マハーバーラタ · 章 15.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.3.1
युधिष्ठिरस्य नृपतेर्दुर्योधनपितुस्तदा ।
नान्तरं दद्दशू राज्ये पुरुषाः प्रणयं प्रति ॥ १५.३.१ ॥
そのとき、ドゥルヨーダナの父である王ドリタラーシュトラの国では、ユディシュティラへの好意について間者たちは何の隙も見いだせなかった。
15.3.2
यदा तु कौरवो राजा पुत्रं सस्मार बालिशम् ।
तदा भीमं हृदा राजन्नपध्याति स पार्थिवः ॥ १५.३.२ ॥
王よ、クル族の王は愚かな息子を思い出したとき、その君主は心の中でビーマに対する恨みを抱いて思い悩んだ。
15.3.3
कौरवश्चैव भीमश्च हृदाऽन्योन्यमवर्तताम् ।
ध्यायन्तौ श्लक्ष्णया वाचा त्वन्योन्यमभितिष्टितां ॥ १५.३.३ ॥
クル族の王とビーマは、心の中で互いを思い巡らせ、穏やかな言葉の中でさえ互いに向き合って立っていた。
15.3.4
अप्रकाशं व्यलीकानि चकारास्य वृकोदरः ।
आज्ञां प्रत्यहरच्चापि कृतकैः पुरुषैः सदा ॥ १५.३.४ ॥
ヴリコーダラ（ビーマ）は密かに彼に対して悪事を働き、偽装した者たちを使って彼の命令をいつも覆させた。
15.3.5
स्मरन्दुर्मन्त्रितं तस्य वृत्तान्यप्यस्य कानिचित् ।
असकृच्चाप्युवाचेदं हतास्ते मन्दचेतसः ॥ १५.३.५ ॥
彼の悪い策略や彼の行いのいくつかを思い出し、彼はまた幾度もこう言った。「あなたの愚かな息子たちは殺されたのだ。」
15.3.6
अथ भीमः सुहृन्मध्ये बाहुशब्दं तथाऽकरोत् ।
संश्रवे धृतराष्ट्रस्य गान्धार्याश्चाप्यमर्षणः ॥ १५.३.६ ॥
そのときビーマは耐えきれず、友人たちの中で腕を打ち鳴らし、ドリタラーシュトラとガーンダーリーに聞こえるほどの音を立てた。
15.3.7
स्मृत्वा दुर्योधनं शत्रुं कर्णदुःखासनावपि ।
प्रोवाचेदं सुसंरब्धो भीमः सपरुषं वचः ॥ १५.३.७ ॥
敵のドゥルヨーダナ、そしてカルナとドゥフシャーサナを思い出し、激怒したビーマはこの厳しい言葉を語った。
15.3.8
अन्धस्य नृपतेः पुत्रा मया परिघवाहुना ।
नीता लोकममुं सर्वे नानाशस्त्रास्त्रयोधिनः ॥ १५.३.८ ॥
盲目の王のすべての息子たち、様々な武器と投射具に熟達した戦士たちは、棍棒の腕を持つ私によってあの世界へ送られた。
15.3.9
इमौ तौ परिघप्रख्यौ भुजौ मम दुरासदौ ।
ययोरन्तरमासाद्य धार्तराष्ट्राः क्षयं गताः ॥ १५.३.९ ॥
この私の二本の腕は鉄の棍棒のようで打ち破りがたい。その間に隙を見つけて、ドリタラーシュトラの息子たちは滅びていった。
15.3.10
ताविमौ चन्दनेनाकौ वन्दनीयौ च मे भुजौ ।
याभ्यां दुर्योधनो नीतः क्षयं ससुतबान्धवः ॥ १५.३.१० ॥
この私の二本の腕は、白檀を塗られ敬うべきものである。これによってドゥルヨーダナは息子たちや親族とともに滅びへ導かれた。
15.3.11
एतास्चान्याश्च विविधाः शल्यभुता नराधिपः ।
वृकोदरस्य ता वाचः श्रुत्वा निर्वेदमागमत् ॥ १५.३.११ ॥
これらや、棘のように刺さる様々な言葉、ヴリコーダラ（ビーマ）のそれらの言葉を聞いて、人の王は落胆に陥った。
15.3.12
सा च बुद्धिमती देवी कालपर्यायवेदिनी ।
गान्धारी सर्वधर्मज्ञा तान्यलीकानि शुश्रुवे।
कुन्तीं वर्या तु संवीक्ष्य शापे नास्याकरोन्मति ॥ १५.३.१२ ॥
その聡明な女神ガーンダーリーは、時の巡りと一切の法を知り、それらの偽りの言葉を聞いた。しかしクンティーを見て、呪いを与える心を起こさなかった。
15.3.13
ततः पञ्चदशे वर्षे समतीते नराधिपः ।
राजा निर्वेदमापेदे भीमवाग्बाणपीडितः ॥ १५.३.१३ ॥
その後、十五年が過ぎ、ビーマの言葉の矢に苛まれた王は厭世の念に陥った。
15.3.14
सुखासक्तं कृच्छ्रपरं ज्ञात्वा चैव युधिष्ठिरम् ।
