മഹാഭാരതം · അധ്യായം 15.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.3.1
युधिष्ठिरस्य नृपतेर्दुर्योधनपितुस्तदा ।
नान्तरं दद्दशू राज्ये पुरुषाः प्रणयं प्रति ॥ १५.३.१ ॥
അന്ന് ദുര്യോധനന്റെ പിതാവായ രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ രാജ്യത്തിൽ യുധിഷ്ഠിരനോടുള്ള സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് ചാരന്മാൾ ഒരു വിടവും കണ്ടില്ല.
15.3.2
यदा तु कौरवो राजा पुत्रं सस्मार बालिशम् ।
तदा भीमं हृदा राजन्नपध्याति स पार्थिवः ॥ १५.३.२ ॥
രാജാവേ! കൗരവരാജാവ് തന്റെ മൂഢപുത്രനെ ഓർത്തപ്പോൾ, ആ രാജാവ് ഹൃദയത്തിൽ ഭീമനെക്കുറിച്ച് വിദ്വേഷത്തോടെ ചിന്തിച്ചു.
15.3.3
कौरवश्चैव भीमश्च हृदाऽन्योन्यमवर्तताम् ।
ध्यायन्तौ श्लक्ष्णया वाचा त्वन्योन्यमभितिष्टितां ॥ १५.३.३ ॥
കൗരവനും ഭീമനും ഹൃദയത്തിൽ പരസ്പരം ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു; മധുരവാക്കിലും പരസ്പരം എതിർനിന്നു.
15.3.4
अप्रकाशं व्यलीकानि चकारास्य वृकोदरः ।
आज्ञां प्रत्यहरच्चापि कृतकैः पुरुषैः सदा ॥ १५.३.४ ॥
വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) രഹസ്യമായി അവനെതിരെ ദ്രോഹങ്ങൾ ചെയ്തു; വ്യാജരായ ആളുകളിലൂടെ അവന്റെ കൽപ്പന എപ്പോഴും തടഞ്ഞു.
15.3.5
स्मरन्दुर्मन्त्रितं तस्य वृत्तान्यप्यस्य कानिचित् ।
असकृच्चाप्युवाचेदं हतास्ते मन्दचेतसः ॥ १५.३.५ ॥
അവന്റെ ദുരാലോചനയും അവന്റെ ചില പ്രവൃത്തികളും ഓർത്ത്, അവൻ ആവർത്തിച്ച് ഇതും പറഞ്ഞു: "നിന്റെ മന്ദബുദ്ധികളായ പുത്രന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു."
15.3.6
अथ भीमः सुहृन्मध्ये बाहुशब्दं तथाऽकरोत् ।
संश्रवे धृतराष्ट्रस्य गान्धार्याश्चाप्यमर्षणः ॥ १५.३.६ ॥
അപ്പോൾ അസഹിഷ്ണുവായ ഭീമൻ സുഹൃത്തുക്കൾക്കിടയിൽ തോളുകൾ അടിച്ച് ശബ്ദമുണ്ടാക്കി; ധൃതരാഷ്ട്രനും ഗാന്ധാരിയും കേൾക്കുമാറ്.
15.3.7
स्मृत्वा दुर्योधनं शत्रुं कर्णदुःखासनावपि ।
प्रोवाचेदं सुसंरब्धो भीमः सपरुषं वचः ॥ १५.३.७ ॥
ശത്രുവായ ദുര്യോധനനെയും കർണ്ണനെയും ദുശ്ശാസനനെയും ഓർത്ത്, അത്യന്തം കോപിച്ച ഭീമൻ ഈ പരുഷവാക്യങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
15.3.8
अन्धस्य नृपतेः पुत्रा मया परिघवाहुना ।
नीता लोकममुं सर्वे नानाशस्त्रास्त्रयोधिनः ॥ १५.३.८ ॥
അന്ധനായ രാജാവിന്റെ പുത്രന്മാരെല്ലാം, വിവിധ ആയുധങ്ങളിൽ പ്രവീണരായ യോദ്ധാക്കൾ, പരിഘബാഹുവായ എന്നാൽ ആ ലോകത്തേക്ക് അയക്കപ്പെട്ടു.
