ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 15.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.39.1
तेषु चोपनिवृत्तेषु पाण्डवेषु यदृच्छया ।
देवर्षिर्नारदो राजन्नाजगाम युधिष्ठिरम् ॥ १५.३९.१ ॥
ಪಾಂಡವರು ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
15.39.2
तमभ्यर्च्य महाबाहुः कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
आसीनं परिविश्वस्तं प्रोवाच वदतांवरः ॥ १५.३९.२ ॥
ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಕುರುರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ನಿಶ್ಚಿಂತನಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
15.39.3
चिरात्तु नानुपश्यामि भगवन्तमुपस्थितम् ।
कच्चित्ते कुशलं विप्र शुभं वा प्रत्युपस्थितम् ॥ १५.३९.३ ॥
ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಪೂಜ್ಯರಾದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ನಿಮಗೆ ಕ್ಷೇಮವೇ, ಅಥವಾ ಶುಭ ಸುದ್ದಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವಿರಾ?
15.39.4
के देशाः परिदृष्टास्ते किं च कार्यं करोमि ते ।
तद्ब्रूहि द्विजमुख्यस्त्वं ह्यस्माकं च प्रियोऽतिथिः। ॥ १५.३९.४ ॥
ನೀವು ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಿರಿ? ನಿಮಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹೇಳಿ; ನೀವು ನಮಗೆ ಪ್ರಿಯ ಅತಿಥಿ.
15.39.5
चिरदृष्टोसि मेऽत्येवमागतोऽहं तपोवनात् ।
परिदृष्टानि तीर्थानि गङ्गा चैव मया नृप ॥ १५.३९.५ ॥
ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಹೀಗೆ ನಾನು ತಪೋವನದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಗಂಗೆಯನ್ನೂ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.
15.39.6
वदन्ति पुरुषा मेऽद्य गङ्गातीरनिवासिनः ।
धृतराष्ट्रं महात्मानमास्थितं परमं तपः ॥ १५.३९.६ ॥
ಇಂದು ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ನನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು.
15.39.7
अपि दृष्टस्त्वया तत्र कुशली स कुरूद्वहः ।
गान्धारी च पृथा चैव सूतपुत्रश्च संजयः ॥ १५.३९.७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕುರುವಂಶದ ಭಾರವಹನು ಆ ಕುಶಲನನ್ನು ನೀವು ಕಂಡಿರಾ? ಗಾಂಧಾರಿ, ಪೃಥೆ ಮತ್ತು ಸೂತಪುತ್ರ ಸಂಜಯನನ್ನೂ ಕಂಡಿರಾ?
15.39.8
कथं च वर्तते चाद्य पिता मम स पार्थिवः ।
श्रोतुमिच्छामि भगवन्यदि दृष्टस्त्वया नृपः ॥ १५.३९.८ ॥
ಈಗ ನನ್ನ ತಂದೆ ಆ ರಾಜ ಹೇಗಿದ್ದಾರೆ? ಭಗವನ್, ನೀವು ಆ ರಾಜನನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
15.39.9
स्थिरीभूय महाराज शृणु वृत्तं यथातथम् ।
यथाश्रुतं च दृष्टं च मया तस्मिंस्तपोवने ॥ १५.३९.९ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೇಳು. ಆ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ನೋಡಿದ್ದನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
15.39.10
वनवासनिवृत्तेषु भवत्सु कुरुनन्दन ।
कुरुक्षेत्रात्पिता तुभ्य गङ्गाद्वारं ययौ नृप ॥ १५.३९.१० ॥
ಕುರುನಂದನ, ನೀವು ವನವಾಸದಿಂದ ಮರಳಿದಾಗ, ನೃಪನೇ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಗಂಗಾದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
15.39.11
गान्धार्या सहितो धीमान्वध्वा कुन्त्या समन्वितः ।
संजयेन च सूतेन साग्निहोत्रः सयाजकः ॥ १५.३९.११ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಗಾಂಧಾರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಸೊಸೆ ಕುಂತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಸೂತ ಸಂಜಯನೊಂದಿಗೆ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮತ್ತು ಯಾಜಕರೊಂದಿಗೆ ಹೋದರು.
15.39.12
आतस्थे स तपस्तीव्रं पिता तव तपोधनः ।
अग्निं मुखे समाधाय वायुभक्षोऽभवन्मुनिः ॥ १५.३९.१२ ॥
ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ, ತಪೋಧನರು, ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಬಾಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನಿರಿಸಿ ವಾಯುಭಕ್ಷಕ ಮುನಿಯಾದರು.
