મહાભારત · અધ્યાય 15.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.29.1
ततस्तु राजन्नेतेषामाश्रमे पुण्यकर्मणाम् ।
शिवा नक्षत्रसम्पन्ना सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ १५.२९.१ ॥
હે રાજન, ત્યારે તે પુણ્યકર્મી તપસ્વીઓના આશ્રમમાં નક્ષત્રોથી શોભતી તે શુભ રાત્રિ વીતી ગઈ.
15.29.2
ततस्तत्र कथाश्चासंस्तेषां धर्मार्थलक्षणाः ।
विचित्रपदसञ्चारा नानाश्रुतिभिरन्विताः ॥ १५.२९.२ ॥
ત્યારે ત્યાં તેમની વચ્ચે ધર્મ અને અર્થનાં લક્ષણોવાળી કથાઓ થઈ; તે વિચિત્ર પદપ્રયોગ અને અનેક શ્રુતિજ્ઞાનથી યુક્ત હતી.
15.29.3
पाण्डवास्त्वभितो मातुर्धरण्यां सुषुपुस्तदा ।
उत्सृज्य तु महार्हाणि शयनानि नराधिप ॥ १५.२९.३ ॥
હે નરાધિપ, પાંડવો ત્યારે મૂલ્યવાન શય્યાઓ છોડીને માતાની આસપાસ ભૂમિ પર સૂઈ ગયા.
15.29.4
यदाहारोऽभकवद्राजा धृतराष्ट्रो महामनाः ।
तदाहारा नृवींरास्ते न्यवसंस्तां निशां तदा ॥ १५.२९.४ ॥
મહામનસ્વી રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર બાળકની જેમ જેવો આહાર લેતા હતા, તેવો જ આહાર તે નરવીરોએ પણ લીધો; તે રાત્રિ તેઓ ત્યાં રહ્યા.
15.29.5
व्यतीतायां तु शर्वर्यां कृतपौर्वाह्णिकक्रियः ।
भ्रातृभिः सहितो राजा ददर्शाश्रममण्डलम् ॥ १५.२९.५ ॥
રાત્રિ વીત્યા પછી, પૂર્વાહ્ન કર્મો પૂર્ણ કરીને રાજાએ ભાઈઓ સાથે આશ્રમ-મંડળ જોયું.
15.29.6
सान्तः पुरपरीवारः सभृत्यः सपुरोहितः ।
यथासुखं यथोद्देशं धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञया ॥ १५.२९.६ ॥
અંતઃપુરના પરિવાર, સેવકો અને પુરોહિત સાથે, ધૃતરાષ્ટ્રની અનુમતિથી, સુખપૂર્વક અને ઇચ્છા મુજબ.
15.29.7
ददर्श तत्र वेदीश्च सम्प्रज्वलितपावकाः ।
कृताभिषेकैर्मुनिभिर्हुताग्निभिरुपस्थिताः ॥ १५.२९.७ ॥
ત્યાં તેણે પ્રજ્વલિત અગ્નિવાળી વેદીઓ જોઈ; સ્નાન કરીને અગ્નિમાં આહુતિ આપનારા મુનિઓ ત્યાં હાજર હતા.
15.29.8
वानेयपुष्पनिकरैराज्यधूमोद्गमैरपि ।
ब्राह्मेण वपुषा युक्ता युक्ता मुनिगणस्य ताः ॥ १५.२९.८ ॥
વનફૂલોના ઢગલા અને ઘીના ધુમાડાના ઉગમથી યુક્ત એ વેદીઓ મુનિગણના બ્રાહ્મ સ્વરૂપથી શોભતી હતી.
15.29.9
मृगयूथैरनुद्विग्नैस्तत्रतत्र समाश्रितैः ।
अशङ्कितैः पक्षिगणैः प्रगीतैरिव च प्रभो ॥ १५.२९.९ ॥
હે પ્રભુ! ત્યાં-ત્યાં આશ્રય લઈ રહેલા નિર્ભય હરણોનાં ટોળાં અને નિઃશંક પંખીઓનાં ઝૂંડ જાણે ઊંચા સ્વરે ગાતાં હતાં.