तपोयोगात्तपस्तप्तुं मनश्चक्रे महामतिः ॥ १५.३.१४ ॥
ユディシュティラが安楽に執着し、苦行を好まないことを知ると、その大智の王は苦行の瑜伽によって苦行を行うことを決意した。
15.3.15
नान्वबुध्यत तद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
श्वेताश्वोवाऽथकुन्ती वा द्रौपदी वा यशस्विनी ॥ १५.३.१५ ॥
クンティーの子、王ユディシュティラはこれに気づかなかった。シュヴェータシュヴァも、クンティーも、栄光あるドラウパディーも気づかなかった。
15.3.16
माद्रीपुत्रौ च भीमस्य मतं तावन्ववर्तताम् ।
राज्ञस्तु चित्तं रक्षन्तौ नोचतुः स्वयमप्रियम् ॥ १५.३.१६ ॥
マードリーの二人の息子はビーマの意見に従ったが、王の心を守るため、自分たちからは不快なことを一言も言わなかった。
15.3.17
ततः समानयामास धृतराष्ट्रः सुहृज्जनम् ।
बाष्पसंदिग्धमत्यर्थमिदमाह च तान्भृशम् ॥ १५.३.१७ ॥
そこでドリタラーシュトラは親しい人々を呼び寄せ、涙に声を詰まらせ、ひどく取り乱して彼らにこう言った。
15.3.18
विदितं भवतामेतद्यथा वृत्तः कुरुक्षयः ।
ममापराधात्तत्सर्वमिति ज्ञेयं तु कौरवाः ॥ १५.३.१८ ॥
クル族の滅亡がどのように起きたか、あなた方は皆知っている。カウラヴァの方々よ、これはすべて私の過ちによるものと知るべきだ。
15.3.19
योऽहं दुष्टमतिं मन्दो ज्ञातीनां भयवर्धनम् ।
दुर्योधनं कौरवाणामाधइपत्येऽभ्यषेचयम्।
यच्चाहं वासुदेवस्य नाश्रौषं वाक्यमर्थवत् ॥ १५.३.१९ ॥
邪心で愚かな私は、親族に恐怖を増す duryodhana をカウラヴァの王権に即位させた。そしてヴァスデーヴァの意味ある言葉も聞かなかった。
15.3.20
वध्यतां साध्वयं पापः सामात्य इति दुर्मतिः ।
पुत्रस्नेहाभिभूतस्तु हितमुक्तो मनीषिभिः ॥ १५.३.२० ॥
「この罪深く心の悪い者は、大臣たちとともに殺すべきだ」——しかし息子への愛に打ち負かされた私は、賢者たちが語った有益な忠告に従わなかった。
15.3.21
विदुरेणाथ भीष्मेण द्रोणेन च कृपेण च ।
पदेपदे भगवता व्यासेन च महात्मना।
संजयेनाथ गान्धार्या तदिदं तप्यते मया ॥ १५.३.२१ ॥
ヴィドゥラ、ビーシュマ、ドローナ、クリパの忠告、そして一歩ごとに与えられた尊き ヴィヤーサ、偉大な心のサンジャヤ、ガーンダーリーの忠告——それが今、私を苦しめている。
15.3.22
यच्चाहं पाण्डुपुत्रेषु गुणवत्सु महात्मसु ।
न न्यस्तवाञ्श्रियं दीप्तां पितृपैतामहीमिमाम् ॥ १५.३.२२ ॥
父祖から受け継いだこの輝かしい王権を、パーンドゥの徳ある偉大な息子たちに私は委ねなかった。
15.3.23
विनाशं पश्यमानो हि सर्वराज्ञां गदाग्रजः ।
एतच्छ्रेयस्तु परमममन्यत जनार्दनः ॥ १५.३.२३ ॥
すべての王の破滅を見て、ガダの兄ジャナールダナは、これこそ至上の善だと考えた。
15.3.24
सोहमेतान्यलीकानि दुर्वृत्तान्यात्मनस्तदा ।
हृदये शल्यभूतानि धारयामि सहस्रशः ॥ १५.३.२४ ॥
その時の私のこの偽りと悪行を、私は心の中で棘のように、幾千度となく抱え続けている。
15.3.25
विशेषतस्तु दह्यामि वर्षे पञ्चदशेऽद्य वै ।
अस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं नियतोस्मि सुदुर्मतिः ॥ १५.३.२५ ॥
特に今日、十五年目に私は焼かれている。この罪を清めるために私は誓いに縛られている、極めて愚かな者である。
15.3.26
चतुर्थे नियते काले कदाचिदपि चाष्टमे ।
तृष्णाविनयनं भुञ्जे गान्धारी वेद तन्मम ॥ १५.३.२६ ॥
定められた時に、四日目に、時には八日目にも、渇望を抑えるために私は食べる。ガーンダーリーはそれを知っている。
15.3.27
करोत्याहारमिति मां सर्वः परिजनः सदा ।
युधिष्ठिरभयादेति भृशं तप्यति पाण्डवः ॥ १५.३.२७ ॥
