ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 15.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.28.1
युधिष्ठिर महाबाहो कच्चित्वं कुशली ह्यसि ।
सहितो भ्रातृभिः सर्वैः पौरजानपदैस्तथा ॥ १५.२८.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਜਨਪਦ ਵਾਸੀਆਂ ਸਹਿਤ ਸੁਖੀ ਹੈਂ?
15.28.2
ये च त्वामनुजीवन्ति कच्चित्तेऽपि निरामयाः ।
सचिवा भृत्यवर्गाश्च गुरवश्चैव ते नृप ॥ १५.२८.२ ॥
ਜੋ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਜੀਂਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਉਹ ਵੀ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹਨ? ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਸੇਵਕ-ਵਰਗ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹਨ?
15.28.3
कच्चित्तेऽपि निरातङ्का वसन्ति विषये तव ।
कच्चिद्वर्तसि पौराणीं वृत्तिं राजर्षिसेविताम् ॥ १५.२८.३ ॥
ਕੀ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਵੱਸਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਤੂੰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਪੁਰਾਤਨ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈਂ?
15.28.4
कच्चिन्न्यायाननुच्छिद्य कोशस्तेऽभिप्रपूर्यते ।
अरिमध्यस्थमित्रेषु वर्तसे चानुरूपतः।
ब्राह्मणानग्रहारैर्वा यथावदनुपश्यसि ॥ १५.२८.४ ॥
ਕੀ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੇਰਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਵੈਰੀਆਂ, ਵਿਚਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਢੁਕਵਾਂ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਅਗ੍ਰਹਾਰ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
15.28.5
कच्चित्ते परितुष्यन्ति शीलेनि भरतर्षभ ।
शत्रवोपि कुतः पौरा भृत्या वा स्वजनोपि वा ॥ १५.२८.५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਸ਼ੀਲ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਵੈਰੀ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤਾਂ ਨਗਰਵਾਸੀ, ਸੇਵਕ ਜਾਂ ਸੱਜਣ ਕਿੰਨੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
15.28.6
कच्चिद्यजसकि राजेन्द्र श्रद्धावान्पितृदेवताः ।
अतिथीनन्नपानेनि कच्चिदर्चसि भारत ॥ १५.२८.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕੀ ਤੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕੀ ਤੂੰ ਅਤਿਥੀਆਂ ਦਾ ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
15.28.7
कच्चिन्नयपथे विप्राः स्वकर्मनिरतास्तव ।
क्षत्रिया वैश्यवर्णा वा शूद्रा वाऽपि कुटुम्बिनः ॥ १५.२८.७ ॥
ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ? ਕੀ ਕੁਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ—ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਏਦਾਂ ਹੀ ਹਨ?
15.28.8
कच्चित्स्त्रीबालवृद्धं ते न शोचति न याचते ।
जामयः पूजिताः कच्चित्तव गेहे नरर्षभ ॥ १५.२८.८ ॥
ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਮੰਗਦੇ ਨਹੀਂ? ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
15.28.9
कच्चिद्राजर्षिवंशोऽयं त्वामासाद्य महीपतिम् ।
यथोचितं महाराज यशसा नावसीदति ॥ १५.२८.९ ॥
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਮਹੀਪਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਯਸ਼ ਵਿੱਚ ਘਟਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ? ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ!
15.28.10
इत्येवादिनं तं स न्यायवित्प्रत्यभाषत ।
कुशलप्रश्नसंयुक्तं कुशलो वाक्यमब्रवीत् ॥ १५.२८.१० ॥
ਏਦਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਸ਼ਲ-ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਚਨ ਕੁਸ਼ਲ ਨੇ ਕਹੇ।
15.28.11
अपि ते वर्धते राजंस्पपो मन्दः श्रमश्च ते ॥ १५.२८.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਤਪ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ?
15.28.12
अपि मे जननी चेयं शुश्रूषुर्विगतक्लमा ।
अथास्याः सफलो राजन्वनवासो भविष्यति ॥ १५.२८.१२ ॥
ਕੀ ਮੇਰੀ ਇਹ ਮਾਤਾ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ? ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਨਵਾਸ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ।
15.28.13
इयं च माता ज्येष्ठा मे शीतवाताध्वकर्शिता ।
घोरेण तपसा युक्ता देवी कच्चिन्न शोचति ॥ १५.२८.१३ ॥
ਠੰਢ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਰਾਹ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਾ, ਘੋਰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਇਹ ਦੇਵੀ ਕੀ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ?
