มหาภารตะ · อัธยายะ 15.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.40.1
तथा महात्मनस्तस्य तपस्युग्रे च तस्थुषः ।
अनाथस्येव निधनं तिष्ठत्स्वस्मासु बन्धुषु ॥ १५.४०.१ ॥
ในขณะที่พระมหาตมะนั้นยังคงบำเพ็ญตบะอันเข้มงวด การสิ้นชีพของท่านก็มาถึงราวกับผู้ไร้ที่พึ่ง ขณะที่พวกเราญาติทั้งหลายยืนดูอยู่
15.40.2
दुर्विज्ञेया गतिर्ब्रह्मन्पुरुषाणां मतिर्मम ।
यत्र वैचित्रवीर्योसौ दग्ध एवं वनाग्निना ॥ १५.४०.२ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ วิถีของมนุษย์ยากที่จะเข้าใจ ข้าเห็นเช่นนั้น บุตรของพระนางวิจิตรวีรยะถูกไฟป่าเผาไหม้เช่นนี้
15.40.3
यस्य पुत्रशतं श्रीमदभवद्बाहुशालिनः ।
नागायुतबलो राजा स दग्धो हि दवाग्निना ॥ १५.४०.३ ॥
พระราชาผู้มีบุตรรุ่งเรืองหนึ่งร้อยองค์ มีแขนแข็งแรง และมีกำลังเท่าช้างหมื่นเชือก ก็ถูกไฟป่าเผาไหม้เสียแล้ว
15.40.4
यं पुरा पर्यवीजन्त तालवृन्तैर्वरस्त्रियः ।
तं गृध्राः पर्यवीजन्त दावाग्निपरिकालितम् ॥ १५.४०.४ ॥
พระองค์ผู้เคยถูกสตรีงามชั้นเลิศพัดด้วยใบตาลในกาลก่อน บัดนี้แร้งกลับบินวนรอบพระองค์ ทั้งที่ร่างนั้นถูกไฟป่าไหม้จนเกรียม
15.40.5
सूतमागधसङ्घैश्च शयानो यः प्रबोध्यते ।
धरण्यां स नृपः शेते विकृष्टो गृध्रवायसैः ॥ १५.४०.५ ॥
พระราชาผู้ที่เหล่าสูตและมาคธเคยปลุกให้ตื่นบรรทม บัดนี้ทรงนอนอยู่บนพื้นดิน ถูกแร้งและกาลากลากไปมา
15.40.6
न च शोचामि गान्धारीं हतपुत्रां यशस्विनीम् ।
पतिलोकमनुप्राप्तां तथा भर्तृव्रते स्थिताम् ॥ १५.४०.६ ॥
ข้าไม่ได้โศกเศร้าถึงพระนางคานธารีผู้มีชื่อเสียง ผู้ที่บุตรทั้งหลายถูกฆ่าตาย เพราะนางได้ไปสู่โลกของสามีแล้ว และยังคงมั่นคงในความจงรักภักดีต่อสามี
15.40.7
पृथामेव च शोचामि या पुत्रैश्वर्यमृद्धिमत् ।
उत्सृज्य् सुमहद्दीप्तं वनवासमरोचयत् ॥ १५.४०.७ ॥
ข้าโศกเศร้าเพียงถึงพระนางปฤถา ผู้ซึ่งละทิ้งอาณาจักรอันกว้างใหญ่และรุ่งเรือง อุดมด้วยความเจริญของบุตรทั้งหลาย แล้วกลับเลือกการอยู่ในป่า
15.40.8
धिग्राज्यमिदमस्माकं धिग्बलं धिक्पराक्रमम् ।
क्षत्रधर्मं च धिग्यस्मान्मृता जीवामहे वयम् ॥ १५.४०.८ ॥
น่าอับอายแท้ที่อาณาจักรของพวกเรา น่าอับอายแท้ที่กำลังของพวกเรา น่าอับอายแท้ที่ความกล้าหาญของพวกเรา และน่าอับอายแท้ที่หน้าที่ของกษัตริย์นักรบ เพราะพวกเรายังมีชีวิตอยู่ทั้งที่เหมือนตายไปแล้ว
15.40.9
सुसूक्ष्मा किल लोकस्य गतिर्द्विजवरोत्तम ।
यत्समुत्सृज्य राज्यं सा वनवासमरोचयत् ॥ १५.४०.९ ॥
ข้าแต่ผู้เลิศในหมู่ทวิชาติ วิถีของโลกนั้นละเอียดอ่อนยิ่งนัก ที่นางสละอาณาจักรแล้วกลับเลือกการอยู่ในป่า
15.40.10
युधिष्ठिरस्य जननी भीमस्य विजयस्य च ।
अनाथवत्कथं दग्धा इति मुह्यामि चिन्तयन् ॥ १५.४०.१० ॥
พระมารดาของยุธิษฐิระ ของภีมะ และของวิชัย ถูกเผาไหม้ไปอย่างไร ราวกับไร้ผู้คุ้มครอง ข้าครุ่นคิดถึงเรื่องนี้แล้วก็ตกอยู่ในความสับสน
