マハーバーラタ · 章 15.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.4.1
न मां प्रीणयते राज्यं त्वय्येवं दुःखिते नृप ।
दिङ्मामस्तु सुदुर्बुद्धिं राज्यसक्तं प्रमादिनम् ॥ १५.४.१ ॥
王よ、あなたがこのように苦しんでおられるのに、この王国は私を喜ばせません。王国に執着し、怠慢で、非常に愚かな私に恥あれ。
15.4.2
गृहे वसन्तं दुःखार्तमुपवासकृशं भृशम् ।
यताहारं क्षितिशयं नाविदं भ्रातृभिः सह ॥ १५.४.२ ॥
家に住み、悲しみに苦しみ、断食でひどく痩せ、食事を節制し、地面に眠るあなたのことを、私は兄弟たちと共に知らなかった。
15.4.3
अहोस्मि वञ्चितो मूढो भवता गूढबुद्धिना ।
विस्वासयित्वा पूर्वं मां यदिदं दुःखमश्नुथा ॥ १५.४.३ ॥
ああ、愚かな私は、隠された心を持つあなたに欺かれた。まず私に信頼させておきながら、あなたはこの苦しみに陥ったのだ。
15.4.4
किं मे राज्येन भोगैर्वा किं यज्ञैः किं सुखेन वा ।
यस्य मे त्वं महीपाल दुखान्येतान्यवाप्तवान् ॥ १५.४.४ ॥
大地の守護者よ、私のせいであなたがこれらの苦しみを受けたのに、王国も快楽も供犠も幸福も、私にとって何の役に立つでしょうか。
15.4.5
पीडितं चापि जानामि राज्यमात्मानमेव च ।
अनेन वचसा तेऽद्य दुःखितस्य जनेश्वरः ॥ १५.४.५ ॥
人の王よ、今日のあなたのこの言葉によって、私は王国も私自身も苦しんでいることを知る。そして、あなたもまた悲しんでいる。
15.4.6
भवान्पिता भवान्माता भवान्नः परमो गुरुः ।
भवता विप्रहीणा वै क्वनु तिष्ठामहे वयम् ॥ १५.४.६ ॥
あなたは私たちの父であり、母であり、最高の師です。あなたから離れた私たちは、いったいどこに身を置けばよいのでしょうか。
15.4.7
औरसो भवतः पुत्रो युयुत्सुर्नृपसत्तम ।
अस्तु राजा महाराज यमन्यं मन्यते भवान् ॥ १५.४.७ ॥
王の中の最良の方よ、あなたの実子ユユツが王となられますように。大王よ、あなたが別の者と見なす者が王となられますように。
15.4.8
अहं वनं गमिष्यामि भवान्राजा प्रशास्त्विदम् ।
नमामयशसा दग्धं भूयस्त्वं दग्धुमर्हसि ॥ १५.४.८ ॥
私は森へ行きます。あなたが王としてこの国を治めてください。ナマの名声によって焼かれたものを、あなたは再び焼くにふさわしいのです。
15.4.9
नाहं राजा भवान्राजा भवता परवानहम् ।
कथं गुरुं त्वां धर्मज्ञमनुज्ञातुमिहोत्सहे ॥ १५.४.९ ॥
私は王ではありません。あなたが王であり、私はあなたに依存しています。法を知る師であるあなたに、ここで許可を与えるなど、どうして私にできましょうか。
15.4.10
न मन्युर्हृदि नः कश्चित्सुयोधनकृतेऽनघ ।
भवितव्यं तथा तद्धि वयं चान्ये च मोहिताः ॥ १५.४.१० ॥
罪なき方よ、スヨーダナのせいで私たちの心には怒りはありません。そうなるべくしてなったのです。私たちも他の者たちも迷わされていたのです。
15.4.11
वयं पुत्रा हि भवोत यथा दुर्योधनादयः ।
गान्धारी चैव कुन्ती च निर्विशेषे मते मम ॥ १५.४.११ ॥
私たちもあなたの息子です、ドゥルヨーダナたちと同じように。ガーンダーリーとクンティーも、私の考えでは区別はありません。
15.4.12
स मां त्वं यदि राजेन्द्र परित्यज्य गमिष्यसि ।