15.39.13
वने स मुनिभिः सर्वैः पूज्यमानो महातपाः ।
त्वगस्थिमात्रशेषः स षण्मासानभवन्नृपः ॥ १५.३९.१३ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ರಾಜನು ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೂಳೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದವನಾದನು.
15.39.14
गान्धारी तु जलाहारी कुन्ती मासोपवासिनी ।
संजयः षष्ठभुक्तेन वर्तयामास भारत ॥ १५.३९.१४ ॥
ಗಾಂಧಾರಿ ಕೇವಲ ನೀರನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಳು; ಕುಂತಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಉಪವಾಸವಿದ್ದಳು; ಸಂಜಯನು ಆರನೆಯ ಬಾರಿ ಊಟ ಮಾಡಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದನು, ಓ ಭಾರತ.
15.39.15
अग्नींस्तु याजकास्तत्र जुहुवुर्विधिवत्प्रभो ।
दृश्यतोऽदृश्यतश्चैव वने तस्मिन्नृपस्य वै ॥ १५.३९.१५ ॥
ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಯಾಜಕರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದರು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಣುವಂತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಣದಂತೆ.
15.39.16
अनिकेतोथ राजा स बभूव वनगोचरः ।
ते चापि सहिते देव्यौ संजयश्च तमन्वयुः ॥ १५.३९.१६ ॥
ನಂತರ ಆ ರಾಜನು ಮನೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನಾದನು; ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವಿಯರೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಸಂಜಯನೂ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು.
15.39.17
संजयो नृपतेर्नेता समेषु विषमेषु च ।
गान्धार्याश्च पृथा चैव चक्षुरासीदनिन्दिता ॥ १५.३९.१७ ॥
ಸಂಜಯನು ರಾಜನಿಗೆ ಸಮ ಮತ್ತು ವಿಷಮ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗಿದ್ದನು; ನಿರ್ದೋಷಿಣಿಯಾದ ಪೃಥೆ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಾರಿಗೂ ಅವನೇ ಕಣ್ಣಾಗಿದ್ದನು.
15.39.18
ततः कदाचिद्गङ्गायाः कच्छे स नृपसत्तमः ।
गङ्गायामाप्लुतो धीमानाश्रमाभिमुखो ययौ ॥ १५.३९.१८ ॥
ಆಗ ಒಮ್ಮೆ ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಗಂಗೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
15.39.19
अथ वायुः समुद्भुतो दावाग्निरभवन्महान् ।
ददाह तद्वनं सर्वं परिगृह्य समन्ततः ॥ १५.३९.१९ ॥
ಆಗ ಗಾಳಿ ಎದ್ದಿತು; ಒಂದು ಮಹಾ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಆ ಇಡೀ ಕಾಡನ್ನು ಸುಟ್ಟಿತು.
15.39.20
दह्यत्सु मृगयूथेषु द्विजिह्वेषु समन्ततः ।
वराहाणां च यूथेषु संश्रयत्सु जलाशयान् ॥ १५.३९.२० ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜಿಂಕೆ ಹಿಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳು ಸುಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಹಂದಿಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
15.39.21
सम्प्रदीप्ते वने तस्मिन्प्राप्ते व्यसन उत्तमे ।
निराहारतया राजा मन्दप्राणविचेष्टितः।
असमर्थोऽपसरणे सुकृशे मातरौ च ते ॥ १५.३९.२१ ॥
ಆ ಕಾಡು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಹಾ ಆಪತ್ತು ಬಂದಾಗ, ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ರಾಜನು ಕ್ಷೀಣ ಪ್ರಾಣದಿಂದ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟನಾದನು; ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರದೆ ಹೋದನು. ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ತಾಯಂದಿರೂ ಅತಿ ಕೃಶರಾಗಿದ್ದರು.
15.39.22
ततः स नृपतिर्दृष्ट्वा वह्निमायान्तमन्तिकात् ।
इदमाह ततः सूतं संजयं जयतांवरः ॥ १५.३९.२२ ॥
ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಸಮೀಪದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಜಯಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ, ಸಾರಥಿ ಸಂಜಯನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
15.39.23
गच्छ संजय यत्राग्निर्न त्वां दहति कर्हिचित् ।
वयमत्राग्निना युक्ता गमिष्यामः परां गतिम् ॥ १५.३९.२३ ॥
ಸಂಜಯ, ಹೋಗು — ಬೆಂಕಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸುಡದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ. ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪರಮ ಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ.
