مهابهاراتا · أدهيايا 15.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.28.1
युधिष्ठिर महाबाहो कच्चित्वं कुशली ह्यसि ।
सहितो भ्रातृभिः सर्वैः पौरजानपदैस्तथा ॥ १५.२८.१ ॥
يا يودهيشتهيرا ذا الذراعين القويتين، أأنت بخير؟ أأنت وجميع إخوتك وأهل المدينة وسكان الأرياف بصحة جيدة؟
15.28.2
ये च त्वामनुजीवन्ति कच्चित्तेऽपि निरामयाः ।
सचिवा भृत्यवर्गाश्च गुरवश्चैव ते नृप ॥ १५.२८.२ ॥
أولئك الذين يعيشون بالاعتماد عليك، أهم أيضًا بصحة جيدة؟ أيها الملك، أوزراؤك وخدمك ومعلموك أهم بصحة جيدة؟
15.28.3
कच्चित्तेऽपि निरातङ्का वसन्ति विषये तव ।
कच्चिद्वर्तसि पौराणीं वृत्तिं राजर्षिसेविताम् ॥ १५.२८.३ ॥
هل يعيشون أيضًا بلا خوف في مملكتك؟ وهل تسير على السلوك القديم الذي التزم به الحكماء الملكيون؟
15.28.4
कच्चिन्न्यायाननुच्छिद्य कोशस्तेऽभिप्रपूर्यते ।
अरिमध्यस्थमित्रेषु वर्तसे चानुरूपतः।
ब्राह्मणानग्रहारैर्वा यथावदनुपश्यसि ॥ १५.२८.४ ॥
هل يمتلئ خزانتك دون أن تنتهك العدل؟ وهل تسلك سلوكًا لائقًا تجاه الأعداء والمحايدين والأصدقاء؟ وهل ترعى البراهمة رعاية صحيحة بمنح أراضي الأغراهارا؟
15.28.5
कच्चित्ते परितुष्यन्ति शीलेनि भरतर्षभ ।
शत्रवोपि कुतः पौरा भृत्या वा स्वजनोपि वा ॥ १५.२८.५ ॥
أيها الثور من البهاراتا، هل يرتضون بسلوكك؟ فإن كان الأعداء أنفسهم راضين، فكم ينبغي أن يكون أهل المدينة والخدم وذووك راضين!
15.28.6
कच्चिद्यजसकि राजेन्द्र श्रद्धावान्पितृदेवताः ।
अतिथीनन्नपानेनि कच्चिदर्चसि भारत ॥ १५.२८.६ ॥
أيها سيد الملوك، هل تقدم القرابين بإيمان للأسلاف والآلهة؟ أيها البهاراتا، هل تكرم الضيوف بالطعام والشراب؟
15.28.7
कच्चिन्नयपथे विप्राः स्वकर्मनिरतास्तव ।
क्षत्रिया वैश्यवर्णा वा शूद्रा वाऽपि कुटुम्बिनः ॥ १५.२८.७ ॥
هل يسير براهمتك على طريق السلوك القويم، منشغلين بواجباتهم الخاصة؟ وهل الكشاتريا والفايشيا، بل والشودرا الذين هم أرباب أسر، على هذا النحو أيضًا؟
15.28.8
कच्चित्स्त्रीबालवृद्धं ते न शोचति न याचते ।
जामयः पूजिताः कच्चित्तव गेहे नरर्षभ ॥ १५.२८.८ ॥
هل لا ينوح نساؤك وأطفالك وشيوخك في بيتك ولا يتسولون؟ وأيها الأفضل بين الرجال، هل يُكرم الأقارب من النساء في بيتك؟
15.28.9
कच्चिद्राजर्षिवंशोऽयं त्वामासाद्य महीपतिम् ।
यथोचितं महाराज यशसा नावसीदति ॥ १५.२८.९ ॥
ألا تضعف هذه السلالة من الحكماء الملوك في الشهرة كما ينبغي، وقد نالت فيك سيد الأرض؟ أيها الملك العظيم!
15.28.10
इत्येवादिनं तं स न्यायवित्प्रत्यभाषत ।
कुशलप्रश्नसंयुक्तं कुशलो वाक्यमब्रवीत् ॥ १५.२८.१० ॥
فأجابه من يعرف الحق بمثل ما قال، وتكلم الماهر بكلام مصحوب بسؤالات عن العافية.
15.28.11
अपि ते वर्धते राजंस्पपो मन्दः श्रमश्च ते ॥ १५.२८.११ ॥
أيها الملك، هل تزداد عبادتك؟ وهل يقل ضعفك وإعياؤك؟
15.28.12
अपि मे जननी चेयं शुश्रूषुर्विगतक्लमा ।
अथास्याः सफलो राजन्वनवासो भविष्यति ॥ १५.२८.१२ ॥
وهل أمي هذه، المنكبّة على الخدمة، خالية من الإعياء؟ فحينئذ أيها الملك يكون مقامها في الغابة مثمرًا.
