ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 15.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.31.1
वनवासं गते विप्र धृतराष्ट्रे महीपतौ ।
सभार्ये नृपशार्दूले वध्वा कुन्त्या समन्विते ॥ १५.३१.१ ॥
ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ವನವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು, ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೊಸೆ ಕುಂತಿಯೊಂದಿಗೆ.
15.31.2
विदुरे चापि धर्मज्ञे धर्मराजं व्यपश्रिते ।
वसत्सु पाण्डुपुत्रेषु सर्वेष्वाश्रममण्डले ॥ १५.३१.२ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ವಿದುರನೂ ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದನು; ಪಾಂಡುಪುತ್ರರೆಲ್ಲರೂ ಆಶ್ರಮಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ.
15.31.3
यत्तदाश्चर्यमिति वै करिष्यामीत्युवाच ह ।
व्यासः परमतेजस्वी महर्षिस्तद्वदस्व मे ॥ १५.३१.३ ॥
'ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಆ ಅದ್ಭುತವನ್ನು, ಪರಮ ತೇಜಸ್ವಿ ಮಹರ್ಷಿ ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು.
15.31.4
वनवासे च कौरव्याः कियन्तं कालमच्युतः ।
युधिष्ठिरो नरपतिर्न्यवसत्सजनस्तदा ॥ १५.३१.४ ॥
ವನವಾಸದಲ್ಲಿ ಕೌರವರ ಅಚ್ಯುತ ನರಪತಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆಗ ತನ್ನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದನು?
15.31.5
किमाहाराश्च ते तत्र ससैन्या न्यवसन्प्रभो ।
सान्तःपुरा महात्मान एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १५.३१.५ ॥
ಪ್ರಭುವೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಃಪುರದೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಯಾವ ಆಹಾರದಿಂದ ಜೀವಿಸಿದರು? ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
15.31.6
वनवासगतं राजन्धृतराष्ट्रं महीपतिम् ।
युधिष्ठिरोऽभ्ययाद्द्रष्टुं ससैन्यो भ्रातृभिः सह ॥ १५.३१.६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ವನವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಮಹೀಪತಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ನೋಡಲು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ತೆರಳಿದನು.
15.31.7
प्रथमे दिवसे चैषामापो मूलं फलं तथा ।
भोजनं भूमिशय्या च तत्रासीद्भरतर्षभ ॥ १५.३१.७ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮೊದಲ ದಿನ ಅವರ ಆಹಾರ ನೀರು, ಬೇರು, ಹಣ್ಣು; ನೆಲವೇ ಅವರ ಹಾಸಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು.
15.31.8
तेऽनुज्ञातास्तदा राजन्कुरुराजेन पाण्डवाः ।
विविधान्यन्नपानानि शय्याश्चैवाभजन्वने ॥ १५.३१.८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಕುರುರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಪಾಂಡವರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಹಾರ-ಪಾನೀಯಗಳನ್ನೂ ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
15.31.9
मासमेकं विजह्रुस्ते ससैन्यान्तःपुरो वने ।
अथ तत्रागमद्व्यासो यथोक्तं ते मयाऽनघ ॥ १५.३१.९ ॥
ಅವರು ತಮ್ಮ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಃಪುರದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿದರು. ಓ ನಿರ್ದೋಷಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ವ್ಯಾಸರು ಬಂದರು, ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ.
15.31.10
तथा च तेषां सर्वेषां कथाभिर्नृपसन्निधौ ।
व्यासन्वास्य तं राजन्नाजग्मुर्मुनयोऽपरे ॥ १५.३१.१० ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅವರೆಲ್ಲರ ಮಾತುಕತೆಗಳ ನಡುವೆ, ರಾಜನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಇತರ ಮುನಿಗಳೂ ಬಂದರು.
15.31.11
नारदः पर्वतश्चैव देवलश्च महातपाः ।
विश्वावसुस्तुंबुरुश्च चित्रसेनश्च भारत ॥ १५.३१.११ ॥
ನಾರದ, ಪರ್ವತ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ದೇವಲ, ವಿಶ್ವಾವಸು, ತುಂಬುರು, ಚಿತ್ರಸೇನ ಕೂಡ, ಓ ಭಾರತ.
15.31.12
तेषामपि यथान्यायं पूजां चक्रे महातपाः ।
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातः कुरराजो युधिष्ठिरः ॥ १५.३१.१२ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ, ಕುರುರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
15.31.13
निषेदुस्ते ततः सर्वे पूजां प्राप्य युधिष्ठिरात् ।
आसनेषु च पुण्येषु बर्हिणेषु वरेषउ च ॥ १५.३१.१३ ॥
ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆದು ಪವಿತ್ರವಾದ ದರ್ಭಾಸನಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತರು.