15.3.9
इमौ तौ परिघप्रख्यौ भुजौ मम दुरासदौ ।
ययोरन्तरमासाद्य धार्तराष्ट्राः क्षयं गताः ॥ १५.३.९ ॥
പരിഘങ്ങൾ പോലെയുള്ള എന്റെ ഈ രണ്ടു ഭുജങ്ങൾ ദുർജയമാണ്; അവയ്ക്കിടയിൽ അവസരം കിട്ടി ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ നശിച്ചു.
15.3.10
ताविमौ चन्दनेनाकौ वन्दनीयौ च मे भुजौ ।
याभ्यां दुर्योधनो नीतः क्षयं ससुतबान्धवः ॥ १५.३.१० ॥
ചന്ദനം പൂശിയതും വന്ദ്യവുമായ എന്റെ ഈ രണ്ടു ഭുജങ്ങൾ; അവയാൽ ദുര്യോധനൻ പുത്രന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി നാശത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെട്ടു.
15.3.11
एतास्चान्याश्च विविधाः शल्यभुता नराधिपः ।
वृकोदरस्य ता वाचः श्रुत्वा निर्वेदमागमत् ॥ १५.३.११ ॥
ഇവയും മറ്റു പലതരം ശൂലസമാനമായ വാക്കുകളും; വൃകോദരന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് ദുഃഖം പ്രാപിച്ചു.
15.3.12
सा च बुद्धिमती देवी कालपर्यायवेदिनी ।
गान्धारी सर्वधर्मज्ञा तान्यलीकानि शुश्रुवे।
कुन्तीं वर्या तु संवीक्ष्य शापे नास्याकरोन्मति ॥ १५.३.१२ ॥
ബുദ്ധിമതിയായ ദേവി ഗാന്ധാരി, കാലഗതി അറിയുന്നവൾ, സർവധർമ്മജ്ഞ; ആ അസത്യവാക്കുകൾ അവൾ കേട്ടു. എന്നാൽ കുന്തിയെ കണ്ട് ശപിക്കാൻ അവൾ മനസ്സു വെച്ചില്ല.
15.3.13
ततः पञ्चदशे वर्षे समतीते नराधिपः ।
राजा निर्वेदमापेदे भीमवाग्बाणपीडितः ॥ १५.३.१३ ॥
പിന്നെ പതിനഞ്ചാം വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭീമന്റെ വാക്കുകളാകുന്ന ബാണങ്ങളാൽ പീഡിതനായ രാജാവിന് വൈരാഗ്യം ഉണ്ടായി.
15.3.14
सुखासक्तं कृच्छ्रपरं ज्ञात्वा चैव युधिष्ठिरम् ।
तपोयोगात्तपस्तप्तुं मनश्चक्रे महामतिः ॥ १५.३.१४ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ സുഖാസക്തനും കഠിനതപസ്സിൽ താൽപര്യമില്ലാത്തവനുമാണെന്നറിഞ്ഞ്, ആ മഹാമതി തപോയോഗത്താൽ തപസ്സു ചെയ്യാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
15.3.15
नान्वबुध्यत तद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
श्वेताश्वोवाऽथकुन्ती वा द्रौपदी वा यशस्विनी ॥ १५.३.१५ ॥
കുന്തീപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരരാജാവ് അത് അറിഞ്ഞില്ല; ശ്വേതാശ്വനോ കുന്തിയോ യശസ്വിനിയായ ദ്രൌപദിയോ അറിഞ്ഞില്ല.
15.3.16
माद्रीपुत्रौ च भीमस्य मतं तावन्ववर्तताम् ।
राज्ञस्तु चित्तं रक्षन्तौ नोचतुः स्वयमप्रियम् ॥ १५.३.१६ ॥
മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരും ഭീമന്റെ അഭിപ്രായത്തെ അനുസരിച്ചു; എന്നാൽ രാജാവിന്റെ മനസ്സിനെ രക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അവർ സ്വയം അപ്രിയമായ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
15.3.17
ततः समानयामास धृतराष्ट्रः सुहृज्जनम् ।
बाष्पसंदिग्धमत्यर्थमिदमाह च तान्भृशम् ॥ १५.३.१७ ॥
അനന്തരം ധൃതരാഷ്ട്രൻ സുഹൃത്തുക്കളെ വിളിച്ചുവരുത്തി, കണ്ണീരിൽ കുതിർന്ന ശബ്ദത്തോടെ അവരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
15.3.18
विदितं भवतामेतद्यथा वृत्तः कुरुक्षयः ।
ममापराधात्तत्सर्वमिति ज्ञेयं तु कौरवाः ॥ १५.३.१८ ॥
കുരുക്കളുടെ നാശം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് നിങ്ങൾക്ക് അറിയാം. ഹേ കൗരവരേ, അതെല്ലാം എന്റെ കുറ്റത്താലാണ് സംഭവിച്ചതെന്ന് അറിയണം.
