ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 15.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.3.1
युधिष्ठिरस्य नृपतेर्दुर्योधनपितुस्तदा ।
नान्तरं दद्दशू राज्ये पुरुषाः प्रणयं प्रति ॥ १५.३.१ ॥
ਤਦ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
15.3.2
यदा तु कौरवो राजा पुत्रं सस्मार बालिशम् ।
तदा भीमं हृदा राजन्नपध्याति स पार्थिवः ॥ १५.३.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜਦੋਂ ਕੌਰਵ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂਰਖ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਪ੍ਰਤੀ ਦੁਰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ।
15.3.3
कौरवश्चैव भीमश्च हृदाऽन्योन्यमवर्तताम् ।
ध्यायन्तौ श्लक्ष्णया वाचा त्वन्योन्यमभितिष्टितां ॥ १५.३.३ ॥
ਕੌਰਵ ਅਤੇ ਭੀਮ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
15.3.4
अप्रकाशं व्यलीकानि चकारास्य वृकोदरः ।
आज्ञां प्रत्यहरच्चापि कृतकैः पुरुषैः सदा ॥ १५.३.४ ॥
ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਨੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੁਰਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਬਨਾਉਟੀ ਬੰਦਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰੱਦ ਕਰਵਾਇਆ।
15.3.5
स्मरन्दुर्मन्त्रितं तस्य वृत्तान्यप्यस्य कानिचित् ।
असकृच्चाप्युवाचेदं हतास्ते मन्दचेतसः ॥ १५.३.५ ॥
ਉਸ ਦੀ ਬੁਰੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਵੀ ਬੋਲਿਆ: "ਤੇਰੇ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ।"
15.3.6
अथ भीमः सुहृन्मध्ये बाहुशब्दं तथाऽकरोत् ।
संश्रवे धृतराष्ट्रस्य गान्धार्याश्चाप्यमर्षणः ॥ १५.३.६ ॥
ਫਿਰ ਅਮਰਖੀ ਭੀਮ ਨੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਾਹਾਂ ਠੋਕ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਦੇ ਸੁਣਦਿਆਂ।
15.3.7
स्मृत्वा दुर्योधनं शत्रुं कर्णदुःखासनावपि ।
प्रोवाचेदं सुसंरब्धो भीमः सपरुषं वचः ॥ १५.३.७ ॥
ਵੈਰੀ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭੀਮ ਨੇ ਇਹ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
15.3.8
अन्धस्य नृपतेः पुत्रा मया परिघवाहुना ।
नीता लोकममुं सर्वे नानाशस्त्रास्त्रयोधिनः ॥ १५.३.८ ॥
ਅੰਨ੍ਹੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਨਾ ਸ਼ਸਤਰ-ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਯੋਧੇ, ਪਰਿਘ-ਬਾਹੂ ਮੈਂ ਉਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ।
15.3.9
इमौ तौ परिघप्रख्यौ भुजौ मम दुरासदौ ।
ययोरन्तरमासाद्य धार्तराष्ट्राः क्षयं गताः ॥ १५.३.९ ॥
ਪਰਿਘ ਵਰਗੀਆਂ ਇਹ ਮੇਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਅਜਿੱਤ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਕਾ ਪਾ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
15.3.10
ताविमौ चन्दनेनाकौ वन्दनीयौ च मे भुजौ ।
याभ्यां दुर्योधनो नीतः क्षयं ससुतबान्धवः ॥ १५.३.१० ॥
ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲੇਪੀਆਂ ਅਤੇ ਵੰਦਨਾ-ਯੋਗ ਮੇਰੀਆਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
15.3.11
एतास्चान्याश्च विविधाः शल्यभुता नराधिपः ।
वृकोदरस्य ता वाचः श्रुत्वा निर्वेदमागमत् ॥ १५.३.११ ॥
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕੰਡੇ ਵਾਂਗ ਚੁਭਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨ; ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
15.3.12
सा च बुद्धिमती देवी कालपर्यायवेदिनी ।
गान्धारी सर्वधर्मज्ञा तान्यलीकानि शुश्रुवे।
कुन्तीं वर्या तु संवीक्ष्य शापे नास्याकरोन्मति ॥ १५.३.१२ ॥
ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਤੀ ਦੇਵੀ ਗਾਂਧਾਰੀ, ਕਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ, ਸਰਬ-ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਝੂਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਦਾ ਮਨ ਨਾ ਬਣਾਇਆ।
15.3.13
ततः पञ्चदशे वर्षे समतीते नराधिपः ।
राजा निर्वेदमापेदे भीमवाग्बाणपीडितः ॥ १५.३.१३ ॥
ਫਿਰ ਪੰਦਰਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਭੀਮ ਦੇ ਬਚਨ-ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੈਰਾਗ ਹੋ ਗਿਆ।
15.3.14
सुखासक्तं कृच्छ्रपरं ज्ञात्वा चैव युधिष्ठिरम् ।
तपोयोगात्तपस्तप्तुं मनश्चक्रे महामतिः ॥ १५.३.१४ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਤਪ ਤੋਂ ਵਿਮੁਖ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਮਤੀ ਨੇ ਤਪੋਯੋਗ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
15.3.15
नान्वबुध्यत तद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