15.29.10
केकाभिर्नीलकण्ठानां दात्यूहानां च कूजितैः ।
कोकिलानां कुहुरवैः सुखैः श्रुतिमनोहरैः ॥ १५.२९.१० ॥
મોરના કેકારવ, દાત્યૂહ પંખીઓના કૂજન અને કોયલોના કુહૂ-સ્વરથી—સુખદ અને કાન તથા મનને હરનારા.
15.29.11
प्राधीतद्विजघोषैश्च क्वचित्क्वचिदलङ्कृतम् ।
फलमूलसमाहारैर्महद्भिश्चोपशोभितम् ॥ १५.२९.११ ॥
ક્યાંક ક્યાંક ભણેલા બ્રાહ્મણોના ઘોષથી અલંકૃત અને ફળ-મૂળના મોટા સંગ્રહોથી શોભિત.
15.29.12
ततः स राजा प्रददौ तापसार्थमुपाहृतान् ।
कलशान्काञ्चनान्राजंस्तथैवौदुम्बरानपि ॥ १५.२९.१२ ॥
પછી તે રાજાએ તપસ્વીઓ માટે લાવેલા સોનાના કળશ આપ્યા; હે રાજન્, એ જ રીતે ઉમરાના લાકડાના કળશ પણ આપ્યા.
15.29.13
अजिनानि प्रवेणीश्च स्रुक्स्रुवं च महीपतिः ।
कमण्डलूंश्चि स्थालीश्च पिठराणि च भारत ॥ १५.२९.१३ ॥
હે ભારત! રાજાએ મૃગચર્મ, દોરડાં, સ્રુક્ અને સ્રુવ, કમંડળ, થાળીઓ અને પિઠરો પણ આપ્યાં.
15.29.14
भाजनानि च लौहानि पात्रीश्च विविधा नृप ।
यद्यदिच्छति यावच्च यदन्यदपि काङ्क्षितम् ॥ १५.२९.१४ ॥
હે નૃપ! લોખંડનાં પાત્રો અને વિવિધ પ્રકારનાં વાસણો પણ આપ્યાં. તેઓ જે જે ઇચ્છતા, જેટલું ઇચ્છતા અને બીજું જે કંઈ ઇચ્છતા તે બધું આપ્યું.
15.29.15
एवं स राजा धर्मात्मा परीत्याश्रममण्डलम् ।
वसु विश्राण्य तत्सर्वं पुनरायान्महीपतिः ॥ १५.२९.१५ ॥
આ રીતે તે ધર્માત્મા રાજા આશ્રમમંડળની પ્રદક્ષિણા કરીને, તે સર્વ ધન વહેંચીને ફરી પાછા ફર્યા.
15.29.16
कृताह्निकं च राजानं धृतराष्ट्रं महीपतिम् ।
ददर्शासीनमव्यग्रं गान्धारीसहितं तदा ॥ १५.२९.१६ ॥
ત્યારે તેમણે નિત્યકર્મ પૂર્ણ કરેલા, શાંતચિત્ત રાજા ધૃતરાષ્ટ્રને ગાંધારી સાથે બેઠેલા જોયા.
15.29.17
मातरं चाविदूरस्थां शिष्यवत्प्रणतां स्थिताम् ।
कुन्तीं ददर्श धर्मात्मा शिष्टाचारसमन्विताम् ॥ १५.२९.१७ ॥
ધર્માત્માએ પોતાની માતા કુંતીને પણ જોઈ; તે નજીકમાં શિષ્યની જેમ નમ્રપણે ઊભેલી હતી, શિષ્ટાચારથી યુક્ત.