15.3.19
योऽहं दुष्टमतिं मन्दो ज्ञातीनां भयवर्धनम् ।
दुर्योधनं कौरवाणामाधइपत्येऽभ्यषेचयम्।
यच्चाहं वासुदेवस्य नाश्रौषं वाक्यमर्थवत् ॥ १५.३.१९ ॥
ദുഷ്ടബുദ്ധിയും മന്ദബുദ്ധിയുമായ ഞാൻ, ബന്ധുക്കൾക്ക് ഭയം വർധിപ്പിക്കുന്ന ദുര്യോധനനെ കൗരവാധിപത്യത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു; വാസുദേവന്റെ അർഥവത്തായ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടില്ല.
15.3.20
वध्यतां साध्वयं पापः सामात्य इति दुर्मतिः ।
पुत्रस्नेहाभिभूतस्तु हितमुक्तो मनीषिभिः ॥ १५.३.२० ॥
'ഈ പാപിയും ദുർബുദ്ധിയുമായവനെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം വധിക്കണം' എന്ന്; എന്നാൽ പുത്രസ്നേഹത്താൽ അഭിഭൂതനായ ഞാൻ ജ്ഞാനികൾ പറഞ്ഞ ഹിതോപദേശം സ്വീകരിച്ചില്ല.
15.3.21
विदुरेणाथ भीष्मेण द्रोणेन च कृपेण च ।
पदेपदे भगवता व्यासेन च महात्मना।
संजयेनाथ गान्धार्या तदिदं तप्यते मया ॥ १५.३.२१ ॥
വിദുരൻ, ഭീഷ്മർ, ദ്രോണർ, കൃപർ എന്നിവരാലും, അടിക്കടി ഭഗവാൻ വ്യാസനാലും, മഹാത്മാവായ സഞ്ജയനാലും, ഗാന്ധാരിയാലും പറയപ്പെട്ട ഉപദേശങ്ങൾ — അതുതന്നെ ഇപ്പോൾ എന്നെ പൊള്ളിക്കുന്നു.
15.3.22
यच्चाहं पाण्डुपुत्रेषु गुणवत्सु महात्मसु ।
न न्यस्तवाञ्श्रियं दीप्तां पितृपैतामहीमिमाम् ॥ १५.३.२२ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ ഗുണവാന്മാരായ മഹാത്മാക്കളായ പുത്രന്മാർക്ക്, പിതാവ് പിതാമഹന്മാരിൽനിന്നുള്ള ഈ പ്രകാശിക്കുന്ന ഐശ്വര്യം ഞാൻ ഏൽപ്പിച്ചില്ല.
15.3.23
विनाशं पश्यमानो हि सर्वराज्ञां गदाग्रजः ।
एतच्छ्रेयस्तु परमममन्यत जनार्दनः ॥ १५.३.२३ ॥
രാജാക്കന്മാരെല്ലാം നശിക്കുന്നത് കണ്ട ഗദാഗ്രജനായ ജനാർദനൻ ഇതാണ് പരമമായ നന്മ എന്നു കരുതി.
15.3.24
सोहमेतान्यलीकानि दुर्वृत्तान्यात्मनस्तदा ।
हृदये शल्यभूतानि धारयामि सहस्रशः ॥ १५.३.२४ ॥
അന്ന് ഞാൻ ചെയ്ത എന്റെ ഈ അസത്യങ്ങളെയും ദുർവൃത്തികളെയും ഞാൻ ഹൃദയത്തിൽ മുള്ളുപോലെ ആയിരം തവണ വഹിക്കുന്നു.