15.28.14
हतान्पुत्रान्महावीर्यान्क्षत्रधर्मपरायणान् ।
नापध्यायति वा कच्चिदस्मान्पापकृतः सदा ॥ १५.२८.१४ ॥
ਮਾਰੇ ਗਏ ਮਹਾਵੀਰ, ਕਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਉਹ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ? ਪਾਪੀ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕੀ ਉਹ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੀ?
15.28.15
क्व चासौ विदुरो राजन्नेमं पश्यामहे वयम् ।
संजयः कुशली चायं कच्चिन्नु तपसि स्थिरः ॥ १५.२८.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਵਿਦੁਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ। ਇਹ ਸੰਜੈ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ; ਕੀ ਉਹ ਵੀ ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ?
15.28.16
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं धृतराष्ट्रो जनाधिपम् ।
कुशली विदुरः पुत्र तपो घोरं समाश्रितः ॥ १५.२८.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਸ ਜਨਾਧਿਪ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਦੁਰ ਠੀਕ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਘੋਰ ਤਪ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।'
15.28.17
वायुभक्षो निराहारः कृशो धमनिसंततः ।
कजाचिद्दृश्यते विप्रैः शून्येऽस्मिन्कानने क्वचित् ॥ १५.२८.१७ ॥
ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਾਹਾਰ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਉਹ ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
15.28.18
इत्येवं ब्रुवतस्तस्य जटी वीटामुखः कृशः ।
दिग्वासा मलदिग्धाङ्गो वनरेणुसमुक्षितः ॥ १५.२८.१८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਉਹ — ਜਟਾਧਾਰੀ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵੀਟਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਦਿਗੰਬਰ, ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੰਗਲੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ।
15.28.19
दूरादालक्षितः क्षत्ता तत्राख्यातो महीपतेः ।
कविदुरस्त्वेष धर्मात्मा जनं दृष्ट्वा निवर्तते ॥ १५.२८.१९ ॥
ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਕਸ਼ੱਤਾ ਵਿਦੁਰ ਦੂਰੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜਦੇ ਹਨ।
15.28.20
निवर्तमानं सहसा जनं दृष्ट्वाऽऽश्रमं प्रति ।
तमन्वधावन्नृपतिरेक एव युधिष्ठिरः।
प्रविशन्तं वनं घोरं लक्ष्यालक्ष्यं क्वचित्क्वचित् ॥ १५.२८.२० ॥
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇ; ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਉਹ ਕਦੇ ਦਿਸਦੇ, ਕਦੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
15.28.21
भोभो विदुर राजाऽहं दयितस्ते युधिष्ठिरः ।
इति ब्रुवन्नरपतिस्तं यत्नादभ्यधावत ॥ १५.२८.२१ ॥
"ਓ ਵਿਦੁਰ, ਓ ਵਿਦੁਰ! ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ" ਇਹ ਆਖਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਯਤਨ ਨਾਲ ਦੌੜੇ।
15.28.22
ततो विविक्त एकान्ते तस्थौ बुद्धिमतां वरः ।
विदुरो वृक्षमाश्रित्य कञ्चित्तत्र वनान्तरे ॥ १५.२८.२२ ॥
ਫਿਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਦੁਰ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਇੱਕ ਇਕਾਂਤ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
15.28.23
तं राजा क्षीणभूयिष्ठमाकृतीमात्रसूचितम् ।
अभिजज्ञे महाबुद्धिं महाबुद्धिर्युधिष्ठिरः ॥ १५.२८.२३ ॥
ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ, ਕੇਵਲ ਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਹੀ ਪਛਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਪਛਾਣ ਲਿਆ; ਉਸ ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ।
15.28.24
युधिष्ठिरोऽहमस्मीति वाक्यमुक्त्वाऽग्रतः स्थितः ।
विदुरस्याश्रमे राजा स च प्रत्याह संज्ञया ॥ १५.२८.२४ ॥
"ਮੈਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਹਾਂ" ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲ ਕੇ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ; ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
15.28.25
ततः सोऽनिमिषो भूत्वा राजानं तमुदैक्षत ।
