Mahābhārata · Adhyāya 15.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.40.1
तथा महात्मनस्तस्य तपस्युग्रे च तस्थुषः ।
अनाथस्येव निधनं तिष्ठत्स्वस्मासु बन्धुषु ॥ १५.४०.१ ॥
Así, mientras aquel magnánimo permanecía en su austera penitencia, su muerte sobrevino como la de un desamparado, mientras nosotros, sus parientes, estábamos presentes.
15.40.2
दुर्विज्ञेया गतिर्ब्रह्मन्पुरुषाणां मतिर्मम ।
यत्र वैचित्रवीर्योसौ दग्ध एवं वनाग्निना ॥ १५.४०.२ ॥
Oh brahmán, el destino de los hombres es difícil de comprender, así lo creo; así fue como el hijo de Vicitravīrya fue consumido por el fuego del bosque.
15.40.3
यस्य पुत्रशतं श्रीमदभवद्बाहुशालिनः ।
नागायुतबलो राजा स दग्धो हि दवाग्निना ॥ १५.४०.३ ॥
Aquel rey, que tenía cien hijos gloriosos, poderoso de brazos y con la fuerza de diez mil elefantes, fue quemado por el fuego del bosque.
15.40.4
यं पुरा पर्यवीजन्त तालवृन्तैर्वरस्त्रियः ।
तं गृध्राः पर्यवीजन्त दावाग्निपरिकालितम् ॥ १५.४०.४ ॥
Aquel a quien antes las mejores mujeres abanicaban con hojas de palma, ahora era rodeado por buitres, abrasado por el fuego del bosque.
15.40.5
सूतमागधसङ्घैश्च शयानो यः प्रबोध्यते ।
धरण्यां स नृपः शेते विकृष्टो गृध्रवायसैः ॥ १५.४०.५ ॥
Aquel rey a quien despertaban multitudes de bardos y panegiristas yace ahora en el suelo, arrastrado por buitres y cuervos.
15.40.6
न च शोचामि गान्धारीं हतपुत्रां यशस्विनीम् ।
पतिलोकमनुप्राप्तां तथा भर्तृव्रते स्थिताम् ॥ १५.४०.६ ॥
Y no lamento a la ilustre Gāndhārī, cuyos hijos fueron muertos; ella ha alcanzado el mundo de su esposo y permanece firme en su devoción conyugal.
15.40.7
पृथामेव च शोचामि या पुत्रैश्वर्यमृद्धिमत् ।
उत्सृज्य् सुमहद्दीप्तं वनवासमरोचयत् ॥ १५.४०.७ ॥
Es por Pṛthā por quien me lamento, ella que abandonó el reino vasto y resplandeciente, lleno de la prosperidad de sus hijos, y eligió la vida en el bosque.
15.40.8
धिग्राज्यमिदमस्माकं धिग्बलं धिक्पराक्रमम् ।
क्षत्रधर्मं च धिग्यस्मान्मृता जीवामहे वयम् ॥ १५.४०.८ ॥
¡Vergüenza sobre este reino nuestro, vergüenza sobre nuestra fuerza, vergüenza sobre nuestro valor, y vergüenza sobre el deber del guerrero, pues vivimos aunque estamos como muertos!
15.40.9
सुसूक्ष्मा किल लोकस्य गतिर्द्विजवरोत्तम ।
यत्समुत्सृज्य राज्यं सा वनवासमरोचयत् ॥ १५.४०.९ ॥
Oh mejor de los dos veces nacidos, en verdad sutil es el curso del mundo, que ella abandonara el reino y eligiera la vida en el bosque.
15.40.10
युधिष्ठिरस्य जननी भीमस्य विजयस्य च ।
अनाथवत्कथं दग्धा इति मुह्यामि चिन्तयन् ॥ १५.४०.१० ॥
La madre de Yudhiṣṭhira, de Bhīma y de Vijaya — ¿cómo fue quemada como si no tuviera protector? Pensando en esto, me siento desconcertado.
15.40.11
वृथा संतर्पितो वह्निः खाण्डवे सव्यसाचिना ।
उपकारमजानन्स कृतघ्न इति मे मतिः ॥ १५.४०.११ ॥
En el bosque de Khāṇḍava, Savyasācin alimentó en vano al fuego. Sin reconocer el favor, es ingrato; tal es mi parecer.
15.40.12
यत्रादहत्स भगवान्मातरं सव्यसाचिनः ।
कृत्वा यो ब्राह्मणच्छद्म भिक्षार्थी समुपागतः ॥ १५.४०.१२ ॥
Allí aquel bienaventurado Fuego, que tomó forma de brahmán y llegó pidiendo limosna, quemó a la madre de Savyasācin.
15.40.13
धिगग्निं धिक् च पार्थस्य विश्रुतां सत्यसन्धताम् ।
इदं कष्टतरं चान्यद्भगवन्प्रतिभाति मे ॥ १५.४०.१३ ॥
¡Vergüenza para el fuego, y vergüenza para la renombrada firmeza en la verdad del hijo de Pṛthā! Oh venerable, esto y otra cosa me parecen más dolorosos.
15.40.14
वृथाऽग्निना समायोगो यदभूत्पृथिवीपतेः ।
तथा तपस्विनस्तस्य राजर्षेः कौरवस्य ह ॥ १५.४०.१४ ॥
La unión del señor de la tierra con el fuego resultó en vano; y así también la de aquel asceta, el real sabio, el Kaurava.
15.40.15
कथमेवंविधो मृत्युः प्रशास्य पृथिवीमिमाम् ॥ १५.४०.१५ ॥
¿Cómo pudo sobrevenir una muerte semejante a quien gobernó esta tierra?
15.40.16
तिष्ठत्सु मन्त्रपूतेषु तस्याग्निषु महावने ।
वृथाऽग्निना समायुक्तो निष्ठां प्राप्तः पिता मम ॥ १५.४०.१६ ॥
Mientras sus fuegos purificados por mantras permanecían en aquel gran bosque, mi padre, en vano, se unió al fuego y alcanzó su fin.
15.40.17
मन्ये पृथा वेपमाना कृशा धमनिसंतता ।
हा तात धर्मराजेति मामाक्रन्दन्महाभये ॥ १५.४०.१७ ॥
Creo que Pṛthā, temblorosa, delgada y cubierta de venas, me llamaba gritando en gran terror: '¡Ay, querido Dharmarāja!'
15.40.18
भीम पर्याप्नुहि भयादिति चैवाभिवाशती ।
समन्ततः परिक्षिप्ता माताऽभून्मे दवाग्निना ॥ १५.४०.१८ ॥
Mi madre, rodeada por todas partes por el fuego del bosque, gritaba: '¡Bhīma, sálvame del miedo!'
15.40.19
सहदेवः प्रियस्तस्याः पुत्रेभ्योधिक एव तु ।
न चैनां मोक्षयामास वीरो माद्रवतीसुतः ॥ १५.४०.१९ ॥
Sahadeva le era más querido incluso que sus hijos, pero el héroe, hijo de Mādravatī, no logró liberarla.
15.40.20
तच्छ्रुत्वा रुरुदुः सर्वे समालिङ्ग्य परस्परम् ।
पाण्डवाःक पञ्च दुःखार्ता भूतानीव युगक्षये ॥ १५.४०.२० ॥
Al oír esto, los cinco Pāṇḍavas, afligidos por el dolor, se abrazaron unos a otros y todos lloraron, como seres vivos al final de una edad.
15.40.21
तेषां तु पुरुषेन्द्राणां रुदतां रुदितस्वनः ।
प्रासादाभोगसंरुद्धे अन्वरौत्सीत्स रोदसी ॥ १५.४०.२१ ॥
El sonido del llanto de aquellos príncipes, encerrado en el vasto palacio, resonó por el cielo y la tierra.