15.3.25
विशेषतस्तु दह्यामि वर्षे पञ्चदशेऽद्य वै ।
अस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं नियतोस्मि सुदुर्मतिः ॥ १५.३.२५ ॥
വിശേഷിച്ച് ഇന്ന് പതിനഞ്ചാം വർഷത്തിൽ ഞാൻ ദഹിക്കുന്നു. ഈ പാപത്തിന്റെ ശുദ്ധിക്കായി ഞാൻ നിയമത്തിൽ ബദ്ധനാണ്, അതിദുർബുദ്ധിയാണ് ഞാൻ.
15.3.26
चतुर्थे नियते काले कदाचिदपि चाष्टमे ।
तृष्णाविनयनं भुञ्जे गान्धारी वेद तन्मम ॥ १५.३.२६ ॥
നിയത കാലത്ത്, നാലാം ദിവസം, ചിലപ്പോൾ എട്ടാം ദിവസവും, തൃഷ്ണ അടക്കാൻ ഞാൻ ഭക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് ഗാന്ധാരിക്ക് അറിയാം.
15.3.27
करोत्याहारमिति मां सर्वः परिजनः सदा ।
युधिष्ठिरभयादेति भृशं तप्यति पाण्डवः ॥ १५.३.२७ ॥
'ഇവൻ എനിക്ക് ആഹാരം തരുന്നു' എന്ന് എന്റെ പരിജനങ്ങളെല്ലാം എപ്പോഴും പറയുന്നു. യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഭയത്താൽ പാണ്ഡവൻ അതിയായി വിഷമിക്കുന്നു.
15.3.28
भूमौ शये जप्यपरो दर्भष्वजिनसंवृतः ।
नियमव्यपदेशेन गान्धारी च यशस्विनी ॥ १५.३.२८ ॥
ഞാൻ നിലത്ത് കിടക്കുന്നു, ജപത്തിൽ മുഴുകി, ദർഭപ്പുല്ലിൽ തോലുകൊണ്ട് മൂടി. നിയമത്തിന്റെ മറവിൽ യശസ്വിനിയായ ഗാന്ധാരിയും.
15.3.29
अहं पुत्रशतं वीरं सङ्ग्रामेष्वपलायिनम् ।
नानुतप्ये हतं तत्र क्षत्रधर्मं हि तं विदुः ॥ १५.३.२९ ॥
യുദ്ധങ്ങളിൽ പിന്തിരിയാത്ത എന്റെ നൂറു വീരപുത്രന്മാർ അവിടെ വധിക്കപ്പെട്ടതിൽ ഞാൻ വിഷമിക്കുന്നില്ല; അതാണ് ക്ഷത്രധർമ്മമെന്ന് അവർ അറിയുന്നു.
15.3.30
इत्युक्त्वा धर्मराजानमभ्यभाषत कौरवः ।
भद्रं ते यादवीमातर्वचश्चेदं निबोध मे ॥ १५.३.३० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൗരവൻ ധർമ്മരാജനോട് സംസാരിച്ചു: 'യാദവിയുടെ അമ്മേ, നിനക്ക് മംഗളം; എന്റെ ഈ വാക്ക് കേൾക്കുക.'
15.3.31
सुखमध्युषितः पुत्र त्वया सुपरिपालितः ।
मया दानानि दत्तानि श्राद्धानि च पुनःपुनः ॥ १५.३.३१ ॥
മകനേ, നീ സുഖമായി വസിച്ചു, നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. ഞാൻ പലതവണ ദാനങ്ങളും ശ്രാദ്ധങ്ങളും നൽകി.
15.3.32
प्रकृष्टं च मया पुत्र पुण्यं चीर्णं यथाबलम् ।
गान्धारी हतपुत्रेयं धैर्येणोदीक्षते च माम् ॥ १५.३.३२ ॥
മകനേ, എന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ഉത്തമ പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ ചെയ്തു. പുത്രന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ട ഈ ഗാന്ധാരി ധൈര്യത്തോടെ എന്നെ നോക്കുന്നു.