15.39.24
तमुवाच किलोद्विग्नः संजयो वदतांवरः ।
राजन्मृत्युरनिष्टोऽयं भविता ते वृथाऽग्निना ॥ १५.३९.२४ ॥
ಆಗ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾದ, ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸಂಜಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — ರಾಜನೇ, ಈ ಅನಿಷ್ಟ ಮರಣ ನಿನಗೆ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು.
15.39.25
न चोपायं प्रपश्यामि मोक्षणे जातवेदसः ।
यदत्रानन्तरं कार्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १५.३९.२५ ॥
ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಯಾವ ಉಪಾಯವನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವೇ ಹೇಳಲು ಅರ್ಹರು.
15.39.26
इत्युक्तः संजयेनेदं पुनराह स पार्थिवः ।
नैष मृत्युरनिष्टो नो निःसृतानां गृहात्स्वयम् ॥ १५.३९.२६ ॥
ಸಂಜಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಆ ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಮನೆಯಿಂದ ತಾವಾಗಿಯೇ ಹೊರಟವರಿಗೆ ಈ ಮರಣ ಅನಿಷ್ಟವಲ್ಲ.'
15.39.27
जलमग्निस्तथा वायुरथवाऽपि विकर्षणम् ।
तापसानां प्रशस्यं ते गच्च संजय माचिरम् ॥ १५.३९.२७ ॥
ನೀರು, ಅಗ್ನಿ, ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಎಳೆದೊಯ್ಯುವಿಕೆ, ಇವು ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಸಂಜಯಾ, ನೀನು ಬೇಗ ಹೊರಡು, ತಡಮಾಡಬೇಡ.
15.39.28
इत्युक्त्वा संजयं राजा समाधाय मनस्तथा ।
प्राङ्मुखः सह गान्धार्या कुन्त्या चोपाविशत्तदा ॥ १५.३९.२८ ॥
ಸಂಜಯನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖನಾಗಿ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಕುಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಗ ಕುಳಿತನು.
15.39.29
संजयस्तं तथा दृष्ट्वा प्रदक्षिणमथाकरोत् ।
उवाच चैनं मेधावी युङ्क्ष्वात्मानमिति प्रभो ॥ १५.३९.२९ ॥
ಸಂಜಯನು ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆ ನೋಡಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, 'ಪ್ರಭು, ಮೇಧಾವಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು' ಎಂದನು.
15.39.30
ऋषिपुत्रो मनीषी स राज चक्रेऽस्य तद्वचः ।
सन्निरुध्येन्द्रियग्राममासीत्काष्ठोपमस्तदा ॥ १५.३९.३० ॥
ಆ ಋಷಿಪುತ್ರ, ಮೇಧಾವಿ ರಾಜನು ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು. ಇಂದ್ರಿಯ ಸಮೂಹವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಆಗ ಅವನು ಮರದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದನು.
15.39.31
गान्धारी च महाभागा जननी च पृथा तव ।
दावाग्निना समायुक्ते स च राजा पिता तव ॥ १५.३९.३१ ॥
ಮಹಾಭಾಗೆ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಪೃಥೆ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ರಾಜನು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದರು.
15.39.32
संजयस्तु महाप्राज्ञस्तस्माद्दावादमुच्यत ।
गङ्गाकूले मया दृष्टस्तापसैः परिवारितः ॥ १५.३९.३२ ॥
ಆದರೆ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಸಂಜಯನು ಆ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದನು; ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.
15.39.33
स तानामन्त्र्य तेजस्वी निवेद्यैतच्च सर्वशः ।
प्रययौ संजयो धीमान्हिमवन्तं महीधरम् ॥ १५.३९.३३ ॥
ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಸಂಜಯನು ಅವರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸಂಜಯನು ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
15.39.34
एवं स निधनं प्राप्तः कुरुराजो महामनाः ।
गान्धारी च पृथा चैव जनन्यौ ते विशाम्पते ॥ १५.३९.३४ ॥
ಹೀಗೆ ಮಹಾಮನಸ್ಕನಾದ ಕುರುರಾಜನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು; ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ತಾಯಂದಿರಾದ ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಪೃಥೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
15.39.35
यदृच्छयाऽनुव्रजता मया राज्ञः कलेवरम् ।
तयोश्च देव्योरुभयोर्मया दृष्टानि भारत ॥ १५.३९.३५ ॥
ಭಾರತನೇ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ರಾಜನ ದೇಹವನ್ನೂ, ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವಿಯರ ದೇಹಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಕಂಡೆ.