15.40.11
वृथा संतर्पितो वह्निः खाण्डवे सव्यसाचिना ।
उपकारमजानन्स कृतघ्न इति मे मतिः ॥ १५.४०.११ ॥
ในป่าขาณฑวะ สวยสาจินได้ป้อนไฟจนอิ่มเปล่าประโยชน์ เมื่อไม่รู้จักบุญคุณนั้น ไฟจึงเป็นผู้อกตัญญู นี่คือความเห็นของข้า
15.40.12
यत्रादहत्स भगवान्मातरं सव्यसाचिनः ।
कृत्वा यो ब्राह्मणच्छद्म भिक्षार्थी समुपागतः ॥ १५.४०.१२ ॥
ที่นั่น พระอัคนีผู้ทรงพระภาคนั้น ซึ่งแปลงกายเป็นพราหมณ์แล้วมาขอทาน ได้เผาพระมารดาของสวยสาจินเสียเอง
15.40.13
धिगग्निं धिक् च पार्थस्य विश्रुतां सत्यसन्धताम् ।
इदं कष्टतरं चान्यद्भगवन्प्रतिभाति मे ॥ १५.४०.१३ ॥
น่าอับอายแท้ที่ไฟ และน่าอับอายแท้ที่ความซื่อสัตย์ต่อคำสัตย์อันเลื่องชื่อของปารถ ข้าแต่พระผู้ทรงพระภาค สิ่งนี้และอีกประการหนึ่งปรากฏแก่ข้าว่าเจ็บปวดยิ่งนัก
15.40.14
वृथाऽग्निना समायोगो यदभूत्पृथिवीपतेः ।
तथा तपस्विनस्तस्य राजर्षेः कौरवस्य ह ॥ १५.४०.१४ ॥
การผสานกันของเจ้าแห่งแผ่นดินกับไฟนั้นสูญเปล่า และเช่นเดียวกัน การผสานของฤๅษีผู้เป็นราชาผู้บำเพ็ญตบะ คือพระกุรุผู้นั้นก็สูญเปล่า
15.40.15
कथमेवंविधो मृत्युः प्रशास्य पृथिवीमिमाम् ॥ १५.४०.१५ ॥
ความตายเช่นนี้จะมาถึงผู้ที่เคยปกครองแผ่นดินนี้ได้อย่างไร
15.40.16
तिष्ठत्सु मन्त्रपूतेषु तस्याग्निषु महावने ।
वृथाऽग्निना समायुक्तो निष्ठां प्राप्तः पिता मम ॥ १५.४०.१६ ॥
ขณะที่เพลิงบูชาอันชำระด้วยมนตร์ของท่านยังคงตั้งอยู่ในป่าใหญ่นั้น บิดาของข้าก็ถูกไฟผูกพันอย่างไร้ประโยชน์ และได้ถึงจุดจบ
15.40.17
मन्ये पृथा वेपमाना कृशा धमनिसंतता ।
हा तात धर्मराजेति मामाक्रन्दन्महाभये ॥ १५.४०.१७ ॥
ข้าคิดว่าพระนางปฤถาตัวสั่น ผอมแห้ง และเต็มไปด้วยเส้นเลือด ได้ร้องเรียกข้าในความหวาดกลัวอย่างยิ่งว่า ‘ดูก่อนลูกรักธรรมราชา อนิจจา!’
15.40.18
भीम पर्याप्नुहि भयादिति चैवाभिवाशती ।
समन्ततः परिक्षिप्ता माताऽभून्मे दवाग्निना ॥ १५.४०.१८ ॥
พระมารดาของข้าถูกไฟป่าล้อมไว้โดยรอบ ทรงร้องวิงวอนว่า ‘ข้าแต่ภีมะ ขอช่วยข้าให้พ้นจากความหวาดกลัวด้วย!’
15.40.19
सहदेवः प्रियस्तस्याः पुत्रेभ्योधिक एव तु ।
न चैनां मोक्षयामास वीरो माद्रवतीसुतः ॥ १५.४०.१९ ॥
สหเทวะเป็นที่รักของพระนางยิ่งกว่าบุตรทั้งหลายเสียอีก แต่วีรบุรุษผู้เป็นบุตรของพระนางมาทรี กลับไม่ได้ช่วยพระนางให้พ้นภัย
15.40.20
तच्छ्रुत्वा रुरुदुः सर्वे समालिङ्ग्य परस्परम् ।
पाण्डवाःक पञ्च दुःखार्ता भूतानीव युगक्षये ॥ १५.४०.२० ॥
เมื่อได้ยินเช่นนั้น ปาณฑพทั้งห้าผู้เศร้าโศกเพราะความทุกข์ ต่างกอดกันและร้องไห้ทั้งหมด เหมือนสรรพสัตว์ในวาระสิ้นยุค
15.40.21
तेषां तु पुरुषेन्द्राणां रुदतां रुदितस्वनः ।
प्रासादाभोगसंरुद्धे अन्वरौत्सीत्स रोदसी ॥ १५.४०.२१ ॥
เสียงร่ำไห้ของบุรุษผู้ประเสริฐเหล่านั้น ซึ่งถูกกักอยู่ภายในปราสาทอันกว้างใหญ่ ก้องสะท้อนไปทั่วฟ้าและดิน