संयोज्य विदुरस्तस्मिन्दृष्टिं दृष्ट्या समाहितः ॥ १५.२८.२५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਝਪਕੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ। ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਏਕਾਗਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੀ।
15.28.26
विवेश विदुरो धीमान्गात्रैर्गात्राणि चैव ह ।
प्राणान्प्राणेषु च दधदिन्द्रियाणीन्द्रियेषु च ॥ १५.२८.२६ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਦੁਰ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਇਆ।
15.28.27
स योगबलमास्थाय विवेश नृपतेस्तनुम् ।
विदुरो धर्मराजस्य तेजसा प्रज्वलन्निव ॥ १५.२८.२७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ-ਬਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦਾ ਹੋਇਆ।
15.28.28
विदुरस्य शरीरं तु तथैव स्तब्धलोचनम् ।
वृक्षाश्रितं तदा राजा ददर्श गतचेतनम् ॥ १५.२८.२८ ॥
ਪਰ ਵਿਦੁਰ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਕੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
15.28.29
बलवन्तं तथाऽऽत्मानं मेने बहुगुणं तदा ।
धर्मराजो महातेजास्तच्च सस्मार पाण्डवः ॥ १५.२८.२९ ॥
ਤਦ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਧਰਮਰਾਜ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਝਿਆ; ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
15.28.30
पौराणमात्मनः सर्वं भविष्यं च विशाम्पते ।
योगधर्मं महातेजा व्यासेन कथिनं यथा ॥ १५.२८.३० ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਰਤਾਂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਕਹਿਆ ਯੋਗ-ਧਰਮ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
15.28.31
धर्मराजश्च तत्रैनं सञ्चस्कारयिषुस्तदा ।
दग्धुकामोऽभवद्विद्वानथ वागभ्यभाषत ॥ १५.२८.३१ ॥
ਤਦ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਵਿਦਵਾਨ ਬੋਲੇ।
15.28.32
भोभो राजन्न दग्धव्यमेतद्विदुरसंज्ञकम् ।
कलेबरमिहैवं ते धर्म एष सनातनः ॥ १५.२८.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਵਿਦੁਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਸਾੜਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਹੈ।
15.28.33
लोको वैकर्तनो नाम भविष्यत्यस्य भारत ।
यतिधर्ममवाप्तोसौ नैष शोच्यः परंतप ॥ १५.२८.३३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੋਕ 'ਵੈਕਰਤਨ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਤਿਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਇਹ ਸੋਗ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
15.28.34
इत्युक्तो धर्मराजः स विनिवृत्य ततः पुनः ।
राज्ञो वैचित्रवीर्यस्य तत्सर्वं प्रत्यवेदयत् ॥ १५.२८.३४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਉੱਥੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ।
15.28.35
ततः स राजा धृतिमान्स च सर्वो जनस्तदा ।
भीमसेनादयश्चैव परं विस्मियमागताः ॥ १५.२८.३५ ॥
ਤਦ ਉਹ ਧੀਰਜਵਾਨ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
15.28.36
तच्छ्रुत्वा प्रीतिमान्राजा भूत्वा धर्मजमब्रवीत् ।
आपो मूलं फलं चैव ममेदं प्रतिगृह्यताम् ॥ १५.२८.३६ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਜਲ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਫਲ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਅਰਪਣ ਕਬੂਲ ਕਰੋ।'
15.28.37
यदन्नो हि नरो राजंस्तदन्नोऽस्यातिथिः स्मृतः ।
इत्युक्तः स तथेत्येवं प्राह धर्मात्मजो नृपम् ॥ १५.२८.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸਦਾ ਅੰਨ ਮਨੁੱਖ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸਦਾ ਅਤਿਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੈ।'
15.28.38
फलं मूलं च बुभुजे राज्ञा दत्तं सहानुजः ।
ततस्ते वृक्षमूलेषु कृतवासपरिग्रहाः।
तां रात्रिमवसन्सर्वे फलमूलजलाशनाः ॥ १५.२८.३८ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਫਲ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਖਾਧੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਠਹਿਰਨ ਦਾ ਥਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਖਾ ਕੇ ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਿਤਾਇਆ।