ।
गतेषु सर्वेष्वथ तापसेषु ॥ १५.२७.१८ ॥
આ રીતે કુરુવૃદ્ધોમાં શ્રેષ્ઠ એ રાજાએ એ રાજપુત્રો સાથે મળીને ત્યારે સૌનાં કુશળ પૂછ્યાં; બધા તપસ્વીઓ ગયા પછી.
15.27.19
योधेषु चाप्याश्रममण्डलं त-
न्मत्वा निविष्टेषु विमुच्य पत्रम्।
स्त्रीवृद्धबाले च सुसंनिविष्टे ।
यथार्हतस्तान्कुशलान्यपृच्छत् ॥ १५.२७.१९ ॥
યોદ્ધાઓ વચ્ચે પણ, એ આશ્રમમંડળને એવું માનીને, શસ્ત્રો મૂકીને તેઓ સ્થિર થયા ત્યારે, સ્ત્રીઓ, વૃદ્ધો અને બાળકો સાથે સારી રીતે વસેલા તે સૌનાં યથાયોગ્ય કુશળ પૂછ્યાં.