पृष्ठतस्त्वनुयास्यामि सत्यमात्मानमालभे ॥ १५.४.१२ ॥
王の中の王よ、もしあなたが私を捨てて去られるなら、私はあなたの後について行きます。これは真実です、私自身にかけて誓います。
15.4.13
इयं हि वसुसंपूर्णा मही सागरमेखला ।
भवता विप्रहीणस्य न मे प्रीतिकरी भवेत् ॥ १५.४.१३ ॥
富に満ち、海を帯とするこの大地も、あなたと離れては私に喜びをもたらさないでしょう。
15.4.14
भवदीयमिदं सर्वं शिरसा त्वां प्रसादये ।
त्वदधीनाः स्म राजेन्द्र व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ १५.४.१४ ॥
これはすべてあなたのものです。頭を垂れてあなたに願います。王者の中の王よ、私たちはあなたに依存しています。あなたの心の苦悩が消えますように。
15.4.15
भवितव्यमनुप्राप्तो मन्ये त्वं वसुधाधिप ।
दिष्ट्या शुश्रूषमाणस्त्वां मोक्षिष्ये मनसो ज्वरं ॥ १५.४.१५ ॥
これは起こるべくして起こったのだと思います、大地の主よ。幸いにもあなたにお仕えすることで、私は心のこの苦悩から解放されるでしょう。
15.4.16
तापस्ये मे मनस्तात वर्तते कुरुनन्दन ।
उचितं च कुलेऽस्माकमरण्यगमनं प्रभो ॥ १५.४.१६ ॥
息子よ、クルの喜びよ、私の心は苦行の生活に向かっている。我が家系にとって森へ行くことはふさわしい、主よ。
15.4.17
चिरमध्युषितः पुत्र चिरं शुश्रूषितस्त्वया ।
वृद्धं मामप्यनुज्ञातुमर्हसि त्वं नराधिप ॥ १५.४.१७ ॥
息子よ、私は長くここに留まり、お前も長く私に仕えてくれた。人の主よ、老いた私にも去ることを許すのがお前にふさわしい。
15.4.18
इत्युक्त्वा धर्मराजानं वेपमानं कृताञ्जलिम् ।
उवाच विदुरं राजा धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः ॥ १५.४.१८ ॥
震えながら合掌して立つ法の王にこのように告げてから、アンビカーの子、王ドリタラーシュトラはヴィドゥラに語った。
15.4.19
संजयं च महात्मानं कृपं चापि महारथम् ।
अनुनेतुमिहेच्छामि भवद्भिर्वसुधाधिपम् ॥ १५.४.१९ ॥
ここで、高潔なサンジャヤと大戦車兵クリパ、そして大地の主を宥めていただきたい。
15.4.20
म्लायते मे मनो हीदं मुखं च परिशुष्यति ।
वयसा च प्रकृष्टेन वाग्व्यायामेन चैव ह ॥ १५.४.२० ॥
私の心は萎え、顔も乾いていく。老齢のためであり、また多くを語ったための疲れのためでもある。
15.4.21
इत्युक्त्वा स तु धर्मात्मा वृद्धो राजा कुरूद्वहः ।
गान्धारीं शिश्रिये धीमान्सहसैव गतासुवत् ॥ १५.४.२१ ॥
こう言うと、正義の心を持つ老王、クル族の筆頭、賢明な王は、不意にガーンダーリーに寄りかかった。まるで生命を失ったかのように。
15.4.22
तं तु दृष्ट्वा समासीनं विसंज्ञमिव कौरवम् ।
आर्तिं राजाऽगमत्तीव्रां कौन्तेयः परवीरहा ॥ १५.४.२२ ॥
そのクル族の人が意識を失ったかのように座っているのを見て、敵の英雄を倒すクンティーの子の王は、激しい苦悩に襲われた。
15.4.23
यस्य नागसहस्रेण शतसङ्ख्येन वै बलम् ।
सोयं नारीं व्यपाश्रित्य शेते राजा गतासुवत् ॥ १५.४.२३ ॥
千頭の象ほどの力を持っていたこの王が、今は一人の女性に寄りかかり、生気を失ったかのように横たわっている。