15.31.14
तेषु तत्रोपविष्टेषु स तु राजा महामतिः ।
पाण्डुपुत्रैः परिवृतो निषसाद कुरूद्वह ॥ १५.३१.१४ ॥
ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಾಗ, ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಆ ರಾಜ, ಕುರುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಪಾಂಡುಪುತ್ರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಕುಳಿತನು.
15.31.15
गान्धारी चैव कुन्ती च द्रौपदी सात्वती तथा ।
स्त्रियश्चान्यास्तथाऽन्याभिः सहोपविविशुस्ततः ॥ १५.३१.१५ ॥
ಗಾಂಧಾರಿ, ಕುಂತಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಸಾತ್ವತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ನಂತರ ಕುಳಿತರು.
15.31.16
तेषां तत्र कथा दिव्या धर्मिष्ठाश्चाभवन्नृप ।
राजर्षीणां पुराणानां देवासुरविभिश्रिताः ॥ १५.३१.१६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಥೆಗಳು ದಿವ್ಯವಾಗಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು; ದೇವಾಸುರರೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ಕಥೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.
15.31.17
ततः कथान्ते व्यासस्तं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
प्रोवाच वदतांश्रेष्ठः पुनरेव स तद्वचः ॥ १५.३१.१७ ॥
ನಂತರ ಕಥೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಕ್ತಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವ್ಯಾಸನು ಪ್ರಜ್ಞಾಚಕ್ಷುವಾದ ಆ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ಹೇಳಿದನು.
15.31.18
प्रीयमाणो महातेजाः सर्ववेदविदांवरः ।
विदितं मम राजेन्द्र यत्ते हृदि विवक्षितम् ॥ १५.३१.१८ ॥
ಪ್ರೀತಿಗೊಂಡ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ, ಸರ್ವವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: "ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಯಸಿರುವುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ."
15.31.19
दह्यमानस्य शोकेन तव पुत्रकृतेन वै ।
गान्धार्याश्चैव यद्दुःखं हृदि तिष्टति नित्यदा ॥ १५.३१.१९ ॥
ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶೋಕದಿಂದ ನೀನು ಸುಡುತ್ತಿರುವೆ; ಗಾಂಧಾರಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇರುವ ದುಃಖವೂ ಅದೇ.
15.31.20
कुन्त्याश्च यन्महाराज द्रौपद्याश्च हृदि स्थितम् ।
यच्च धारयते तीव्रं दुःखं पुत्रविनाशजम्।
सुभद्रा कृष्णभगिनी तच्चापि विदितं मम ॥ १५.३१.२० ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಕುಂತಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದುಃಖವೂ, ಪುತ್ರರ ವಿನಾಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ತೀವ್ರ ವೇದನೆಯನ್ನು ಅವರು ಹೊತ್ತಿರುವುದೂ, ಕೃಷ್ಣನ ಸೋದರಿ ಸುಭದ್ರೆಯ ಆ ದುಃಖವೂ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.
15.31.21
श्रुत्वा समागममिमं सर्वेषां वस्ततो नृप ।
संशयच्छेदनार्थाय प्राप्तः कौरवनन्दन ॥ १५.३१.२१ ॥
ಓ ರಾಜ, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಈ ಸಮಾಗಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ, ಸಂಶಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಓ ಕೌರವನಂದನ, ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
15.31.22
इमे च देवगन्धर्वाः सर्वे चेमे महर्षयः ।
पश्यन्तु तपसो वीर्यमद्य मे चिरसम्भृतम् ॥ १५.३१.२२ ॥
ಈ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ನಾನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂಚಯಿಸಿದ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಇಂದು ನೋಡಲಿ.
15.31.23
तदुच्यतां महाप्राज्ञ कं कामं प्रददामि ते ।
प्रवणोस्मि वरं दातुं पश्य मे तपसो बलम् ॥ १५.३१.२३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ನಿನ್ನ ಯಾವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ನಾನು ಪೂರೈಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳು. ವರ ನೀಡಲು ನಾನು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲವನ್ನು ನೋಡು.
15.31.24
एवमुक्तः स राजेन्द्रो व्यासेनामितबुद्धिना ।
मुहूर्तमिव संचिन्त्य वचनायोपचक्रमे ॥ १५.३१.२४ ॥
ಅಮಿತ ಬುದ್ಧಿಯ ವ್ಯಾಸರಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಜೇಂದ್ರನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಆಲೋಚಿಸಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
15.31.25
धन्योस्म्यनुगृहीतश्च सफलं जीवितं च मे ।
यन्मे समागमोऽद्येह भवद्भिः सह साधुभिः ॥ १५.३१.२५ ॥
ನಾನು ಧನ್ಯನು, ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದವನು; ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಾಧುಜನರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಸಮಾಗಮವಾದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಜೀವನ ಸಫಲವಾಯಿತು.
15.31.26
अद्य चाप्यवगच्छामि गतिमिष्टामिहात्मनः ।
ब्रह्मकल्पैर्भवद्भिर्यत्समेतोऽहं तपोधनाः ॥ १५.३१.२६ ॥
ಇಂದು ನನ್ನ ಇಷ್ಟವಾದ ಗತಿಯನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ತಪೋಧನರೇ, ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾನರಾದ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಸೇರಿದ್ದೇನೆ.
15.31.27
दर्शनादेव भवतां पूतोऽहं नात्र संशयः ।
विद्यते न भयं चापि परलोके ममानघाः ॥ १५.३१.२७ ॥
ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ನಾನು ಪವಿತ್ರನಾದೆನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ನಿಷ್ಪಾಪರೇ, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ.
15.31.28
किंतु तस्य सुदुर्बुद्धेर्मन्दस्यापनयैर्भृशम् ।
दूयते मे मनो नित्यं स्मरतः पुत्रगृद्धिनः ॥ १५.३१.२८ ॥
ಆದರೆ ಆ ಅತಿ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯ, ಮೂರ್ಖನ, ಮಗನ ಮೇಲೆ ಆಸೆಯುಳ್ಳವನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
15.31.29
अपापाः पाण्डवा येन निकृताः पापबुद्धिना ।
घातिता पृथिवी येन सहया सनरद्विपा ॥ १५.३१.२९ ॥
ಯಾವ ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯು ನಿಷ್ಪಾಪ ಪಾಂಡವರನ್ನು ವಂಚಿಸಿತೋ, ಕುದುರೆ, ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿತೋ.
15.31.30
राजानश्च महात्मानो नानाजनपदेश्वराः ।
आगम्य मम पुत्रार्थे सर्वे मृत्युवशं गताः ॥ १५.३१.३० ॥
ಅನೇಕ ಜನಪದಗಳ ಒಡೆಯರಾದ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ರಾಜರು ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಮೃತ್ಯುವಶರಾದರು.
15.31.31
ये ते पितॄश्चं दारांश्च प्राणांश्च मनसः प्रियान् ।
परित्यज्य गताः शूराः प्रेतराजनिवेशनम् ॥ १५.३१.३१ ॥
ನಿನ್ನ ಪಿತೃಗಳು, ಪತ್ನಿಯರು, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪ್ರೇತರಾಜನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದ ವೀರರು.
15.31.32
का नु तेषां गतिर्ब्रह्मन्मित्रार्थे ये हता मृधे ।
तथैव पुत्रपौत्राणां मम ये निहता युधि ॥ १५.३१.३२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಮಿತ್ರರಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದವರಿಗೆ ಏನು ಗತಿಯಾಯಿತು? ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದವರಿಗೆ?
15.31.33
दूयते मे मनोऽभीक्ष्णं घातयित्वा महाबलम् ।
भीष्मं शान्तनवं वृद्धं द्रोणं च द्विजसत्तमम् ॥ १५.३१.३३ ॥
ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ವೃದ್ಧನಾದ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ರೋಣನನ್ನು ವಧೆಗೊಳಿಸಿದುದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೊಂದಿದೆ.
15.31.34
मम पुत्रेण मूढेन पापेनाकृतबुद्धिना ।
क्षयं नीतं कुलं दीप्तं पृथिवीराज्यमिच्छता ॥ १५.३१.३४ ॥
ನನ್ನ ಮೂಢ, ಪಾಪಿ, ಅವಿವೇಕಿ ಮಗನು ಭೂರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕುಲವನ್ನು ನಾಶಕ್ಕೆ ತಂದನು.
15.31.35
एते मदर्थे पुत्रांश्च दारांश्च मनसः प्रियान् ।
भोगांश्च विविधांस्तात इष्टापुर्तांस्तथैव च।
परित्यज्य गताः शूराः प्रेतराजनिवेशनम् ॥ १५.३१.३५ ॥
ಈ ವೀರರು ನನಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿಯರು, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ನಾನಾ ಭೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪ್ರೇತರಾಜನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
15.31.36
एतत्सर्वमनुस्मृत्य दह्यमानो दिवानिशम् ।
न शान्तिमधिगच्छामि दुःखशोकसमाहतः ॥ १५.३१.३६ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆನೆದು ಹಗಲಿರುಳು ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ದುಃಖ-ಶೋಕಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
15.31.37
इति मे चिन्तयानस्य पितः शान्तिर्न विद्यते ॥ १५.३१.३७ ॥
ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
15.31.38
तच्छ्रुत्वा विविधं तस्य राजर्षेः परिदेवितम् ।
पुनर्नवीकृतः शोको गान्धार्या जनमेजय ॥ १५.३१.३८ ॥
ಜನಮೇಜಯನೇ, ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯ ನಾನಾ ವಿಧದ ಪ್ರಲಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಶೋಕ ಮತ್ತೆ ಉಕ್ಕಿತು.
15.31.39
कुन्त्या द्रुपदपुत्र्याश्च सुभद्रायास्तथैव च ।
तासां च वरनारीणां वधूनां कौरवस्य ह ॥ १५.३१.३९ ॥
ಕುಂತಿ, ದ್ರುಪದನ ಪುತ್ರಿ (ದ್ರೌಪದಿ), ಸುಭದ್ರೆ, ಮತ್ತು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರ, ಕೌರವ ಸೊಸೆಯಂದಿರ ಶೋಕವೂ (ಮತ್ತೆ ಉಕ್ಕಿತು).
15.31.40
पुत्रशोकसमाविष्टा गान्धारी त्विदमब्रवीत् ।
श्वशुरं बद्धनयना देवी प्राञ्जलिरुत्थिता ॥ १५.३१.४० ॥
ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗಾಂಧಾರಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿದ ಆ ದೇವಿ, ಕೈಮುಗಿದು ಎದ್ದು ತನ್ನ ಮಾವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
15.31.41
लोकान्तरगतान्पुत्रानयं काङ्क्षति मानद ।
तच्चास्य मासं ज्ञातं भगवंस्तपसा त्वया ॥ १५.३१.४१ ॥
ಮಾನದನೇ! ಇವನು ಲೋಕಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಭಗವಂತನೇ, ನಿಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ತಿಳಿದಿರಿ.
15.31.42
षोडशेमानि वर्षाणि गतानि मुनिपुङ्गव ।
अस्य राज्ञोहतान्पुत्राञ्शोचतो न शमो विभो ॥ १५.३१.४२ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಈ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದುಹೋದವು. ಹತರಾದ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ರಾಜನಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಇಲ್ಲ, ಪ್ರಭುವೇ.
15.31.43
पुत्रशोकसमाविष्टो निःश्वसन्ह्येष भूमिपः ।
न शेते वसतीः सर्वा धृतराष्ट्रो महामुने ॥ १५.३१.४३ ॥
ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಈ ಭೂಪತಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು, ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಯಾವುದೇ ವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲೂ ಮಲಗುವುದಿಲ್ಲ, ಓ ಮಹಾಮುನಿ.
15.31.44
लोकानन्यान्समर्थोसि स्रष्टुं सर्वांस्तपोबलात् ।
किमु लोकान्तरगतान्राज्ञो दर्शयितुं सुतान् ॥ १५.३१.४४ ॥
ತಪೋಬಲದಿಂದ ನೀನು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಮರ್ಥನು; ಹಾಗಾದರೆ ಲೋಕಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೋದ ರಾಜನ ಪುತ್ರರನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಏಕೆ ಕಷ್ಟ?
15.31.45
इयं च द्रौपदी कृष्णा हतज्ञातिसुता भृशम् ।
शोचत्यतीव सर्वासां स्नुषाणां दयिता स्नुषा ॥ १५.३१.४५ ॥
ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ಹತರಾದ ಈ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ರೌಪದಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಎಲ್ಲ ಸೊಸೆಯರಲ್ಲಿ ಇವಳು ಪ್ರಿಯ ಸೊಸೆ.
15.31.46
तथा कृष्णस्य भगिनी सुभद्रा भद्रभाषिणी ।
सौभद्रकवधसंतप्ता भृशं शोचति भामिनी ॥ १५.३१.४६ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಷ್ಣನ ಸಹೋದರಿ ಸುಭದ್ರೆ, ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವಳು, ಸೌಭದ್ರಕನ ವಧೆಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತಪ್ತಳಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ.
15.31.47
इयं च भूरिश्रवसो भार्या परमसम्मता ।
भर्तृव्यसनशोकार्ता भृशं शोचति भामिनी ॥ १५.३१.४७ ॥
ಇವಳು ಭೂರಿಶ್ರವಸನ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪತ್ನಿ; ಪತಿಯ ವಿಪತ್ತಿನ ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾಳೆ.
15.31.48
यस्यास्तु श्वशुरो धीमान्बाह्लिकः स कुरूद्वहः ।
निहतः सोमदत्तश्च पित्रा सह महारणे ॥ १५.३१.४८ ॥
ಯಾರ ಮಾವ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬಾಹ್ಲಿಕನೋ, ಆ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಮತ್ತು ಸೋಮದತ್ತನು ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದರು.
15.31.49
श्रीमतोस्य महाबुद्धेः सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
पुत्रस्य ते पुत्रशतं निहतं यद्रणाजिरे ॥ १५.३१.४९ ॥
ಈ ಮಹಾಬುದ್ಧಿ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಓಡದ ನಿನ್ನ ಮಗನ ನೂರು ಮಕ್ಕಳು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಹತರಾದರು.
15.31.50
तस्य भार्याशतमिदं दुःखशोकसमाहतम् ।
पुनःपुनर्वर्धयानं शोकं रोज्ञो ममैव च।
हताहारेण महता मामुपास्ते महामुने ॥ १५.३१.५० ॥
ದುಃಖ ಶೋಕದಿಂದ ನೊಂದ ಅವನ ಈ ನೂರು ಪತ್ನಿಯರು ರಾಜನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಶೋಕವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಕಠಿಣ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
15.31.51
ये च शूरा महात्मानः श्वशुरा मे महारथाः ।
सोमदत्तप्रभृतयः का नु तेषां गतिः प्रभो ॥ १५.३१.५१ ॥
ಶೂರರಾದ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ, ನನ್ನ ಮಾವಂದಿರಾದ ಮಹಾರಥರು — ಸೋಮದತ್ತ ಮೊದಲಾದವರು — ಪ್ರಭುವೇ, ಅವರ ಗತಿ ಏನು?
15.31.52
तव प्रसादाद्भगवन्विशोकोऽयं महीपतिः ।
कुर्यात्कालमहं चेयं वधूस्तव महामुने ॥ १५.३१.५२ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ರಾಜನು ಶೋಕರಹಿತನಾಗಲಿ; ನಾನೂ, ನಿನ್ನ ಸೊಸೆಯಾದ ಈಕೆಯೂ ಕಾಲ ಕಳೆಯಲಿ. ಮಹಾಮುನಿಯೇ.
15.31.53
इत्युक्तवत्यां गान्धार्यां कुन्ती व्रतकृशानना ।
प्रच्चन्नजातं पुत्रं तु सस्मारादित्यसन्निभम् ॥ १५.३१.५३ ॥
ಗಾಂಧಾರಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ವ್ರತದಿಂದ ಕೃಶಮುಖಿಯಾದ ಕುಂತಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಜನಿಸಿದ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಆ ಮಗನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಳು.
15.31.54
तामृषिर्वरदो व्यासो दूरश्रवणदर्शनः ।
अपश्यद्दुःखितां देवीं मातरं सव्यसाचिनः ॥ १५.३१.५४ ॥
ವರದಾಯಕ ಋಷಿ ವ್ಯಾಸರು, ದೂರದಿಂದ ಕೇಳುವ ಮತ್ತು ನೋಡುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಆ ದುಃಖಿತ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಂಡರು — ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಅರ್ಜುನನ ತಾಯಿಯನ್ನು.
15.31.55
तामुवाच ततो व्यासो यत्ते कार्यं विवक्षितम् ।
तद्बूहि त्वं महाभागे यत्ते मनसि वर्तते ॥ १५.३१.५५ ॥
ಆಗ ವ್ಯಾಸರು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ನೀನು ಹೇಳಬಯಸುವುದನ್ನು ಹೇಳು."
15.31.56
श्वशुराय तत कुन्ती प्रणम्य शिरसा तदा ।
उवाच वाक्यं सव्रीडा विवृण्वाना पुरातनम् ॥ १५.३१.५६ ॥
ಆಗ ಕುಂತಿ ತನ್ನ ಮಾವನಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಹಳೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.