श्वेताश्वोवाऽथकुन्ती वा द्रौपदी वा यशस्विनी ॥ १५.३.१५ ॥
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ; ਸ਼ਵੇਤਾਸ਼ਵ, ਕੁੰਤੀ ਜਾਂ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ।
15.3.16
माद्रीपुत्रौ च भीमस्य मतं तावन्ववर्तताम् ।
राज्ञस्तु चित्तं रक्षन्तौ नोचतुः स्वयमप्रियम् ॥ १५.३.१६ ॥
ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮ ਦੀ ਮਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਕੋਈ ਅਪ੍ਰਿਯ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਆਖੀ।
15.3.17
ततः समानयामास धृतराष्ट्रः सुहृज्जनम् ।
बाष्पसंदिग्धमत्यर्थमिदमाह च तान्भृशम् ॥ १५.३.१७ ॥
ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
15.3.18
विदितं भवतामेतद्यथा वृत्तः कुरुक्षयः ।
ममापराधात्तत्सर्वमिति ज्ञेयं तु कौरवाः ॥ १५.३.१८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਕੌਰਵੋ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਹੀ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਇਹੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
15.3.19
योऽहं दुष्टमतिं मन्दो ज्ञातीनां भयवर्धनम् ।
दुर्योधनं कौरवाणामाधइपत्येऽभ्यषेचयम्।
यच्चाहं वासुदेवस्य नाश्रौषं वाक्यमर्थवत् ॥ १५.३.१९ ॥
ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਮੈਂ, ਜਿਸਨੇ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਭੈ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਚਨ ਮੈਂ ਨਾ ਸੁਣੇ।
15.3.20
वध्यतां साध्वयं पापः सामात्य इति दुर्मतिः ।
पुत्रस्नेहाभिभूतस्तु हितमुक्तो मनीषिभिः ॥ १५.३.२० ॥
'ਇਹ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਧ ਯੋਗ ਹੈ' — ਪਰ ਪੁੱਤਰ-ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਕਹੀ ਹਿਤਕਾਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ।
15.3.21
विदुरेणाथ भीष्मेण द्रोणेन च कृपेण च ।
पदेपदे भगवता व्यासेन च महात्मना।
संजयेनाथ गान्धार्या तदिदं तप्यते मया ॥ १५.३.२१ ॥
ਵਿਦੁਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦਰੋਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ, ਪੈਰ-ਪੈਰ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ, ਮਹਾਤਮਾ ਸੰਜਯ ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਜੋ ਸਲਾਹਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ — ਉਹੀ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਤਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
15.3.22
यच्चाहं पाण्डुपुत्रेषु गुणवत्सु महात्मसु ।
न न्यस्तवाञ्श्रियं दीप्तां पितृपैतामहीमिमाम् ॥ १५.३.२२ ॥
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਗੁਣਵਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਪਿਤਾ-ਦਾਦਿਆਂ ਤੋਂ ਆਈ ਇਸ ਚਮਕਦੀ ਰਾਜਲੱਛਮੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪੀ।
15.3.23
विनाशं पश्यमानो हि सर्वराज्ञां गदाग्रजः ।
एतच्छ्रेयस्तु परमममन्यत जनार्दनः ॥ १५.३.२३ ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਗਦਾਗ੍ਰਜ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਇਹੀ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਮੰਨਿਆ।
15.3.24
सोहमेतान्यलीकानि दुर्वृत्तान्यात्मनस्तदा ।
हृदये शल्यभूतानि धारयामि सहस्रशः ॥ १५.३.२४ ॥
ਉਹ ਮੈਂ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀਤੇ ਆਪਣੇ ਇਹ ਝੂਠ ਅਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚੁਭਦੇ ਹੋਏ ਢੋਂਦਾ ਹਾਂ।
15.3.25
विशेषतस्तु दह्यामि वर्षे पञ्चदशेऽद्य वै ।
अस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं नियतोस्मि सुदुर्मतिः ॥ १५.३.२५ ॥
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਪੰਦਰਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਪਾਪ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਮੈਂ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਬੱਝਾ ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਦੁਰਮਤਿ ਹਾਂ।
15.3.26
चतुर्थे नियते काले कदाचिदपि चाष्टमे ।
तृष्णाविनयनं भुञ्जे गान्धारी वेद तन्मम ॥ १५.३.२६ ॥
ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਕਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਵੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਗਾਂਧਾਰੀ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
15.3.27
करोत्याहारमिति मां सर्वः परिजनः सदा ।
युधिष्ठिरभयादेति भृशं तप्यति पाण्डवः ॥ १५.३.२७ ॥
'ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਡਰੋਂ ਪਾਂਡਵ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
15.3.28
भूमौ शये जप्यपरो दर्भष्वजिनसंवृतः ।
नियमव्यपदेशेन गान्धारी च यशस्विनी ॥ १५.३.२८ ॥
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਦਰਭ ਉੱਤੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾ ਓੜ੍ਹ ਕੇ। ਨਿਯਮ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਵੀ।
15.3.29
अहं पुत्रशतं वीरं सङ्ग्रामेष्वपलायिनम् ।
नानुतप्ये हतं तत्र क्षत्रधर्मं हि तं विदुः ॥ १५.३.२९ ॥
ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾ ਭੱਜਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਸੌ ਬਹਾਦਰ ਪੁੱਤਰ ਉੱਥੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਇਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਆਖਦੇ ਹਨ।
15.3.30
इत्युक्त्वा धर्मराजानमभ्यभाषत कौरवः ।
भद्रं ते यादवीमातर्वचश्चेदं निबोध मे ॥ १५.३.३० ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਕੌਰਵ ਨੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: 'ਹੇ ਯਾਦਵੀ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।'
15.3.31
सुखमध्युषितः पुत्र त्वया सुपरिपालितः ।
मया दानानि दत्तानि श्राद्धानि च पुनःपुनः ॥ १५.३.३१ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦਿੱਤੇ।
15.3.32
प्रकृष्टं च मया पुत्र पुण्यं चीर्णं यथाबलम् ।
गान्धारी हतपुत्रेयं धैर्येणोदीक्षते च माम् ॥ १५.३.३२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਗਾਂਧਾਰੀ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।
15.3.33
द्रौपद्या ह्यपकर्तारस्तव चैश्वर्यहारिणः ।
समतीता नृशंसास्ते स्वधर्मेण हता युधि ॥ १५.३.३३ ॥
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਐਸ਼ਵਰਜ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਜ਼ਾਲਮ ਚਲੇ ਗਏ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ।
15.3.34
न तेषु प्रतिकर्तव्यं पश्यामि कुरुनन्दन ।
सर्वे शस्त्रजिताँल्लोकान्गतास्तेऽभिमुखं हताः ॥ १५.३.३४ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਯੋਗ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਏ; ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
15.3.35
आत्मनस्तु हितं पुण्यं प्रतिकर्तव्यमद्य ते ।
गान्धार्याश्चैव राजेन्द्र तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ १५.३.३५ ॥
ਪਰ ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਹਿਤ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਲਈ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗਾਂਧਾਰੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈਣਾ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
15.3.36
त्वं तु शस्त्रभृतां श्रेष्ठः सततं धर्मवत्सलः ।
राजा गुरुः प्राणभृतां तस्मादेतद्ब्रवीम्यहम् ॥ १५.३.३६ ॥
ਤੂੰ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
15.3.37
अनुज्ञातस्त्वया वीर संश्रयेयं वनान्यहम् ।
चीरवल्कलभृद्राजन्गान्धार्या सहितोऽनया ॥ १५.३.३७ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਰਾਜਨ! ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਰ ਅਤੇ ਵਲਕਲ ਪਹਿਨ ਕੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਵਾਂਗਾ।
15.3.38
तवाशिषः प्रयुञ्जानो भविष्यामि वनेचरः ।
उचितं नः कुले तात सर्वेषां भरतर्षभ।
पुत्रेष्वैश्चर्यमाधाय वयसोन्ते वनं नृप ॥ १५.३.३८ ॥
ਤੇਰੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਮੰਗਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਵਨਵਾਸੀ ਬਣਾਂਗਾ। ਹੇ ਤਾਤ, ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲਈ ਇਹੀ ਉਚਿਤ ਹੈ—ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਉਮਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੌਂਪ ਕੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣਾ।
15.3.39
तत्राहं वायुभक्षो वा निराहारोपि वा वसन् ।
पत्न्या सहानया वीर चरिष्यामि तपः परम् ॥ १५.३.३९ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ, ਜਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਮ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ।
15.3.40
त्वं चापि फलभाक्तात तपसः पार्थिवो ह्यसि ।
फलभाजो हि राजानः कल्याणस्येतरस्य वा ॥ १५.३.४० ॥
ਹੇ ਤਾਤ! ਤੂੰ ਵੀ ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੈਂ। ਰਾਜੇ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਭਲਾਈ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਉਲਟ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।