15.4.24
आयसी प्रतिमा येन भीमसेनस्य सा पुरा ।
चूर्णीकृता बलवता सोबलामाश्रितः स्त्रियम् ॥ १५.४.२४ ॥
かつてビーマセーナの鉄の像を砕いた力強い者が、今は弱い一人の女性の庇護のもとに横たわっている。
15.4.25
धिगस्तु मामधर्मज्ञं धिग्बुद्धिं धिक्च मे श्रुतम् ।
यत्कृते पृथिवीपालः शेतेऽयमतथोचितः ॥ १५.४.२५ ॥
法を知らぬこの私を責めよ。私の知恵を責めよ、私の学問をも責めよ。私のせいで、この大地の守護者が相応しくない状態に横たわっている。
15.4.26
अहमप्युपवत्स्यामि यथैवायं गुरुर्मम ।
यदि राजा न भुङ्क्तेऽयं गान्धारी च यशस्विनी ॥ १५.४.२६ ॥
私の師であるこの王が食べず、名高いガーンダーリーも食べないならば、私も同じように断食しよう。
15.4.27
ततोस्य पाणिना राजञ्जलशीतेन पाण्डवः ।
उरो मुखं च शनकैः पर्यमार्जत धर्मवित् ॥ १५.४.२७ ॥
そして王よ、法を知るパーンダヴァは、冷水で濡らした手で、彼の胸と顔をそっとさすった。
15.4.28
तेन रत्नौषधिमता पुण्येन च सुगन्धिना ।
पाणिस्पर्शेन राज्ञः स राजा संज्ञामवाप ह ॥ १५.४.२८ ॥
宝石と薬草を備えた、清らかで芳しいその手の触れによって、王は意識を取り戻した。
15.4.29
स्पृशन्तं पाणिना भूयः परिष्यज्य च पाण्डवम् ।
उवाच राजा धर्मज्ञो धृतराष्ट्रः शुभं वचः ॥ १५.४.२९ ॥
手で何度も触れている般度の子を再び抱きしめ、法を知る王ドリタラーシュトラは吉祥の言葉を語った。
15.4.30
जीवामीवातिसंस्पर्शात्तव राजीवलोचन ।
मूर्धानं च तवाघ्रातुमिच्छामि मनुजाधिप।
पाणिभ्यां हि परिस्प्रष्टुं प्राणानां हितमात्मनि ॥ १५.४.३० ॥
蓮華の眼をした方よ、あなたの深い触れによってこそ私は生きている。人の主よ、あなたの頭の匂いを嗅ぎたい。両手であなたに触れることこそ、私の命と魂にとって実に益となるのだ。
15.4.31
अष्टमो ह्यद्य कालोऽयमाहारस्य कृतस्य मे ।
येनाहं कुरुशार्दूल शक्नोमि न विचेष्टितुम् ॥ १५.४.३१ ॥
クル族の虎よ、今日は私が食事をとった八度目であり、そのために私は身動きすらできない。
15.4.32
व्यायामश्चायमत्यर्थं कृतस्त्वामभियाचता ।
ततो ग्लानमनास्तान नष्टसंज्ञ इवाभवम् ॥ १५.४.३२ ॥
あなたに懇願することに、これほど大きな努力を払った。そして疲れた心で、私は気を失ったかのようになった。
15.4.33
तवामृतसुखस्पर्शं हस्तस्पर्शमिमं प्रभो ।
लब्ध्वा संजीवितोस्मीति मन्ये कुरुकुलोद्वह ॥ १५.४.३३ ॥
主よ、クルの家系を担う者よ、甘露のように心地よいあなたの手の触れ合いを得て、私は蘇ったと思う。
15.4.34
एवमुक्तस्तु कौन्तेयः पित्रा ज्येष्ठेन भारत ।
पस्पर्श सर्वगात्रेषु स्नेहार्द्रस्तं शनैस्तदा ॥ १५.४.३४ ॥
バーラタよ、年長の父にそう言われて、クンティーの子は情愛に濡れ、ゆっくりと父の全身に触れた。
15.4.35
उपलभ्य ततः प्राणान्धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्न्याजिघ्रत पाण्डवम् ॥ १५.४.३५ ॥
そして息を取り戻した王ドリタラーシュトラは、両腕でパーンドゥの子を抱きしめ、その頭に口づけた。