15.28.13
इयं च माता ज्येष्ठा मे शीतवाताध्वकर्शिता ।
घोरेण तपसा युक्ता देवी कच्चिन्न शोचति ॥ १५.२८.१३ ॥
أفلا تحزن هذه الإلهة، أمي الكبرى، المنهكة من البرد والريح والطريق، المنغمسة في تقشف شديد؟
15.28.14
हतान्पुत्रान्महावीर्यान्क्षत्रधर्मपरायणान् ।
नापध्यायति वा कच्चिदस्मान्पापकृतः सदा ॥ १५.२८.१४ ॥
أولا تتذكر أبناءها القتلى، ذوي البأس العظيم، المتفانين في واجب المحارب؟ أولا تفكر دائما فينا نحن المذنبين؟
15.28.15
क्व चासौ विदुरो राजन्नेमं पश्यामहे वयम् ।
संजयः कुशली चायं कच्चिन्नु तपसि स्थिरः ॥ १५.२८.१५ ॥
أين ذلك الفيدورا أيها الملك؟ لسنا نراه. وهذا سنجايا بخير، أفهو أيضا ثابت في التقشف؟
15.28.16
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं धृतराष्ट्रो जनाधिपम् ।
कुशली विदुरः पुत्र तपो घोरं समाश्रितः ॥ १५.२८.१६ ॥
فأجاب دهريتراشترا ذلك سيد البشر حين سُئل: «يا بني، فيدورا بخير؛ لقد اتخذ تقشفا شديدا.»
15.28.17
वायुभक्षो निराहारः कृशो धमनिसंततः ।
कजाचिद्दृश्यते विप्रैः शून्येऽस्मिन्कानने क्वचित् ॥ १५.२८.१७ ॥
يعيش على الهواء، بلا طعام، هزيلا تبرز عروقه، وقد يراه البراهمة أحيانا في مكان ما من هذه الغابة الخالية.
15.28.18
इत्येवं ब्रुवतस्तस्य जटी वीटामुखः कृशः ।
दिग्वासा मलदिग्धाङ्गो वनरेणुसमुक्षितः ॥ १५.२८.१८ ॥
وبينما كان يتكلم هكذا — ذو شعر مجدول، وفي فمه ورقة بيتل، هزيل، عارٍ كالسماء، وأعضاؤه ملطخة بالأوساخ، مغطى بغبار الغابة.
15.28.19
दूरादालक्षितः क्षत्ता तत्राख्यातो महीपतेः ।
कविदुरस्त्वेष धर्मात्मा जनं दृष्ट्वा निवर्तते ॥ १५.२८.१९ ॥
من بعيد رُئي الوزير فيدورا، ذو النفس الصالحة، الذي أشار إليه الملك؛ فلما رأى الناس عاد أدراجه.
15.28.20
निवर्तमानं सहसा जनं दृष्ट्वाऽऽश्रमं प्रति ।
तमन्वधावन्नृपतिरेक एव युधिष्ठिरः।
प्रविशन्तं वनं घोरं लक्ष्यालक्ष्यं क्वचित्क्वचित् ॥ १५.२८.२० ॥
لما رأى الناس عاد فجأة نحو الصومعة، فركض الملك يودهيشثيرا وحده خلفه، وهو يدخل الغابة المرعبة، يُرى تارة ويختفي تارة.
15.28.21
भोभो विदुर राजाऽहं दयितस्ते युधिष्ठिरः ।
इति ब्रुवन्नरपतिस्तं यत्नादभ्यधावत ॥ १५.२८.२१ ॥
«يا فيدورا، يا فيدورا! أنا الملك يودهيشثيرا، حبيبك»، قال هذا وركض الملك نحوه بجهد.
15.28.22
ततो विविक्त एकान्ते तस्थौ बुद्धिमतां वरः ।
विदुरो वृक्षमाश्रित्य कञ्चित्तत्र वनान्तरे ॥ १५.२८.२२ ॥
فوقف فيدورا، أفضل الحكماء، في مكان منعزل من تلك الغابة، متكئًا على شجرة.
15.28.23
तं राजा क्षीणभूयिष्ठमाकृतीमात्रसूचितम् ।
अभिजज्ञे महाबुद्धिं महाबुद्धिर्युधिष्ठिरः ॥ १५.२८.२३ ॥
عرفه الملك يودهيشثيرا، صاحب الحكمة العظيمة — فيدورا، شديد الهزال، لا يُعرف إلا بهيئته.
15.28.24
युधिष्ठिरोऽहमस्मीति वाक्यमुक्त्वाऽग्रतः स्थितः ।
विदुरस्याश्रमे राजा स च प्रत्याह संज्ञया ॥ १५.२८.२४ ॥
قال الملك كلمات «أنا يودهيشثيرا»، ووقف أمامه؛ وفي صومعة فيدورا أجابه بإشارة.
15.28.25
ततः सोऽनिमिषो भूत्वा राजानं तमुदैक्षत ।
संयोज्य विदुरस्तस्मिन्दृष्टिं दृष्ट्या समाहितः ॥ १५.२८.२५ ॥
ثم حدّق في ذلك الملك دون أن يطرف. ثبّت فيدورا، وقد استجمع نفسه، نظره عليه.
