ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 15.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.40.1
तथा महात्मनस्तस्य तपस्युग्रे च तस्थुषः ।
अनाथस्येव निधनं तिष्ठत्स्वस्मासु बन्धुषु ॥ १५.४०.१ ॥
ମହାତ୍ମା କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ଥିବା ବେଳେ, ଆମ ବନ୍ଧୁମାନେ ଠିଆ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଅନାଥ ପରି ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା।
15.40.2
दुर्विज्ञेया गतिर्ब्रह्मन्पुरुषाणां मतिर्मम ।
यत्र वैचित्रवीर्योसौ दग्ध एवं वनाग्निना ॥ १५.४०.२ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଗତି ବୁଝିବା କଷ୍ଟକର ବୋଲି ମୋର ମତ; ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ବନାଗ୍ନିରେ ଏହିପରି ଦଗ୍ଧ ହେଲେ।
15.40.3
यस्य पुत्रशतं श्रीमदभवद्बाहुशालिनः ।
नागायुतबलो राजा स दग्धो हि दवाग्निना ॥ १५.४०.३ ॥
ଯାହାର ଶହେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଯିଏ ବାହୁବଳଶାଳୀ ଥିଲେ, ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ବଳ ଥିବା ସେହି ରାଜା ବନାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ।
15.40.4
यं पुरा पर्यवीजन्त तालवृन्तैर्वरस्त्रियः ।
तं गृध्राः पर्यवीजन्त दावाग्निपरिकालितम् ॥ १५.४०.४ ॥
ପୂର୍ବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ତାଳପତ୍ରର ପଙ୍ଖାରେ ଯାହାଙ୍କୁ ପବନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ବନାଗ୍ନିରେ ଝଳସିଥିବା ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଶାଗୁଣା ଘୂରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
15.40.5
सूतमागधसङ्घैश्च शयानो यः प्रबोध्यते ।
धरण्यां स नृपः शेते विकृष्टो गृध्रवायसैः ॥ १५.४०.५ ॥
ସୂତ ଓ ମାଗଧମାନଙ୍କ ଦଳ ଯାହାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିଲେ, ସେହି ରାଜା ଏବେ ଶାଗୁଣା ଓ କାଉମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଟାଣି ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
15.40.6
न च शोचामि गान्धारीं हतपुत्रां यशस्विनीम् ।
पतिलोकमनुप्राप्तां तथा भर्तृव्रते स्थिताम् ॥ १५.४०.६ ॥
ପୁତ୍ରହରା ଯଶସ୍ୱିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଶୋକ କରୁନାହିଁ; ସେ ପତିଲୋକ ପାଇଛନ୍ତି ଓ ପତିବ୍ରତରେ ସ୍ଥିର ଅଛନ୍ତି।
15.40.7
पृथामेव च शोचामि या पुत्रैश्वर्यमृद्धिमत् ।
उत्सृज्य् सुमहद्दीप्तं वनवासमरोचयत् ॥ १५.४०.७ ॥
ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତି ଦୀପ୍ତିମନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ବନବାସ ବାଛିନେଇଥିବା ପୃଥାଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ଶୋକ କରୁଛି।
15.40.8
धिग्राज्यमिदमस्माकं धिग्बलं धिक्पराक्रमम् ।
क्षत्रधर्मं च धिग्यस्मान्मृता जीवामहे वयम् ॥ १५.४०.८ ॥
ଆମ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ଧିକ୍; ଆମ ବଳକୁ ଧିକ୍; ଆମ ପରାକ୍ରମକୁ ଧିକ୍; କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ଧିକ୍, କାରଣ ମୃତଙ୍କ ପରି ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଆମେ ବଞ୍ଚିଛୁ।
15.40.9
सुसूक्ष्मा किल लोकस्य गतिर्द्विजवरोत्तम ।
यत्समुत्सृज्य राज्यं सा वनवासमरोचयत् ॥ १५.४०.९ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଗତର ଗତି ପ୍ରକୃତରେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ; ସେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ବନବାସ ବାଛିଲେ।
15.40.10
युधिष्ठिरस्य जननी भीमस्य विजयस्य च ।