15.4.36
विदुरादयश्च ते सर्वे रुरुदुर्दुःखिता भृशम् ।
अतिदुःखात्तु राजानं नोचुः किञ्चन पाण्डवम् ॥ १५.४.३६ ॥
ヴィドゥラらは皆悲しみに沈み、ひどく泣いた。極度の悲しみのあまり、彼らは王であるパーンドゥの子に何も言わなかった。
15.4.37
गान्धारी त्वेव धर्मज्ञा मनसोद्वहती भृशम् ।
दुःखान्यधारयद्राजन्मैवमित्येव चाब्रवीत् ॥ १५.४.३७ ॥
法を知るガーンダーリーは心に深い苦しみを抱え、「王よ、そうあれ」と言った。
15.4.38
इतरास्तु स्त्रियः सर्वाः कुन्त्या सह सुदःखिताः ।
नेत्रैरागतविक्लेदैः परिवार्य स्थिताऽभवन् ॥ १५.४.३८ ॥
他の女性たちはみなクンティーと共に深く悲嘆し、涙で濡れた目で彼女を取り囲んで立っていた。
15.4.39
अथाब्रवीत्पुनर्वाक्यं धृतराष्ट्रो युधिष्ठिरम् ।
अनुजानीहि मां राजंस्तापस्ये भरतर्षभ ॥ १५.४.३९ ॥
するとドリタラーシュトラは再びユディシュティラに言った。「王よ、バラタの牡牛よ、私に苦行の生活を許してくれ。」
15.4.40
ग्लायते मे मनस्तात भूयोभूयः प्रजल्पतः ।
न मामतः परं पुत्र परिक्लेष्टुमिहार्हसि ॥ १५.४.४० ॥
わが子よ、繰り返し話すので私の心は疲れている。息子よ、ここで私をこれ以上苦しめてはならない。
15.4.41
तस्मिंस्तु कौरवेन्द्रे तं तथा ब्रुवति पाण्डवम् ।
सर्वेषामवरोधानामार्तनादो महानभूत् ॥ १५.४.४१ ॥
クル族の主がパーンダヴァにこのように話していると、奥の間のすべての女性たちから大きな悲痛の叫びが上がった。
15.4.42
दृष्ट्वा कृशं विवर्णं च राजानमतथोचितम् ।
उपवासपरिश्रान्तं त्वगस्थिपरिवारितम् ॥ १५.४.४२ ॥
彼らは王が痩せ衰え顔色も悪く、彼にふさわしくない姿で、断食に疲れ果て、皮と骨に覆われているのを見た。
15.4.43
धर्मपुत्रः स्वपितरं परिष्वज्य महाप्रभुम् ।
शोकजं बाष्पमुत्सृज्यि पुनर्वचनमब्रवीत् ॥ १५.४.४३ ॥
法の子は偉大な主である父を抱きしめ、悲しみから生じた涙を流し、再びこの言葉を述べた。
15.4.44
न कामये नरश्रेष्ठ जीवितं पृथिवीं तथा ।
यथा तव प्रियं राजंश्चिकीर्षामि परंतप ॥ १५.४.४४ ॥
人の中の最上者よ、敵を焼く者よ、王よ！私は命も大地も望まない。ただあなたの喜ぶことをしたいのだ。
15.4.45
यदि चाहमनुग्राह्यो भवतो दयितोऽपि वा ।
क्रियतां तावदाहारस्ततो वेत्स्याम्यहं परम् ॥ १५.४.४५ ॥
もし私があなたの恵みに値し、あなたに愛されているなら、まず食事をとってください。そうして初めて私は最上の善を知るのです。
15.4.46
ततोऽब्रवीन्महातेजा धृतराष्ट्रो युधिष्ठिरम् ।
अनुज्ञातस्त्वया पुत्र भुञ्जीयामिति कामये ॥ १५.४.४६ ॥
そこで大いなる威光を持つドリタラーシュトラはユディシュティラに言った。「息子よ、お前の許しを得て、食事をしたいと思う。」
15.4.47
इति ब्रुवति राजेन्द्रे धृतराष्ट्रे युधिष्ठिरम् ।
ऋषिः सत्यवतीपुत्रो व्यासोऽभ्योत्य वचोऽब्रवीत् ॥ १५.४.४७ ॥
王の中の王ドリタラーシュトラがユディシュティラにこのように語っていると、サティヤヴァティーの子である聖仙ヴィヤーサが近づいてこう言った。