15.28.26
विवेश विदुरो धीमान्गात्रैर्गात्राणि चैव ह ।
प्राणान्प्राणेषु च दधदिन्द्रियाणीन्द्रियेषु च ॥ १५.२८.२६ ॥
دخل الحكيم فيدورا بأعضائه في أعضاء ذلك، واضعًا النفَس في النفَس والحواس في الحواس.
15.28.27
स योगबलमास्थाय विवेश नृपतेस्तनुम् ।
विदुरो धर्मराजस्य तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १५.२८.२७ ॥
متخذًا قوة اليوغا ملاذًا، دخل جسد الملك متوهجًا كأنما بنور ملك الدَّهرما.
15.28.28
विदुरस्य शरीरं तु तथैव स्तब्धलोचनम् ।
वृक्षाश्रितं तदा राजा ददर्श गतचेतनम् ॥ १५.२८.२८ ॥
أما جسد فيدورا فكان كذلك، بعينين جامدتين، متكئًا على شجرة؛ فرأه الملك حينئذ فاقد الوعي.
15.28.29
बलवन्तं तथाऽऽत्मानं मेने बहुगुणं तदा ।
धर्मराजो महातेजास्तच्च सस्मार पाण्डवः ॥ १५.२८.२९ ॥
حينئذ ظنّ يودهيشثرا، ملك الدهرما عظيم البهاء، نفسه قويًّا ذا فضائل كثيرة، وتذكّر ذلك أيضًا.
15.28.30
पौराणमात्मनः सर्वं भविष्यं च विशाम्पते ।
योगधर्मं महातेजा व्यासेन कथिनं यथा ॥ १५.२८.३० ॥
يا سيّد الشعوب، تذكّر ذو البهاء العظيم كل ماضيه ومستقبله، وواجب اليوغا كما علّمه فيّاسا.
15.28.31
धर्मराजश्च तत्रैनं सञ्चस्कारयिषुस्तदा ।
दग्धुकामोऽभवद्विद्वानथ वागभ्यभाषत ॥ १५.२८.३१ ॥
فأراد ملك الدهرما يوديشثيرا أن يقيم له الطقوس ويحرقه، فتكلم الحكيم عندئذ.
15.28.32
भोभो राजन्न दग्धव्यमेतद्विदुरसंज्ञकम् ।
कलेबरमिहैवं ते धर्म एष सनातनः ॥ १५.२८.३२ ॥
أيها الملك، لا ينبغي أن يُحرق هذا الجسد المسمى فيدورا؛ ههنا بعينه دهرمك الأبدي.
15.28.33
लोको वैकर्तनो नाम भविष्यत्यस्य भारत ।
यतिधर्ममवाप्तोसौ नैष शोच्यः परंतप ॥ १५.२८.३३ ॥
يا بهارتا، سيُدعى عالمه فايكارتانا؛ لقد بلغ واجب الزاهد. يا مُحرِق الأعداء، لا ينبغي الحزن عليه.
15.28.34
इत्युक्तो धर्मराजः स विनिवृत्य ततः पुनः ।
राज्ञो वैचित्रवीर्यस्य तत्सर्वं प्रत्यवेदयत् ॥ १५.२८.३४ ॥
فلما قيل له ذلك، رجع ملك الدهرما وأخبر ملك ابن فيتشيترافيريا بكل ذلك.
15.28.35
ततः स राजा धृतिमान्स च सर्वो जनस्तदा ।
भीमसेनादयश्चैव परं विस्मियमागताः ॥ १५.२८.३५ ॥
فاندهش ذلك الملك الثابت، وجميع الناس، وبهيمسينا وسائر من معه دهشةً عظيمة.
15.28.36
तच्छ्रुत्वा प्रीतिमान्राजा भूत्वा धर्मजमब्रवीत् ।
आपो मूलं फलं चैव ममेदं प्रतिगृह्यताम् ॥ १५.२८.३६ ॥
فلما سمع الملك ذلك فرح، وقال لابن الدهرما: «الماء والجذور والثمار، فليُقبل مني هذا القربان.»
15.28.37
यदन्नो हि नरो राजंस्तदन्नोऽस्यातिथिः स्मृतः ।
इत्युक्तः स तथेत्येवं प्राह धर्मात्मजो नृपम् ॥ १५.२८.३७ ॥
أيها الملك، إن من يأكل الرجل طعامه يُعدّ ضيفه. ولما قيل له ذلك، قال ابن الدهرما يودهيشتهيرا للملك: «فليكن كذلك».
15.28.38
फलं मूलं च बुभुजे राज्ञा दत्तं सहानुजः ।
ततस्ते वृक्षमूलेषु कृतवासपरिग्रहाः।
तां रात्रिमवसन्सर्वे फलमूलजलाशनाः ॥ १५.२८.३८ ॥
أكلوا الثمار والجذور التي أعطاها الملك مع إخوتهم الصغار. ثم أقاموا جميعًا عند جذور الأشجار وقضوا تلك الليلة لا يأكلون إلا الثمار والجذور والماء.