अनाथवत्कथं दग्धा इति मुह्यामि चिन्तयन् ॥ १५.४०.१० ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ, ଭୀମଙ୍କ ଓ ବିଜୟଙ୍କ ମାତା — ଅନାଥ ପରି ସେ କିପରି ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ଏହା ଭାବି ମୁଁ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଛି।
15.40.11
वृथा संतर्पितो वह्निः खाण्डवे सव्यसाचिना ।
उपकारमजानन्स कृतघ्न इति मे मतिः ॥ १५.४०.११ ॥
ଖାଣ୍ଡବ ବନରେ ସବ୍ୟସାଚୀ ବୃଥାରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ। ଉପକାର ନ ଜାଣୁଥିବା ସେ କୃତଘ୍ନ, ଏହା ମୋର ମତ।
15.40.12
यत्रादहत्स भगवान्मातरं सव्यसाचिनः ।
कृत्वा यो ब्राह्मणच्छद्म भिक्षार्थी समुपागतः ॥ १५.४०.१२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଶ ଧରି, ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଆସି ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଥିବା ସେହି ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ସେଠାରେ ଦହନ କଲେ।
15.40.13
धिगग्निं धिक् च पार्थस्य विश्रुतां सत्यसन्धताम् ।
इदं कष्टतरं चान्यद्भगवन्प्रतिभाति मे ॥ १५.४०.१३ ॥
ଅଗ୍ନିକୁ ଧିକ୍! ପାର୍ଥଙ୍କ ବିଖ୍ୟାତ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠାକୁ ମଧ୍ୟ ଧିକ୍! ହେ ଭଗବାନ୍, ଏହା ଏବଂ ଆଉ ଏକ କଥା ମୋତେ ଅଧିକ କଷ୍ଟକର ମନେ ହେଉଛି।
15.40.14
वृथाऽग्निना समायोगो यदभूत्पृथिवीपतेः ।
तथा तपस्विनस्तस्य राजर्षेः कौरवस्य ह ॥ १५.४०.१४ ॥
ପୃଥିବୀପତିଙ୍କର ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯେଉଁ ସଂଯୋଗ ହେଲା ତାହା ବୃଥା ହେଲା; ସେହିପରି ସେହି ତପସ୍ୱୀ ରାଜର୍ଷି କୌରବଙ୍କର ମଧ୍ୟ।
15.40.15
कथमेवंविधो मृत्युः प्रशास्य पृथिवीमिमाम् ॥ १५.४०.१५ ॥
ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିଥିବା ଲୋକର ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ କିପରି ହେଲା?
15.40.16
तिष्ठत्सु मन्त्रपूतेषु तस्याग्निषु महावने ।
वृथाऽग्निना समायुक्तो निष्ठां प्राप्तः पिता मम ॥ १५.४०.१६ ॥
ସେହି ମହାବନରେ ମନ୍ତ୍ରପୂତ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ମୋ ପିତା ବୃଥା ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଶେଷ ଗତି ପାଇଲେ।
15.40.17
मन्ये पृथा वेपमाना कृशा धमनिसंतता ।
हा तात धर्मराजेति मामाक्रन्दन्महाभये ॥ १५.४०.१७ ॥
କମ୍ପମାନା, କୃଶା ଏବଂ ଶିରାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣା ପୃଥା ମହାଭୟରେ 'ହା ତାତ ଧର୍ମରାଜ!' ବୋଲି ମୋତେ ଡାକି କାନ୍ଦିଥିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
15.40.18
भीम पर्याप्नुहि भयादिति चैवाभिवाशती ।
समन्ततः परिक्षिप्ता माताऽभून्मे दवाग्निना ॥ १५.४०.१८ ॥
'ହେ ଭୀମ, ଭୟରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର!' ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ, ସବୁ ପଟରୁ ବନାଗ୍ନିରେ ଘେରା ହୋଇଥିବା ମୋ ମାତା ଥିଲେ।
15.40.19
सहदेवः प्रियस्तस्याः पुत्रेभ्योधिक एव तु ।
न चैनां मोक्षयामास वीरो माद्रवतीसुतः ॥ १५.४०.१९ ॥
ସହଦେବ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ମାଦ୍ରବତୀଙ୍କ ସେ ବୀର ପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
15.40.20
तच्छ्रुत्वा रुरुदुः सर्वे समालिङ्ग्य परस्परम् ।
पाण्डवाःक पञ्च दुःखार्ता भूतानीव युगक्षये ॥ १५.४०.२० ॥
ଏହା ଶୁଣି ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସମସ୍ତେ କାନ୍ଦିଲେ, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ କାନ୍ଦନ୍ତି।
15.40.21
तेषां तु पुरुषेन्द्राणां रुदतां रुदितस्वनः ।
प्रासादाभोगसंरुद्धे अन्वरौत्सीत्स रोदसी ॥ १५.४०.२१ ॥
ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ କାନ୍ଦର ଶବ୍ଦ ସେ ବିଶାଳ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲା।