महाभारत · अध्याय 15.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.33.1
भद्रे द्रक्ष्यसि गान्धारि पुत्रान्भ्रातॄन्स्वकान्गणान् ।
वधूश्च पतिभिः सार्धं निशि सुप्तोस्थिता इव ॥ १५.३३.१ ॥
हे भद्रे गांधारी, तू आपल्या पुत्रांना, बंधूंना आणि आपल्या सर्व परिवाराच्या समूहांना पाहशील; आणि सुना आपल्या पतींसह रात्री झोपून उठल्यासारख्या दिसतील.
15.33.2
कर्णं द्रक्ष्यति कुन्ती च सौभद्रं चापि यादवी ।
द्रौपदी पञ्चपुत्रांश्च पितॄन्भ्रातॄंस्तथैव च ॥ १५.३३.२ ॥
कुंती कर्णाला पाहील; यादवी सुभद्राही सौभद्राला (अभिमन्यूला) पाहील; द्रौपदी आपल्या पाच पुत्रांना, तसेच पित्यांना आणि भावांनाही त्याच प्रकारे पाहील.
15.33.3
पूर्वमेवैष हृदये व्यवसायोऽभकवन्मम ।
यदाऽस्मि चोदितो राज्ञा भवत्या पृथयैव च ॥ १५.३३.३ ॥
हा निर्णय आधीच माझ्या हृदयात बालकासारखा होता; जेव्हा राजा, तू आणि पृथा यांनी मला प्रेरित केले, तेव्हाही तसाच होता.
15.33.4
न ते शोच्या महात्मानः सर्व एव नरर्षभाः ।
क्षत्रधर्मपराः सन्तस्तथा हि निधनं गताः ॥ १५.३३.४ ॥
ते सर्व महात्मे, नरश्रेष्ठ, क्षात्रधर्मात निष्ठ होते; त्यांच्यासाठी शोक करू नये, कारण ते अशाच प्रकारे मृत्यूला प्राप्त झाले आहेत.
15.33.5
भवितव्यमवश्यं तत्सुरकार्यमनिन्दिते ।
अवतेरुस्ततः सर्वे देवा भागैर्महीतलम् ॥ १५.३३.५ ॥
हे निर्दोष स्त्रिये, ते अवश्य घडायचेच होते, ते देवांचे कार्य होते; तेव्हा सर्व देव आपापल्या अंशांसह पृथ्वीवर अवतरले.
15.33.6
गन्धर्वाप्सरसश्चैव पिशाचा गुह्यराक्षसाः ।
तथा पुण्यजनाश्चैव सिद्धा देवर्षयोपि च ॥ १५.३३.६ ॥
गंधर्व आणि अप्सरा, पिशाच, गुह्यक राक्षस, तसेच पुण्यजन, सिद्ध आणि देवर्षीही.
15.33.7
देवाश्च दानवाश्चैव तथा देवर्षयोऽमलाः ।
ते एते निधनं प्राप्ताः कुरुक्षेत्रे रणाजिरे ॥ १५.३३.७ ॥
देव, दानव आणि निर्मल देवर्षी — हे सर्व कुरुक्षेत्राच्या रणांगणात मृत्यू पावले.
15.33.8
गन्धर्वराजो यो धीमान्धृतराष्ट्र इति श्रुतः ।
स एव मानुषे लोके धृतराष्ट्रः पतिस्तव ॥ १५.३३.८ ॥
जो बुद्धिमान गंधर्वराज धृतराष्ट्र म्हणून प्रसिद्ध होता, तोच मनुष्यलोकात तुझा पती धृतराष्ट्र झाला आहे.
15.33.9
पाण्डुं मरुद्गणाद्विद्धि विशिष्टतममच्युतम् ।
धर्मस्यांशोऽभवत्क्षत्ता राजा चैव युधिष्ठिरः ॥ १५.३३.९ ॥
पांडूला मरुद्गणांपासून आलेला सर्वश्रेष्ठ व अच्युत समज. क्षत्ता (विदुर) धर्माचा अंश झाला, आणि राजा युधिष्ठिरही तसाच.
15.33.10
कलिं दुर्योधनं विद्धि शकुनिं द्वापरं नृपम् ।
दुःशासनादीन्विद्धि त्वं राक्षसान्शुभदर्शने ॥ १५.३३.१० ॥
दुर्योधनाला कलि समज, राजा शकुनीला द्वापर समज. हे शुभदर्शने, दुःशासन इत्यादींना तू राक्षस समज.
15.33.11
मरुद्गणाद्भीमसेनं बलवन्तमरिंदमम् ।
विद्धिं त्वं तु नरमृषिमिमं पार्थं धनंजयम्।
नारायणं हृषीकेशमश्विनौ यमजौ तथा ॥ १५.३३.११ ॥
मरुद्गणांपासून आलेला बलवान, शत्रुदमन भीमसेन समज. नर ऋषी असलेला हा पार्थ धनंजय, नारायण हृषीकेश आणि जुळे अश्विनीकुमार यांनाही समज.
15.33.12
द्विधा कृत्वाऽऽत्मनो देहमादित्यं तपतां वरम् ।
लोकांश्च तापयानं वै कर्णं विद्धि पृथासुतम् ॥ १५.३३.१२ ॥
स्वतःचे शरीर दोन भागांत करून, तापणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आदित्य होऊन लोकांना तापवणारा तो पृथेचा पुत्र कर्ण समज.