15.39.36
ततस्तपोवने तस्मिन्समाजग्मुस्तपोधनाः ।
श्रुत्वा राज्ञस्तदा निष्ठां न त्वशोचन्गतीश्च ते ॥ १५.३९.३६ ॥
ಆಗ ಆ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನೇ ಧನವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಋಷಿಗಳು ಸೇರಿದರು; ರಾಜನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಶೋಕಿಸಲಿಲ್ಲ, ಅವರ ಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಶೋಕಿಸಲಿಲ್ಲ.
15.39.37
तत्राश्रौषमहं सर्वमेतत्पुरुषसत्तम ।
यथा च नृपतिर्दग्धो देव्यौ ते चेति पाण्डव ॥ १५.३९.३७ ॥
ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ, ಪಾಂಡವನೇ, ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿದೆ; ರಾಜನು ಹೇಗೆ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನೆಂದೂ, ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ದೇವಿಯರೂ ಹೇಗೆಂದೂ.
15.39.38
न शोचितव्यं राजेन्द्र स्वर्गस्थः पृथिवीपतिः ।
प्राप्तवानग्निसंयोगं गान्धारी जननी च ते ॥ १५.३९.३८ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಶೋಕಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಭೂಪತಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ, ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಗಾಂಧಾರಿಯೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸೇರಿದ್ದಾಳೆ.
15.39.39
एतच्छ्रुत्वा च सर्वेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
निर्याणं धृतराष्ट्रस्य शोकः समभवन्महान् ॥ १५.३९.३९ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ನಿರ್ಗಮನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಹಾ ಶೋಕವುಂಟಾಯಿತು.
15.39.40
अन्तःपुराणां च तदा महानार्तस्वरोऽभवत् ।
पौराणां च महाराज श्रुत्वा राज्ञस्तदा गतिम् ॥ १५.३९.४० ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಆಗ ರಾಜನ ಗತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿಯೂ ಪೌರರಲ್ಲಿಯೂ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ತನಾದ ಎದ್ದಿತು.
15.39.41
अहो धिगिति राजा तु विक्रुश्य भृशदुःखितः ।
ऊर्ध्वबाहुः स्मरन्मातुः प्ररुरोद युधिष्ठिरः ॥ १५.३९.४१ ॥
'ಅಯ್ಯೋ, ಧಿಕ್ಕಾರ!' ಎಂದು ಕೂಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ, ತಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ತನು.
15.39.42
भीमसेनपुरोगाश्च भ्रातरः सर्व एव ते ।
रुरुदुर्दुःखसंतप्ता वर्णयन्तः पृथां तदा ॥ १५.३९.४२ ॥
ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಸಹೋದರರೆಲ್ಲರೂ ದುಃಖದಿಂದ ಸಂತಪ್ತರಾಗಿ ಅತ್ತರು; ಆಗ ಪೃಥೆಯನ್ನು (ಕುಂತಿಯನ್ನು) ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ.
15.39.43
अन्तःपुरेषु च तदा सुमहान्रुदितस्वनः ।
प्रादुरासीन्महाराज पृथां श्रुत्वा तथागताम् ॥ १५.३९.४३ ॥
ಆಗ ಅಂತಃಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಅಳುವಿನ ಧ್ವನಿ ಎದ್ದಿತು, ಮಹಾರಾಜ, ಪೃಥೆ ಹಾಗೆ ಮೃತಳಾದಳೆಂದು ಕೇಳಿ.
15.39.44
तं च वृद्धं तथा दग्धं हतपुत्रं नराधिपम् ।
अन्वशोचन्त ते सर्वे गान्धारीं च तपस्विनीम् ॥ १५.३९.४४ ॥
ಆ ವೃದ್ಧನಿಗಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ದಗ್ಧನಾದವನಿಗಾಗಿ, ಪುತ್ರರು ಹತರಾದ ಆ ನರಾಧಿಪನಿಗಾಗಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಶೋಕಿಸಿದರು; ತಪಸ್ವಿನಿ ಗಾಂಧಾರಿಗಾಗಿಯೂ ಶೋಕಿಸಿದರು.
15.39.45
तस्मिन्नुपरते शब्दे मुहूर्तादिव भारत ।
निगृह्य बाष्पं धैर्येण धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ १५.३९.४५ ॥
ಭಾರತ, ಆ ಶಬ್ದ ನಿಂತ ನಂತರ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಬಳಿಕ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ತಡೆದು ಧರ್ಮರಾಜ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.