15.3.33
द्रौपद्या ह्यपकर्तारस्तव चैश्वर्यहारिणः ।
समतीता नृशंसास्ते स्वधर्मेण हता युधि ॥ १५.३.३३ ॥
ദ്രൗപദിയോട് തെറ്റുചെയ്തവരും നിന്റെ ഐശ്വര്യം അപഹരിച്ചവരുമായ ആ ക്രൂരന്മാർ കടന്നുപോയി. യുദ്ധത്തിൽ അവർ സ്വധർമ്മത്താൽ ഹതരായി.
15.3.34
न तेषु प्रतिकर्तव्यं पश्यामि कुरुनन्दन ।
सर्वे शस्त्रजिताँल्लोकान्गतास्तेऽभिमुखं हताः ॥ १५.३.३४ ॥
കുരുനന്ദനാ, അവരോട് പ്രതികാരം ചെയ്യേണ്ടതൊന്നുമില്ല എന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു. അവരെല്ലാം ശസ്ത്രംകൊണ്ട് നേടിയ ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോയി; അഭിമുഖമായി നിന്നു ഹതരായി.
15.3.35
आत्मनस्तु हितं पुण्यं प्रतिकर्तव्यमद्य ते ।
गान्धार्याश्चैव राजेन्द्र तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.३.३५ ॥
എന്നാൽ രാജേന്ദ്രാ, ഇന്ന് നിന്റെ ഹിതത്തിനും പുണ്യത്തിനുമായി നീ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്; ഗാന്ധാരിയുടെ അനുവാദവും നീ തേടുന്നത് ഉചിതമാണ്.
15.3.36
त्वं तु शस्त्रभृतां श्रेष्ठः सततं धर्मवत्सलः ।
राजा गुरुः प्राणभृतां तस्मादेतद्ब्रवीम्यहम् ॥ १५.३.३६ ॥
നീ ശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും എപ്പോഴും ധർമ്മപ്രിയനുമാണ്. രാജാവ് പ്രാണികൾക്ക് ഗുരുവാണ്; അതിനാൽ ഞാൻ ഇത് പറയുന്നു.
15.3.37
अनुज्ञातस्त्वया वीर संश्रयेयं वनान्यहम् ।
चीरवल्कलभृद्राजन्गान्धार्या सहितोऽनया ॥ १५.३.३७ ॥
വീരാ, രാജാവേ! നിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച്, ഇവളോടൊപ്പം ഞാൻ ചീരവൽക്കലങ്ങൾ ധരിച്ച് വനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കും.
15.3.38
तवाशिषः प्रयुञ्जानो भविष्यामि वनेचरः ।
उचितं नः कुले तात सर्वेषां भरतर्षभ।
पुत्रेष्वैश्चर्यमाधाय वयसोन्ते वनं नृप ॥ १५.३.३८ ॥
നിന്റെ അനുഗ്രഹം തേടി ഞാൻ വനവാസിയാകും. പ്രിയ പുത്രാ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! നമ്മുടെ കുലത്തിൽ എല്ലാവർക്കും ഇത് ഉചിതമാണ്—രാജാവേ, വാർദ്ധക്യത്തിൽ പുത്രന്മാർക്ക് ഐശ്വര്യം നൽകി വനത്തിലേക്ക് പോവുക.
15.3.39
तत्राहं वायुभक्षो वा निराहारोपि वा वसन् ।
पत्न्या सहानया वीर चरिष्यामि तपः परम् ॥ १५.३.३९ ॥
അവിടെ ഞാൻ വായുവിനെ ഭക്ഷിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ആഹാരമില്ലാതെയോ വസിച്ച്, വീരാ, ഇവളോടൊപ്പം പരമമായ തപസ്സ് ചെയ്യും.
15.3.40
त्वं चापि फलभाक्तात तपसः पार्थिवो ह्यसि ।
फलभाजो हि राजानः कल्याणस्येतरस्य वा ॥ १५.३.४० ॥
പ്രിയ പുത്രാ! നീയും തപസ്സിന്റെ ഫലം പങ്കിടുന്നവനാണ്, കാരണം നീ രാജാവാണ്. നന്മയുടെയോ അതിന്റെ വിപരീതത്തിന്റെയോ ഫലം രാജാക്കന്മാർ തന്നെയാണ് പങ്കിടുന്നത്.