15.33.13
यः स वैरार्थमुद्भूतः संघर्षजननस्कतथा ।
तं कर्णं विद्धि कल्याणि भास्करं शुभदर्शने ॥ १५.३३.१३ ॥
वैरासाठी उत्पन्न झालेला आणि संघर्षाचा जनक ठरलेला, हे कल्याणी, त्याला कर्ण म्हणून जाण; तो भास्कर आहे, हे शुभदर्शने.
15.33.14
यश्च पाण्डवदायादो हतः षङ्मिर्महारथैः ।
स सोम इह सौभद्रो योगादेवाभवद्द्विधा ॥ १५.३३.१४ ॥
पांडवांचा वारस जो सहा महारथींकडून मारला गेला, तोच येथे सौभद्र आहे; योगामुळेच तो दोन प्रकारे सोम झाला.
15.33.15
द्रौपद्या सह संभूतं धृष्टद्युम्नं च पावकात् ।
अग्रेर्भागं शुभं विद्धि राक्षसं तु शिखण्डिनम् ॥ १५.३३.१५ ॥
द्रौपदीसह अग्नीपासून जन्मलेला धृष्टद्युम्न हा अग्नीचा शुभ अंश आहे असे जाण; आणि शिखंडीला राक्षस म्हणून जाण.
15.33.16
द्रोणं बृहस्पतेर्भागं विद्धि द्रौणिं च रुद्रजम् ।
गाङ्गेयो वसुवीर्येण देवो मानुषतां गतः ॥ १५.३३.१६ ॥
द्रोणाला बृहस्पतीचा अंश म्हणून जाण; द्रौणीला रुद्रापासून जन्मलेला म्हणून जाण. गांगेय वसूंच्या वीर्याने देव असून मनुष्यत्व पावला.
15.33.17
एवमेते महाप्रज्ञे देवा मानुष्यमेत्य हि ।
ततः पुनर्गताः स्वर्गं कृते कर्मणि शोभने ॥ १५.३३.१७ ॥
अशा प्रकारे, हे महाप्रज्ञे, हे देव मनुष्यजन्म घेऊन, शुभ कर्म करून, पुन्हा स्वर्गाला गेले.
15.33.18
यच्च वै हृदि सर्वेषां दुःखमेतच्चिरं स्थितम् ।
तदद्य व्यपनेष्यामि परलोककृताद्भयात् ॥ १५.३३.१८ ॥
सर्वांच्या हृदयात दीर्घकाळ राहिलेले हे दुःख, परलोकामुळे निर्माण झालेल्या भयापासून उद्भवलेले, ते आज मी दूर करीन.
15.33.19
सर्वे भवन्तो गच्छन्तु नदीं भागीरथीं प्रति ।
तत्र द्रक्ष्यथ तान्सर्वान्ये हतास्तत्र संयुगे ॥ १५.३३.१९ ॥
तुम्ही सर्वजण भागीरथी गंगेकडे जा. तिथे त्या युद्धात मारले गेलेल्या सर्वांना तुम्ही पाहाल.
15.33.20
इति व्यासस्य वचनं श्रुत्वा सर्वा जनस्तदा ।
महता सिंहनादेन गङ्गामभिमुखो ययौ ॥ १५.३३.२० ॥
व्यासांचे हे शब्द ऐकून तेव्हा सर्व लोक मोठ्या सिंहगर्जनेसह गंगेकडे निघाले.
15.33.21
धृतराष्ट्रश्च सामात्यः प्रययौ सह पाण्डवैः ।
सहितो मुनिशार्दूलैर्गन्धर्वैश्च समागतैः ॥ १५.३३.२१ ॥
अमात्यांसह धृतराष्ट्रही पांडवांबरोबर निघाला. मुनिश्रेष्ठ आणि जमलेले गंधर्व त्याच्यासोबत होते.
15.33.22
ततो गङ्गां समासाद्य क्रमेण स जनार्णवः ।
निवासमकरोत्सर्वो यथाप्रीति यथासुखम् ॥ १५.३३.२२ ॥
नंतर गंगेजवळ पोहोचून तो जनसमुद्र हळूहळू सर्वजण आपापल्या आवडीप्रमाणे, सुखाने राहण्याची सोय करून राहिला.
15.33.23
राजा च पाण्डवैः सार्धमिष्टे देशे सहानुगः ।
निवासमकरोद्धीमान्सस्त्रीवृद्धपुरःसरः ॥ १५.३३.२३ ॥
राजानेही पांडवांसह, आपल्या अनुचरांसह, एका आवडत्या ठिकाणी वास्तव्य केले. शहाणा राजा स्त्रिया आणि वृद्धांना पुढे ठेवून राहिला.
15.33.24
जगाम तदहस्चापि तेषां वर्षशतं यथा ।
निशां प्रतीक्षमाणानां दिदृक्षूणां मृतान्नृपान् ॥ १५.३३.२४ ॥
त्यांच्यासाठी तो दिवसही शंभर वर्षांसारखा गेला. मृत राजांना पाहण्याच्या इच्छेने रात्रीची वाट पाहणाऱ्यांसाठी.
15.33.25
अथ पुण्यं गिरिवरमस्तमभ्यगमद्रविः ।
ततः कृताभिषेकास्ते नैशं कर्म समाचरन् ॥ १५.३३.२५ ॥
तेव्हा सूर्य त्या पवित्र गिरिश्रेष्ठामागे अस्तास गेला. मग त्यांनी स्नान करून रात्रीचे कर्म आचरले.