مهابهاراتا · أدهيايا 15.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.39.1
तेषु चोपनिवृत्तेषु पाण्डवेषु यदृच्छया ।
देवर्षिर्नारदो राजन्नाजगाम युधिष्ठिरम् ॥ १५.३९.१ ॥
ولما عاد البانداڤا، أيها الملك، جاء الحكيم الإلهي ناراداً مصادفةً إلى يودهيشثيرا.
15.39.2
तमभ्यर्च्य महाबाहुः कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
आसीनं परिविश्वस्तं प्रोवाच वदतांवरः ॥ १५.३९.२ ॥
فأكرمه يودهيشثيرا، ملك الكورو ذو الذراعين القويتين وأفصح المتكلمين، وخاطبه وهو جالس في طمأنينة.
15.39.3
चिरात्तु नानुपश्यामि भगवन्तमुपस्थितम् ।
कच्चित्ते कुशलं विप्र शुभं वा प्रत्युपस्थितम् ॥ १५.३९.३ ॥
بعد زمن طويل أراك حاضراً هنا أيها الجليل. يا فِبْرَ، هل أنت بخير، أم جئت بخبر مبارك؟
15.39.4
के देशाः परिदृष्टास्ते किं च कार्यं करोमि ते ।
तद्ब्रूहि द्विजमुख्यस्त्वं ह्यस्माकं च प्रियोऽतिथिः। ॥ १५.३९.४ ॥
أيَّ البلاد رأيت؟ وأيَّ عمل أصنعه لك؟ أيها الأفضل بين المولودين مرتين، قل، فأنت ضيفنا العزيز.
15.39.5
चिरदृष्टोसि मेऽत्येवमागतोऽहं तपोवनात् ।
परिदृष्टानि तीर्थानि गङ्गा चैव मया नृप ॥ १५.३९.५ ॥
أراك بعد زمن طويل، فقد جئت هكذا من غابة التقشف. أيها الملك، لقد زرت المعابر المقدسة ورأيت الغانجا أيضاً.
15.39.6
वदन्ति पुरुषा मेऽद्य गङ्गातीरनिवासिनः ।
धृतराष्ट्रं महात्मानमास्थितं परमं तपः ॥ १५.३९.६ ॥
اليوم يقول لي الناس الساكنون على ضفة الغانجا إن دهريتاراشترا العظيم النفس قد اعتكف على أعلى أنواع التقشف.
15.39.7
अपि दृष्टस्त्वया तत्र कुशली स कुरूद्वहः ।
गान्धारी च पृथा चैव सूतपुत्रश्च संजयः ॥ १५.३९.७ ॥
هل رأيت هناك ذلك السليم حامل راية الكورو، وغاندهاري وبريتا وسانجايا ابن السائس؟
15.39.8
कथं च वर्तते चाद्य पिता मम स पार्थिवः ।
श्रोतुमिच्छामि भगवन्यदि दृष्टस्त्वया नृपः ॥ १५.३९.८ ॥
وكيف حال أبي ذلك الملك الآن؟ أيها الجليل، إن كنت قد رأيت الملك فأريد أن أسمع.
15.39.9
स्थिरीभूय महाराज शृणु वृत्तं यथातथम् ।
यथाश्रुतं च दृष्टं च मया तस्मिंस्तपोवने ॥ १५.३९.९ ॥
أيها الملك العظيم، اسمع بثبات الخبر كما هو تماماً، كما سمعته ورأيته في تلك الغابة المنعزلة.
15.39.10
वनवासनिवृत्तेषु भवत्सु कुरुनन्दन ।
कुरुक्षेत्रात्पिता तुभ्य गङ्गाद्वारं ययौ नृप ॥ १५.३९.१० ॥
يا بهجة الكورو، لما عدتم من المنفى في الغابة، أيها الملك، ذهب أبوكم من كورو كشيترا إلى غانغادفارا.
15.39.11
गान्धार्या सहितो धीमान्वध्वा कुन्त्या समन्वितः ।
संजयेन च सूतेन साग्निहोत्रः सयाजकः ॥ १५.३९.११ ॥
مضى ذلك الحكيم مع غاندهاري، يرافقه كنتي الكنة وسانجايا السائس، مع النار المقدسة والكهنة.
