マハーバーラタ · 章 15.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.28.1
युधिष्ठिर महाबाहो कच्चित्वं कुशली ह्यसि ।
सहितो भ्रातृभिः सर्वैः पौरजानपदैस्तथा ॥ १५.२८.१ ॥
大腕のユディシュティラよ、お前は健やかか。兄弟たちすべて、都の民、地方の民と共に健やかか。
15.28.2
ये च त्वामनुजीवन्ति कच्चित्तेऽपि निरामयाः ।
सचिवा भृत्यवर्गाश्च गुरवश्चैव ते नृप ॥ १५.२८.२ ॥
お前に依存して生きる者たちも、病なく健やかか。王よ、お前の大臣、召使いの一団、師長たちも健やかか。
15.28.3
कच्चित्तेऽपि निरातङ्का वसन्ति विषये तव ।
कच्चिद्वर्तसि पौराणीं वृत्तिं राजर्षिसेविताम् ॥ १५.२८.३ ॥
お前の領土で、彼らも恐れなく暮らしているか。王仙たちが守った古来の行いに、お前は従っているか。
15.28.4
कच्चिन्न्यायाननुच्छिद्य कोशस्तेऽभिप्रपूर्यते ।
अरिमध्यस्थमित्रेषु वर्तसे चानुरूपतः।
ब्राह्मणानग्रहारैर्वा यथावदनुपश्यसि ॥ १५.२८.४ ॥
正義を損なうことなく、お前の宝庫は満たされているか。敵、中立の者、味方に対して、お前は相応しい振る舞いをしているか。アグラハーラの土地施与によって、お前はバラモンたちを正しく見守っているか。
15.28.5
कच्चित्ते परितुष्यन्ति शीलेनि भरतर्षभ ।
शत्रवोपि कुतः पौरा भृत्या वा स्वजनोपि वा ॥ १५.२८.५ ॥
バラタの牡牛よ、お前の人柄に彼らは満足しているか。敵すら満足しているのなら、都の民、召使い、身内はなおさら満足していなければならない。
15.28.6
कच्चिद्यजसकि राजेन्द्र श्रद्धावान्पितृदेवताः ।
अतिथीनन्नपानेनि कच्चिदर्चसि भारत ॥ १५.२८.६ ॥
王の中の王よ、お前は信仰をもって祖霊と神々に供犠を捧げているか。バラタよ、飲食で客人をもてなしているか。
15.28.7
कच्चिन्नयपथे विप्राः स्वकर्मनिरतास्तव ।
क्षत्रिया वैश्यवर्णा वा शूद्रा वाऽपि कुटुम्बिनः ॥ १५.२८.७ ॥
あなたのバラモンたちは正しい道を歩み、それぞれの務めに励んでいるか。家住者であるクシャトリヤ、ヴァイシャ、さらにシュードラたちもそうであるか。
15.28.8
कच्चित्स्त्रीबालवृद्धं ते न शोचति न याचते ।
जामयः पूजिताः कच्चित्तव गेहे नरर्षभ ॥ १५.२८.८ ॥
あなたの家では、女性や子どもや老人が嘆いたり物乞いしたりしていないか。人中の雄牛よ、あなたの家で女性の親族は敬われているか。
15.28.9
कच्चिद्राजर्षिवंशोऽयं त्वामासाद्य महीपतिम् ।
यथोचितं महाराज यशसा नावसीदति ॥ १५.२८.९ ॥
王仙の系譜は、あなたという大地の主を得て、ふさわしく名声を失うことなく栄えているか。偉大な王よ！
15.28.10
इत्येवादिनं तं स न्यायवित्प्रत्यभाषत ।
कुशलप्रश्नसंयुक्तं कुशलो वाक्यमब्रवीत् ॥ १५.२८.१० ॥
そのように語った彼に、法に通じた者が答えた。巧みな者は、安否を尋ねる言葉を交えて語った。
15.28.11
अपि ते वर्धते राजंस्पपो मन्दः श्रमश्च ते ॥ १५.२८.११ ॥
王よ、あなたの苦行は増しているか。あなたの衰弱と疲労は減っているか。
15.28.12
अपि मे जननी चेयं शुश्रूषुर्विगतक्लमा ।
अथास्याः सफलो राजन्वनवासो भविष्यति ॥ १५.२८.१२ ॥
私の母もまた、奉仕に励みながら疲れを知らずにいるか。王よ、その時、母の森での暮らしは実を結ぶであろう。
15.28.13
इयं च माता ज्येष्ठा मे शीतवाताध्वकर्शिता ।
घोरेण तपसा युक्ता देवी कच्चिन्न शोचति ॥ १५.२८.१३ ॥