私の一族は皆いつも「この者が彼を養っている」と言う。ユディシュティラへの恐れから、パーンドゥの子は大いに嘆くのだ。
15.3.28
भूमौ शये जप्यपरो दर्भष्वजिनसंवृतः ।
नियमव्यपदेशेन गान्धारी च यशस्विनी ॥ १५.३.२८ ॥
私は地に横たわり、ジャパ（読誦）に専念し、クシャ草の上で鹿皮に身を包む。誓戒を口実に、栄光あるガーンダーリーもまた。
15.3.29
अहं पुत्रशतं वीरं सङ्ग्रामेष्वपलायिनम् ।
नानुतप्ये हतं तत्र क्षत्रधर्मं हि तं विदुः ॥ १५.३.२९ ॥
戦いで逃げることなく、そこで倒れた私の百人の勇敢な息子たちのために、私は嘆かない。それこそクシャトリヤの法だと彼らは知っているからだ。
15.3.30
इत्युक्त्वा धर्मराजानमभ्यभाषत कौरवः ।
भद्रं ते यादवीमातर्वचश्चेदं निबोध मे ॥ १५.३.३० ॥
こう言って、クル族の者はダルマの王に語りかけた。「ヤーダヴィーの母よ、あなたに幸いあれ。私のこの言葉を聞きなさい。」
15.3.31
सुखमध्युषितः पुत्र त्वया सुपरिपालितः ।
मया दानानि दत्तानि श्राद्धानि च पुनःपुनः ॥ १५.३.३१ ॥
息子よ、おまえは安楽に暮らし、よく守られてきた。私は幾度も布施をし、祖霊への供養を行った。
15.3.32
प्रकृष्टं च मया पुत्र पुण्यं चीर्णं यथाबलम् ।
गान्धारी हतपुत्रेयं धैर्येणोदीक्षते च माम् ॥ १५.३.३२ ॥
息子よ、私は力に応じて優れた功徳の業を行った。息子たちを殺されたこのガーンダーリーは、気丈に私を見つめている。
15.3.33
द्रौपद्या ह्यपकर्तारस्तव चैश्वर्यहारिणः ।
समतीता नृशंसास्ते स्वधर्मेण हता युधि ॥ १५.३.३३ ॥
ドラウパディーに害をなし、おまえの王権を奪った残酷な者どもは去った。彼らは戦いにおいて自らの義務によって討たれたのだ。
15.3.34
न तेषु प्रतिकर्तव्यं पश्यामि कुरुनन्दन ।
सर्वे शस्त्रजिताँल्लोकान्गतास्तेऽभिमुखं हताः ॥ १५.३.३४ ॥
クルの喜びよ、彼らに報復すべきことは私には見えない。彼らは皆、武器によって勝ち得た世界へ行き、正面から討たれたのだ。
15.3.35
आत्मनस्तु हितं पुण्यं प्रतिकर्तव्यमद्य ते ।
गान्धार्याश्चैव राजेन्द्र तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.३.३५ ॥
しかし、王の中の王よ、今おまえは自らの利益と功徳になることを行うべきであり、ガーンダーリーの許しも得るべきだ。
15.3.36
त्वं तु शस्त्रभृतां श्रेष्ठः सततं धर्मवत्सलः ।
राजा गुरुः प्राणभृतां तस्मादेतद्ब्रवीम्यहम् ॥ १५.३.३६ ॥
おまえは武器を持つ者の中で最も優れ、常に法を愛する者だ。王は生きとし生けるものの師である。ゆえに私はこう言うのだ。
15.3.37
अनुज्ञातस्त्वया वीर संश्रयेयं वनान्यहम् ।
चीरवल्कलभृद्राजन्गान्धार्या सहितोऽनया ॥ १५.३.३७ ॥
勇士よ、王よ！あなたの許しを得て、私はガーンダーリーと共に樹皮と皮衣をまとい、森に身を寄せよう。
15.3.38
तवाशिषः प्रयुञ्जानो भविष्यामि वनेचरः ।
उचितं नः कुले तात सर्वेषां भरतर्षभ।
पुत्रेष्वैश्चर्यमाधाय वयसोन्ते वनं नृप ॥ १५.३.३८ ॥
あなたの祝福を求めて、私は森の住人となろう。愛しき子よ、バラタの牡牛よ！我らの家系のすべての者にとってこれはふさわしい。王よ、人生の終わりに、息子たちに統治を委ねてから森へ行くことが。
15.3.39
तत्राहं वायुभक्षो वा निराहारोपि वा वसन् ।
पत्न्या सहानया वीर चरिष्यामि तपः परम् ॥ १५.३.३९ ॥
そこで私は風を食とし、あるいは断食しつつ、この妻と共に住み、勇士よ、最上の苦行を行おう。
15.3.40
त्वं चापि फलभाक्तात तपसः पार्थिवो ह्यसि ।
फलभाजो हि राजानः कल्याणस्येतरस्य वा ॥ १५.३.४० ॥
愛しき子よ、お前もまた苦行の果実にあずかる者だ。お前は王なのだから。王こそ善の、あるいはその反対の果実にあずかる者なのだ。