15.39.12
आतस्थे स तपस्तीव्रं पिता तव तपोधनः ।
अग्निं मुखे समाधाय वायुभक्षोऽभवन्मुनिः ॥ १५.३९.१२ ॥
شرع أبوكم، الغني بالتقشف، في تكفف شديد. فوضع النار في فمه وصار حكيماً لا يأكل إلا الهواء.
15.39.13
वने स मुनिभिः सर्वैः पूज्यमानो महातपाः ।
त्वगस्थिमात्रशेषः स षण्मासानभवन्नृपः ॥ १५.३९.१३ ॥
في الغابة، صار الملك عظيم التقشف، المكرَّم من جميع الحكماء، لا يبقى منه سوى الجلد والعظام ستة أشهر.
15.39.14
गान्धारी तु जलाहारी कुन्ती मासोपवासिनी ।
संजयः षष्ठभुक्तेन वर्तयामास भारत ॥ १५.३९.१४ ॥
كانت غاندهاري تعيش على الماء وحده، وكانت كونتي تصوم شهرا، وكان سانجايا يحفظ حياته بالأكل في كل مرة سادسة، يا بهاراتا.
15.39.15
अग्नींस्तु याजकास्तत्र जुहुवुर्विधिवत्प्रभो ।
दृश्यतोऽदृश्यतश्चैव वने तस्मिन्नृपस्य वै ॥ १५.३९.१५ ॥
هناك، يا سيدي، في تلك الغابة، كان كهنة الملك يقدّمون القرابين للنيران وفق الشعائر، أحيانا ظاهرين وأحيانا خفيين.
15.39.16
अनिकेतोथ राजा स बभूव वनगोचरः ।
ते चापि सहिते देव्यौ संजयश्च तमन्वयुः ॥ १५.३९.१६ ॥
ثم صار ذلك الملك بلا مأوى، متجولا في الغابة؛ وكانت الزوجتان معه أيضا، وتبعه سانجايا.
15.39.17
संजयो नृपतेर्नेता समेषु विषमेषु च ।
गान्धार्याश्च पृथा चैव चक्षुरासीदनिन्दिता ॥ १५.३९.१७ ॥
كان سانجايا دليل الملك في الأرض المستوية والوعرة على السواء، وكان أيضا عينا لغاندهاري ولبريثا الطاهرة.
15.39.18
ततः कदाचिद्गङ्गायाः कच्छे स नृपसत्तमः ।
गङ्गायामाप्लुतो धीमानाश्रमाभिमुखो ययौ ॥ १५.३९.१८ ॥
ثم مرة، ذلك أفضل الملوك، بعد أن اغتسل في نهر الغانج على ضفته، مضى بحكمة نحو الصومعة.
15.39.19
अथ वायुः समुद्भुतो दावाग्निरभवन्महान् ।
ददाह तद्वनं सर्वं परिगृह्य समन्ततः ॥ १५.३९.१९ ॥
ثم هبّت الريح، فنشأ حريق عظيم في الغابة، فأحاط بها من كل جانب وأحرق الغابة كلها.
15.39.20
दह्यत्सु मृगयूथेषु द्विजिह्वेषु समन्ततः ।
वराहाणां च यूथेषु संश्रयत्सु जलाशयान् ॥ १५.३९.२० ॥
فيما كانت قطعان الغزلان والثعابين تحترق من كل جانب، وقطعان الخنازير تلتمس المأوى في المياه،
15.39.21
सम्प्रदीप्ते वने तस्मिन्प्राप्ते व्यसन उत्तमे ।
निराहारतया राजा मन्दप्राणविचेष्टितः।
असमर्थोऽपसरणे सुकृशे मातरौ च ते ॥ १५.३९.२१ ॥
لما اشتعلت تلك الغابة اشتعالاً تاماً وحلّت الكارثة العظمى، كان الملك واهن النفس بطيء الحركة لفقدان الطعام، عاجزاً عن الانسحاب؛ وكانت أمّاك الاثنتان شديدتَي الهزال.
15.39.22
ततः स नृपतिर्दृष्ट्वा वह्निमायान्तमन्तिकात् ।
इदमाह ततः सूतं संजयं जयतांवरः ॥ १५.३९.२२ ॥
فلما رأى الملك النار قادمة من قرب، قال — وهو خير الغالبين — لسائقه سنجيا هذه الكلمات.
