マハーバーラタ · 章 15.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.39.1
तेषु चोपनिवृत्तेषु पाण्डवेषु यदृच्छया ।
देवर्षिर्नारदो राजन्नाजगाम युधिष्ठिरम् ॥ १५.३९.१ ॥
パーンダヴァたちが帰還していたとき、王よ、神仙ナーラダが偶然ユディシュティラのもとへ来た。
15.39.2
तमभ्यर्च्य महाबाहुः कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
आसीनं परिविश्वस्तं प्रोवाच वदतांवरः ॥ १५.३९.२ ॥
彼を敬い迎えたのち、クル王にして大腕の、語る者の中で最も優れたユディシュティラは、安らかに座る彼に語りかけた。
15.39.3
चिरात्तु नानुपश्यामि भगवन्तमुपस्थितम् ।
कच्चित्ते कुशलं विप्र शुभं वा प्रत्युपस्थितम् ॥ १५.३९.३ ॥
長い間、尊きあなたがここに現れたのを見ます。ヴィプラよ、ご健勝でしょうか、それとも吉報を携えてこられたのでしょうか。
15.39.4
के देशाः परिदृष्टास्ते किं च कार्यं करोमि ते ।
तद्ब्रूहि द्विजमुख्यस्त्वं ह्यस्माकं च प्रियोऽतिथिः। ॥ १५.३९.४ ॥
あなたはどの地を巡られたのか。あなたのために私は何をすればよいのか。再生者の中の最上の方よ、お話しください。あなたは我らにとって大切なお客人です。
15.39.5
चिरदृष्टोसि मेऽत्येवमागतोऽहं तपोवनात् ।
परिदृष्टानि तीर्थानि गङ्गा चैव मया नृप ॥ १५.३९.५ ॥
長い間ぶりにあなたを見ます。私は苦行の森からこうして来ました。王よ、私は聖なる渡し場を巡り、ガンガーをも見ました。
15.39.6
वदन्ति पुरुषा मेऽद्य गङ्गातीरनिवासिनः ।
धृतराष्ट्रं महात्मानमास्थितं परमं तपः ॥ १५.३९.६ ॥
今日、ガンガーの岸に住む人々が私に告げます。偉大な魂のドリタラーシュトラは最高の苦行に入っている、と。
15.39.7
अपि दृष्टस्त्वया तत्र कुशली स कुरूद्वहः ।
गान्धारी च पृथा चैव सूतपुत्रश्च संजयः ॥ १५.३९.७ ॥
そこで、クル族の重荷を担う彼が無事なのを見ましたか。ガーンダーリー、プリター、御者の子サンジャヤも見ましたか。
15.39.8
कथं च वर्तते चाद्य पिता मम स पार्थिवः ।
श्रोतुमिच्छामि भगवन्यदि दृष्टस्त्वया नृपः ॥ १५.३९.८ ॥
今、私の父であるその王はどうしておられますか。尊者よ、もし王をご覧になったのなら、聞きたいのです。
15.39.9
स्थिरीभूय महाराज शृणु वृत्तं यथातथम् ।
यथाश्रुतं च दृष्टं च मया तस्मिंस्तपोवने ॥ १५.३९.९ ॥
大王よ、心を静めて聞きなさい。あの苦行の森で私が聞き、見たことを、そのままありのままに語ります。
15.39.10
वनवासनिवृत्तेषु भवत्सु कुरुनन्दन ।
कुरुक्षेत्रात्पिता तुभ्य गङ्गाद्वारं ययौ नृप ॥ १५.३९.१० ॥
クルの喜びよ、あなたたちが森の流浪から戻ったとき、王よ、あなたの父は クルクシェートラからガンガードヴァーラへ赴きました。
15.39.11
गान्धार्या सहितो धीमान्वध्वा कुन्त्या समन्वितः ।
संजयेन च सूतेन साग्निहोत्रः सयाजकः ॥ १५.३९.११ ॥
その賢者はガーンダーリーとともに、嫁のクンティーと御者サンジャヤを伴い、聖火と祭官たちとともに行きました。
15.39.12
आतस्थे स तपस्तीव्रं पिता तव तपोधनः ।
अग्निं मुखे समाधाय वायुभक्षोऽभवन्मुनिः ॥ १५.३९.१२ ॥
あなたの父は苦行に富み、厳しい苦行に入りました。口に火を置き、風だけを食べる聖者となったのです。
15.39.13
वने स मुनिभिः सर्वैः पूज्यमानो महातपाः ।
त्वगस्थिमात्रशेषः स षण्मासानभवन्नृपः ॥ १५.३९.१३ ॥
森で、大いなる苦行の王は、すべての聖仙たちに敬われながら、六か月のあいだ皮と骨だけになった。
15.39.14
गान्धारी तु जलाहारी कुन्ती मासोपवासिनी ।
संजयः षष्ठभुक्तेन वर्तयामास भारत ॥ १५.३९.१४ ॥
ガーンダーリーは水だけを飲み、クンティーは一か月断食し、サンジャヤは六度目ごとに食べて命を保った、バーラタよ。
15.39.15
अग्नींस्तु याजकास्तत्र जुहुवुर्विधिवत्प्रभो ।
दृश्यतोऽदृश्यतश्चैव वने तस्मिन्नृपस्य वै ॥ १५.३९.१५ ॥
主よ、その森では王の祭官たちが規定通りに聖火へ供物を捧げた。ある時は目に見え、ある時は見えなかった。
15.39.16
अनिकेतोथ राजा स बभूव वनगोचरः ।
ते चापि सहिते देव्यौ संजयश्च तमन्वयुः ॥ १५.३९.१६ ॥
その王は家を持たず、森をさまよう者となった。二人の王妃も共におり、サンジャヤも彼に従った。
15.39.17
संजयो नृपतेर्नेता समेषु विषमेषु च ।
गान्धार्याश्च पृथा चैव चक्षुरासीदनिन्दिता ॥ १५.३९.१७ ॥
サンジャヤは平坦な道でも険しい道でも王の案内人であり、また罪なきプリターと、ガーンダーリーの眼でもあった。
15.39.18
ततः कदाचिद्गङ्गायाः कच्छे स नृपसत्तमः ।
गङ्गायामाप्लुतो धीमानाश्रमाभिमुखो ययौ ॥ १५.३९.१८ ॥
ある時、その王の中の最良の者は、岸辺でガンジス川に沐浴してから、賢明にも庵の方へ向かった。
15.39.19
अथ वायुः समुद्भुतो दावाग्निरभवन्महान् ।
ददाह तद्वनं सर्वं परिगृह्य समन्ततः ॥ १५.३९.१९ ॥
そのとき風が起こり、大きな森林の火が生じた。四方から取り囲み、その森全体を焼き尽くした。
15.39.20
दह्यत्सु मृगयूथेषु द्विजिह्वेषु समन्ततः ।
वराहाणां च यूथेषु संश्रयत्सु जलाशयान् ॥ १५.३९.२० ॥
四方で鹿の群れと蛇が焼かれ、猪の群れが池に避難していたとき、
15.39.21
सम्प्रदीप्ते वने तस्मिन्प्राप्ते व्यसन उत्तमे ।
निराहारतया राजा मन्दप्राणविचेष्टितः।
असमर्थोऽपसरणे सुकृशे मातरौ च ते ॥ १५.३९.२१ ॥
その森が燃え盛り、大きな災厄が訪れたとき、王は食物がなく息は弱く動きも鈍り、退くことができなかった。あなたの二人の母も非常にやつれていた。
15.39.22
ततः स नृपतिर्दृष्ट्वा वह्निमायान्तमन्तिकात् ।
इदमाह ततः सूतं संजयं जयतांवरः ॥ १५.३९.२२ ॥
その時、王は近くから迫ってくる火を見て、勝者の中の最上の者は御者サンジャヤにこう言った。
15.39.23
गच्छ संजय यत्राग्निर्न त्वां दहति कर्हिचित् ।
वयमत्राग्निना युक्ता गमिष्यामः परां गतिम् ॥ १५.३९.२३ ॥
サンジャヤよ、火が決してあなたを焼かない所へ行け。我々はここで火と一つになり、至上の境地へ赴こう。
15.39.24
तमुवाच किलोद्विग्नः संजयो वदतांवरः ।
राजन्मृत्युरनिष्टोऽयं भविता ते वृथाऽग्निना ॥ १५.३९.२४ ॥
そこで、動揺した弁舌の最上者サンジャヤは彼に言った。「王よ、この望まぬ死は、火によって、むなしくあなたに訪れるでしょう。」
15.39.25
न चोपायं प्रपश्यामि मोक्षणे जातवेदसः ।
यदत्रानन्तरं कार्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १५.३९.२५ ॥
火から逃れる方法が私には見えません。では、ここで次に何をなすべきか、あなたが語ってください。
15.39.26
इत्युक्तः संजयेनेदं पुनराह स पार्थिवः ।
नैष मृत्युरनिष्टो नो निःसृतानां गृहात्स्वयम् ॥ १५.३९.२६ ॥
サンジャヤにそう言われて、その王は再び言った。「自ら家を出た我々にとって、この死は不吉なものではない。」
15.39.27
जलमग्निस्तथा वायुरथवाऽपि विकर्षणम् ।
तापसानां प्रशस्यं ते गच्च संजय माचिरम् ॥ १५.३९.२७ ॥
水、火、風、あるいは流し去られることさえ、苦行者にとっては称賛すべきものである。サンジャヤよ、行きなさい、長く留まってはならない。
15.39.28
इत्युक्त्वा संजयं राजा समाधाय मनस्तथा ।
प्राङ्मुखः सह गान्धार्या कुन्त्या चोपाविशत्तदा ॥ १५.३९.२८ ॥
サンジャヤにそう告げると、王は心を定め、東を向いてガーンダーリーおよびクンティーとともにそのとき座した。
15.39.29
संजयस्तं तथा दृष्ट्वा प्रदक्षिणमथाकरोत् ।
उवाच चैनं मेधावी युङ्क्ष्वात्मानमिति प्रभो ॥ १५.३९.२९ ॥
サンジャヤは彼がそうしているのを見て、右回りに礼拝し、言った。「主よ、賢者よ、ご自身を内に向けてください。」
15.39.30
ऋषिपुत्रो मनीषी स राज चक्रेऽस्य तद्वचः ।
सन्निरुध्येन्द्रियग्राममासीत्काष्ठोपमस्तदा ॥ १५.३९.३० ॥
その仙人の息子、賢者は、王にその言葉を実行させた。感覚器官の群れを完全に抑制し、彼はそのとき木片のように座っていた。
15.39.31
गान्धारी च महाभागा जननी च पृथा तव ।
दावाग्निना समायुक्ते स च राजा पिता तव ॥ १५.३९.३१ ॥
大福のガーンダーリーと、あなたの母プリター、そしてあなたの父の王は、森の火に囲まれた。
15.39.32
संजयस्तु महाप्राज्ञस्तस्माद्दावादमुच्यत ।
गङ्गाकूले मया दृष्टस्तापसैः परिवारितः ॥ १५.३९.३२ ॥
しかし大いなる智者サンジャヤは、その森の火から解放された。私はガンジス河畔で、苦行者たちに囲まれた彼を見た。
15.39.33
स तानामन्त्र्य तेजस्वी निवेद्यैतच्च सर्वशः ।
प्रययौ संजयो धीमान्हिमवन्तं महीधरम् ॥ १५.३९.३३ ॥
彼らに別れを告げ、これらすべてを残らず報告した後、輝かしく賢明なサンジャヤはヒマーラヤ山へと旅立った。
15.39.34
एवं स निधनं प्राप्तः कुरुराजो महामनाः ।
गान्धारी च पृथा चैव जनन्यौ ते विशाम्पते ॥ १५.३९.३४ ॥
こうして心の広い クル王は死を迎えた。人の主よ、あなたの二人の母、ガーンダーリーとプリターもまた同じであった。
15.39.35
यदृच्छयाऽनुव्रजता मया राज्ञः कलेवरम् ।
तयोश्च देव्योरुभयोर्मया दृष्टानि भारत ॥ १५.३९.३५ ॥
バーラタよ、私は偶然さまよっていて、王の遺体と、あの二人の王妃の遺体を見た。
15.39.36
ततस्तपोवने तस्मिन्समाजग्मुस्तपोधनाः ।
श्रुत्वा राज्ञस्तदा निष्ठां न त्वशोचन्गतीश्च ते ॥ १५.३९.३६ ॥
そこで苦行を富とする聖仙たちが、その苦行の森に集まった。王の最期を聞いても彼らは嘆かず、彼らの行く末についても嘆かなかった。
15.39.37
तत्राश्रौषमहं सर्वमेतत्पुरुषसत्तम ।
यथा च नृपतिर्दग्धो देव्यौ ते चेति पाण्डव ॥ १५.३९.३७ ॥
人中の最も優れた者よ、パーンドゥの子よ、私はそこでこのすべてを聞いた。王がどのように焼かれ、あなたの二人の妃もまた焼かれたのかを。
15.39.38
न शोचितव्यं राजेन्द्र स्वर्गस्थः पृथिवीपतिः ।
प्राप्तवानग्निसंयोगं गान्धारी जननी च ते ॥ १५.३९.३८ ॥
王の中の王よ、嘆くべきではない。大地の主は天にあり、あなたの母ガーンダーリーも火との合一を得た。
15.39.39
एतच्छ्रुत्वा च सर्वेषां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
निर्याणं धृतराष्ट्रस्य शोकः समभवन्महान् ॥ १५.३९.३९ ॥
これを聞いて、偉大な心のパーンダヴァたち全員に、ドリタラーシュトラの旅立ちについて大きな悲しみが生じた。
15.39.40
अन्तःपुराणां च तदा महानार्तस्वरोऽभवत् ।
पौराणां च महाराज श्रुत्वा राज्ञस्तदा गतिम् ॥ १५.३९.४० ॥
大王よ、そのとき王の行方を聞いて、後宮にも市民の間にも大きな悲嘆の叫びが起こった。
15.39.41
अहो धिगिति राजा तु विक्रुश्य भृशदुःखितः ।
ऊर्ध्वबाहुः स्मरन्मातुः प्ररुरोद युधिष्ठिरः ॥ १५.३९.४१ ॥
「ああ、なんということだ」と叫び、深く苦しんだ王ユディシュティラは両腕を上げ、母を思い出して声をあげて泣いた。
15.39.42
भीमसेनपुरोगाश्च भ्रातरः सर्व एव ते ।
रुरुदुर्दुःखसंतप्ता वर्णयन्तः पृथां तदा ॥ १५.३९.४२ ॥
ビーマセーナを先頭に、兄弟たちは皆、悲しみに苦しみ泣き、プリター(クンティー)の徳を讃えた。
15.39.43
अन्तःपुरेषु च तदा सुमहान्रुदितस्वनः ।
प्रादुरासीन्महाराज पृथां श्रुत्वा तथागताम् ॥ १५.३९.४३ ॥
その時、内殿に大きな泣き声が起こった、大王よ、プリター(クンティー)がそのように亡くなったと聞いて。
15.39.44
तं च वृद्धं तथा दग्धं हतपुत्रं नराधिपम् ।
अन्वशोचन्त ते सर्वे गान्धारीं च तपस्विनीम् ॥ १५.३९.४४ ॥
彼らは皆、あの老いた、焼かれ、息子たちを殺された王のために嘆き、苦行者ガーンダーリーのためにも嘆いた。
15.39.45
तस्मिन्नुपरते शब्दे मुहूर्तादिव भारत ।
निगृह्य बाष्पं धैर्येण धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ १५.३९.४५ ॥
バーラタよ、その声がやんだのち、しばらくして、法王(ダルマラージャ)は涙を堪えて耐え、このように語った。