寒さと風と道のりに痩せ衰えた私の長母、苛烈な苦行に励むこの女神は、嘆いてはおられないだろうか。
15.28.14
हतान्पुत्रान्महावीर्यान्क्षत्रधर्मपरायणान् ।
नापध्यायति वा कच्चिदस्मान्पापकृतः सदा ॥ १५.२८.१४ ॥
殺された、大いなる勇気を持ち、武士の義務に専念した息子たちを、彼女は思い出さないのだろうか。罪深い我らのことも、いつも思ってはおられないのだろうか。
15.28.15
क्व चासौ विदुरो राजन्नेमं पश्यामहे वयम् ।
संजयः कुशली चायं कच्चिन्नु तपसि स्थिरः ॥ १५.२८.१५ ॥
王よ、あのヴィドゥラはどこにいるのか。我々は彼を見ていない。そしてこのサンジャヤは無事だが、彼もまた苦行に揺るぎないのだろうか。
15.28.16
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं धृतराष्ट्रो जनाधिपम् ।
कुशली विदुरः पुत्र तपो घोरं समाश्रितः ॥ १५.२८.१६ ॥
こう問われて、ドリタラーシュトラはその人主に答えた。「息子よ、ヴィドゥラは無事だ。彼は苛烈な苦行に入ったのだ。」
15.28.17
वायुभक्षो निराहारः कृशो धमनिसंततः ।
कजाचिद्दृश्यते विप्रैः शून्येऽस्मिन्कानने क्वचित् ॥ १५.२८.१७ ॥
風を食べ、食を断ち、痩せ細り、血管の浮き出た彼は、この人気のない森のどこかで、時折バラモンたちに見かけられる。
15.28.18
इत्येवं ब्रुवतस्तस्य जटी वीटामुखः कृशः ।
दिग्वासा मलदिग्धाङ्गो वनरेणुसमुक्षितः ॥ १५.२८.१८ ॥
彼がこのように語っていると——髪は束ねられ、口にはビーデルの葉をくわえ、痩せ衰え、裸形で、体は汚れにまみれ、森の塵に覆われていた。
15.28.19
दूरादालक्षितः क्षत्ता तत्राख्यातो महीपतेः ।
कविदुरस्त्वेष धर्मात्मा जनं दृष्ट्वा निवर्तते ॥ १५.२८.१९ ॥
王に示された正しき心の執事ヴィドゥラが遠くに見えた。人々を見て、彼は引き返す。
15.28.20
निवर्तमानं सहसा जनं दृष्ट्वाऽऽश्रमं प्रति ।
तमन्वधावन्नृपतिरेक एव युधिष्ठिरः।
प्रविशन्तं वनं घोरं लक्ष्यालक्ष्यं क्वचित्क्वचित् ॥ १५.२८.२० ॥
人々を見て、彼は突然ashramaへ引き返した。王ユディシュティラがただ一人その後を追った。恐ろしい森に入る彼は、時に見え、時に見えなくなった。
15.28.21
भोभो विदुर राजाऽहं दयितस्ते युधिष्ठिरः ।
इति ब्रुवन्नरपतिस्तं यत्नादभ्यधावत ॥ १५.२८.२१ ॥
「おおヴィドゥラよ、おおヴィドゥラよ！私は王ユディシュティラ、あなたの愛しき者だ」と言いながら、王は急いで彼に駆け寄った。
15.28.22
ततो विविक्त एकान्ते तस्थौ बुद्धिमतां वरः ।
विदुरो वृक्षमाश्रित्य कञ्चित्तत्र वनान्तरे ॥ १५.२८.२२ ॥
そのとき、賢者の中で最も優れたヴィドゥラは、その森の人里離れた一角で、一本の木にもたれて立った。
15.28.23
तं राजा क्षीणभूयिष्ठमाकृतीमात्रसूचितम् ।
अभिजज्ञे महाबुद्धिं महाबुद्धिर्युधिष्ठिरः ॥ १५.२८.२३ ॥
大きな知恵を持つ王ユディシュティラは、ひどく痩せ衰え、姿だけで知られるヴィドゥラを見分けた。
15.28.24
युधिष्ठिरोऽहमस्मीति वाक्यमुक्त्वाऽग्रतः स्थितः ।
विदुरस्याश्रमे राजा स च प्रत्याह संज्ञया ॥ १५.२८.२४ ॥
「私はユディシュティラだ」と言って、王は彼の前に立った。ヴィドゥラの庵で、彼は合図によって応えた。
15.28.25
ततः सोऽनिमिषो भूत्वा राजानं तमुदैक्षत ।
संयोज्य विदुरस्तस्मिन्दृष्टिं दृष्ट्या समाहितः ॥ १५.२८.२५ ॥
そして彼は瞬きもせず、その王を見つめた。ヴィドゥラは精神を集中し、その王に視線を据えた。