15.39.23
गच्छ संजय यत्राग्निर्न त्वां दहति कर्हिचित् ।
वयमत्राग्निना युक्ता गमिष्यामः परां गतिम् ॥ १५.३९.२३ ॥
اذهب يا سنجيا إلى حيث لا تحرقك النار أبداً. أما نحن، فمتحدون هنا بالنار، فسنمضي إلى الغاية العليا.
15.39.24
तमुवाच किलोद्विग्नः संजयो वदतांवरः ।
राजन्मृत्युरनिष्टोऽयं भविता ते वृथाऽग्निना ॥ १५.३९.२४ ॥
فقال له سنجيا، وهو مضطرب، خير المتكلمين: يا أيها الملك، إن هذا الموت غير المرغوب سيأتيك من النار عبثاً.
15.39.25
न चोपायं प्रपश्यामि मोक्षणे जातवेदसः ।
यदत्रानन्तरं कार्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १५.३९.२५ ॥
لا أرى وسيلة للنجاة من النار. فما الذي ينبغي فعله بعد ذلك هنا، فأنت أهل لأن تقوله.
15.39.26
इत्युक्तः संजयेनेदं पुनराह स पार्थिवः ।
नैष मृत्युरनिष्टो नो निःसृतानां गृहात्स्वयम् ॥ १५.३९.२६ ॥
فلما خاطبه سانجايا بذلك، قال الملك مرة أخرى: «إن هذا الموت ليس بغير مرغوب لنا، نحن الذين خرجنا من البيت بإرادتنا.»
15.39.27
जलमग्निस्तथा वायुरथवाऽपि विकर्षणम् ।
तापसानां प्रशस्यं ते गच्च संजय माचिरम् ॥ १५.३९.२७ ॥
الماء والنار والريح، أو حتى الجرّ بعيدا، كلها محمودة للزهّاد. فاذهب يا سانجايا، ولا تُطِل.
15.39.28
इत्युक्त्वा संजयं राजा समाधाय मनस्तथा ।
प्राङ्मुखः सह गान्धार्या कुन्त्या चोपाविशत्तदा ॥ १५.३९.२८ ॥
ولما قال هذا لسانجايا، هدّأ الملك نفسه، واتجه نحو الشرق، وجلس حينئذ مع غاندهاري وكونتي.
15.39.29
संजयस्तं तथा दृष्ट्वा प्रदक्षिणमथाकरोत् ।
उवाच चैनं मेधावी युङ्क्ष्वात्मानमिति प्रभो ॥ १५.३९.२९ ॥
فلما رآه على تلك الحال، طاف به تعظيما ثم قال: «أيها السيد الحكيم، وجّه نفسك إلى ذاتك.»
15.39.30
ऋषिपुत्रो मनीषी स राज चक्रेऽस्य तद्वचः ।
सन्निरुध्येन्द्रियग्राममासीत्काष्ठोपमस्तदा ॥ १५.३९.३० ॥
وأطاع الملك، ذلك الحكيم ابن الزاهد، كلمته. وبعد أن كبح جماع الحواس تماما، جلس حينئذ كأنه جذع خشب.
15.39.31
गान्धारी च महाभागा जननी च पृथा तव ।
दावाग्निना समायुक्ते स च राजा पिता तव ॥ १५.३९.३१ ॥
غاندهاري ذات الحظ العظيم، وأمك برثا، وأبوك الملك، أدركتهم نيران الغابة.
15.39.32
संजयस्तु महाप्राज्ञस्तस्माद्दावादमुच्यत ।
गङ्गाकूले मया दृष्टस्तापसैः परिवारितः ॥ १५.३९.३२ ॥
أما سنجايا العظيم الحكمة فقد نجا من تلك النار؛ رأيته على ضفة الغانج محاطًا بالزهّاد.
15.39.33
स तानामन्त्र्य तेजस्वी निवेद्यैतच्च सर्वशः ।
प्रययौ संजयो धीमान्हिमवन्तं महीधरम् ॥ १५.३९.३३ ॥
ودّعهم سنجايا المتألق الحكيم، وأبلغهم بكل ذلك، ثم انطلق نحو جبل الهيمالايا.
15.39.34
एवं स निधनं प्राप्तः कुरुराजो महामनाः ।
गान्धारी च पृथा चैव जनन्यौ ते विशाम्पते ॥ १५.३९.३४ ॥
هكذا لقي ملك الكورو العظيم النفس حتفه، وكذلك، يا سيد البشر، أمّاك الاثنتان غاندهاري وبرثا.