15.29.18
स तमभ्यर्च्य राजानं नाम संश्राव्य चात्मनः ।
निषीदेत्यभ्यनुज्ञातो वृस्यामुपविवेश ह ॥ १५.२९.१८ ॥
તેમણે રાજાનો સત્કાર કર્યો, પોતાનું નામ જણાવ્યું, અને "બેસો" એવી અનુમતિ મેળવીને આસન પર બેઠા.
15.29.19
भीमसेनादयश्चैव पाण्डव भरतर्षभ ।
अभिवाद्योपसङ्गृह्य निषेदुः पार्थिवाज्ञया ॥ १५.२९.१९ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ભીમસેન આદિ પાંડવોએ પણ પ્રણામ કરી, આલિંગન આપી, રાજાની આજ્ઞાથી બેઠક લીધી.
15.29.20
स तैः परिवृतो राजा शुशुभेऽतीव कौरवः ।
बिभ्रद्ब्राह्मीं श्रियं दीप्तां देवैरिव बृहस्पतिः ॥ १५.२९.२० ॥
તેમનાથી ઘેરાયેલો કૌરવ રાજા અત્યંત શોભી ઊઠ્યો; દેવતાઓથી ઘેરાયેલા બૃહસ્પતિની જેમ દીપ્ત બ્રાહ્મી તેજ ધારણ કરીને.
15.29.21
तथा तेषूपविष्टेषु समाजग्मुर्महर्षयः ।
शतयूपप्रभृतयः कुरुक्षेत्रनिवासिनः ॥ १५.२९.२१ ॥
તેઓ બેઠા ત્યારે શતયૂપ આદિ કુરુક્ષેત્રના રહેવાસી મહર્ષિઓ ભેગા થયા.
15.29.22
व्यासश्च भगवान्विप्रो देवर्षिगणसेवितः ।
वृतः शिष्यैर्महातेजा दर्शयामास पार्थिवम् ॥ १५.२९.२२ ॥
દેવર્ષિગણોથી સેવિત ભગવાન વ્યાસ, શિષ્યોથી ઘેરાયેલા મહાતેજસ્વી વિપ્રે રાજાને દર્શન આપ્યું.
15.29.23
ततः स राजा कौरव्यः कुन्तीपुत्रश्च धर्मराट् ।
भीमसेनादयश्चैव प्रत्युत्थायाभ्यवादयन् ॥ १५.२९.२३ ॥
ત્યારે તે કૌરવ રાજા, કુંતીપુત્ર ધર્મરાજ અને ભીમસેન આદિએ ઊભા થઈ પ્રણામ કર્યા.
15.29.24
समागतस्ततो व्यासः शतयूपादिभिर्वृतः ।
धृतराष्ट्रं महीपालमास्यतामित्यभाषत ॥ १५.२९.२४ ॥
પછી શતયૂપ આદિથી ઘેરાયેલા વ્યાસ આવીને પૃથ્વીપાલક ધૃતરાષ્ટ્રને બોલ્યા, "બેસો."
15.29.25
वरं तु विष्टरं कौश्यं कृष्णाजिनकुशोत्तरम् ।
प्रतिपेदे तदा व्यासस्तदर्थमुपकल्पितम् ॥ १५.२९.२५ ॥
ત્યારે વ્યાસે તેમના માટે તૈયાર કરાયેલું, કૃષ્ણમૃગચર્મ અને કુશ ઘાસથી ઉપર સજાવેલું એ ઉત્તમ આસન સ્વીકાર્યું.
15.29.26
ते च सर्वे द्विजश्रेष्ठा विष्टरेषु समन्ततः ।
द्वैपायनाभ्यनुज्ञाता निषेदुर्विपुलौजसः ॥ १५.२९.२६ ॥
દ્વૈપાયનની અનુમતિ લઈને તે સર્વ મહાતેજસ્વી શ્રેષ્ઠ દ્વિજો ચારેબાજુ આસનો પર બેઠા.