15.28.26
विवेश विदुरो धीमान्गात्रैर्गात्राणि चैव ह ।
प्राणान्प्राणेषु च दधदिन्द्रियाणीन्द्रियेषु च ॥ १५.२८.२६ ॥
賢いヴィドゥラは、自らの身体で彼の身体の中に入り、気息を気息の中に、感官を感官の中に置いた。
15.28.27
स योगबलमास्थाय विवेश नृपतेस्तनुम् ।
विदुरो धर्मराजस्य तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १५.२८.२७ ॥
ヨーガの力に頼り、彼は王の身体に入った。法の王の輝きに燃えるかのように。
15.28.28
विदुरस्य शरीरं तु तथैव स्तब्धलोचनम् ।
वृक्षाश्रितं तदा राजा ददर्श गतचेतनम् ॥ १५.२८.२८ ॥
しかしヴィドゥラの身体も同様に、目を見開いたまま木にもたれていた。そのとき王はそれが意識を失っているのを見た。
15.28.29
बलवन्तं तथाऽऽत्मानं मेने बहुगुणं तदा ।
धर्मराजो महातेजास्तच्च सस्मार पाण्डवः ॥ १५.२८.२९ ॥
そのとき、大いなる輝きの法王・パーンドゥ族のユディシュティラは、自らを強く多くの徳を具えたものと思い、そのことも思い出した。
15.28.30
पौराणमात्मनः सर्वं भविष्यं च विशाम्पते ।
योगधर्मं महातेजा व्यासेन कथिनं यथा ॥ १५.२८.३० ॥
人民の主よ、大いなる輝きの彼は、自らの過去と未来の全て、そしてヴィヤーサが説いたとおりのヨーガの法を思い出した。
15.28.31
धर्मराजश्च तत्रैनं सञ्चस्कारयिषुस्तदा ।
दग्धुकामोऽभवद्विद्वानथ वागभ्यभाषत ॥ १५.२८.३१ ॥
その時、法王ユディシュティラは彼の葬儀を執り行い、遺体を焼こうと思った。そこで賢者は語った。
15.28.32
भोभो राजन्न दग्धव्यमेतद्विदुरसंज्ञकम् ।
कलेबरमिहैवं ते धर्म एष सनातनः ॥ १५.२८.३२ ॥
おお王よ、ヴィドゥラと呼ばれるこの身体は焼くべきではない。ここにこそ、おまえの永遠の法がある。
15.28.33
लोको वैकर्तनो नाम भविष्यत्यस्य भारत ।
यतिधर्ममवाप्तोसौ नैष शोच्यः परंतप ॥ १५.२८.३३ ॥
バーラタよ、彼の世界はヴァイカルタナと呼ばれるだろう。彼は遊行者の法を得た。敵を焼く者よ、彼は嘆かれるべき者ではない。
15.28.34
इत्युक्तो धर्मराजः स विनिवृत्य ततः पुनः ।
राज्ञो वैचित्रवीर्यस्य तत्सर्वं प्रत्यवेदयत् ॥ १५.२८.३४ ॥
このように告げられた法王は引き返し、ヴィチトラヴィーリヤの子である王にすべてを報告した。
15.28.35
ततः स राजा धृतिमान्स च सर्वो जनस्तदा ।
भीमसेनादयश्चैव परं विस्मियमागताः ॥ १५.२८.३५ ॥
その時、堅忍の王も、すべての人々も、ビーマセーナらも大いに驚いた。
15.28.36
तच्छ्रुत्वा प्रीतिमान्राजा भूत्वा धर्मजमब्रवीत् ।
आपो मूलं फलं चैव ममेदं प्रतिगृह्यताम् ॥ १५.२८.३६ ॥
これを聞いて喜んだ王は、法の子に言った。「水と根と果実、どうか私のこの供え物を受け取ってくれ。」
15.28.37
यदन्नो हि नरो राजंस्तदन्नोऽस्यातिथिः स्मृतः ।
इत्युक्तः स तथेत्येवं प्राह धर्मात्मजो नृपम् ॥ १५.२८.३७ ॥
王よ、人が食べる食物の主こそ、その人の客人と呼ばれる。そう告げられて、法の子ユディシュティラは王に「その通りです」と答えた。
15.28.38
फलं मूलं च बुभुजे राज्ञा दत्तं सहानुजः ।
ततस्ते वृक्षमूलेषु कृतवासपरिग्रहाः।
तां रात्रिमवसन्सर्वे फलमूलजलाशनाः ॥ १५.२८.३८ ॥
彼らは王が与えた果実と根を、弟たちとともに食べた。その後、一同は木の根元に住まいを定め、果実と根と水だけを口にしてその夜を過ごした。