15.39.35
यदृच्छयाऽनुव्रजता मया राज्ञः कलेवरम् ।
तयोश्च देव्योरुभयोर्मया दृष्टानि भारत ॥ १५.३९.३५ ॥
يا بهارتا، بينما كنت أتجوّل مصادفةً، رأيت جثمان الملك، وجثماني الملكتين تلك.
15.39.36
ततस्तपोवने तस्मिन्समाजग्मुस्तपोधनाः ।
श्रुत्वा राज्ञस्तदा निष्ठां न त्वशोचन्गतीश्च ते ॥ १५.३९.३६ ॥
ثم اجتمع في ذلك الغابة المتعبدة الزهّاد الذين غناهم التقشف؛ ولما سمعوا بنهاية الملك لم يحزنوا، ولم يحزنوا على مصائرهم.
15.39.37
तत्राश्रौषमहं सर्वमेतत्पुरुषसत्तम ।
यथा च नृपतिर्दग्धो देव्यौ ते चेति पाण्डव ॥ १५.३९.३७ ॥
يا خير الرجال، يا ابن فاندو، لقد سمعتُ هناك كل هذا: كيف احترق الملك، وكذلك زوجتاك الملكتان.
15.39.38
न शोचितव्यं राजेन्द्र स्वर्गस्थः पृथिवीपतिः ।
प्राप्तवानग्निसंयोगं गान्धारी जननी च ते ॥ १५.३९.३८ ॥
يا سيد الملوك، لا ينبغي لك الحزن؛ فسيد الأرض في السماء، وقد نالت أمك غانداري الاتحاد بالنار.
15.39.39
एतच्छ्रुत्वा च सर्वेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
निर्याणं धृतराष्ट्रस्य शोकः समभवन्महान् ॥ १५.३९.३९ ॥
ولما سمع ذلك جميع الفاندافا الكرام، نشأ حزن عظيم على رحيل دهريتاراشترا.
15.39.40
अन्तःपुराणां च तदा महानार्तस्वरोऽभवत् ।
पौराणां च महाराज श्रुत्वा राज्ञस्तदा गतिम् ॥ १५.३९.४० ॥
يا عظيم الملوك، ولما سمعوا مصير الملك، علا في حرم القصر وبين أهل المدينة صراخ عظيم من الحزن.
15.39.41
अहो धिगिति राजा तु विक्रुश्य भृशदुःखितः ।
ऊर्ध्वबाहुः स्मरन्मातुः प्ररुरोद युधिष्ठिरः ॥ १५.३९.४१ ॥
«يا للأسف، يا للعار!» — هكذا صرخ الملك يدهيشثيرا، شديد الحزن، فرفع ذراعيه وبكى بصوت عالٍ متذكرًا أمه.
15.39.42
भीमसेनपुरोगाश्च भ्रातरः सर्व एव ते ।
रुरुदुर्दुःखसंतप्ता वर्णयन्तः पृथां तदा ॥ १५.३९.४२ ॥
وبقيادة بهيماسينا، بكى جميع الإخوة مكتوين بالحزن، يمجدون بريثا (كونتي).
15.39.43
अन्तःपुरेषु च तदा सुमहान्रुदितस्वनः ।
प्रादुरासीन्महाराज पृथां श्रुत्वा तथागताम् ॥ १५.३९.४३ ॥
فارتفع حينئذ في الحجرات الداخلية صوت بكاء عظيم، أيها الملك العظيم، لما سمعوا أن بريثا قد فارقت الحياة هكذا.
15.39.44
तं च वृद्धं तथा दग्धं हतपुत्रं नराधिपम् ।
अन्वशोचन्त ते सर्वे गान्धारीं च तपस्विनीम् ॥ १५.३९.४४ ॥
فراحوا جميعاً يندبون ذلك الملك الشيخ المحترق الذي قُتل أبناؤه، ويندبون الزاهدة غاندهاري أيضاً.
15.39.45
तस्मिन्नुपरते शब्दे मुहूर्तादिव भारत ।
निगृह्य बाष्पं धैर्येण धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ १५.३९.४५ ॥
يا بهارata، لما انقطع ذلك الصوت، كأنما بعد لحظة، كبح دهرمراجا دموعه بثبات وقال هذا.