Mahābhārata · Adhyāya 15.6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

15.6.1

ततो राज्ञाऽभ्यनुज्ञातो धृतराष्ट्रो महामनाः ।
ययौ स्वभवनं राजा गान्धार्याऽनुगतस्तदा ॥ १५.६.१ ॥

Entonces, habiendo recibido permiso del rey, el magnánimo Dhṛtarāṣṭra se dirigió a su palacio, seguido en aquel momento por Gāndhārī.

15.6.2

मन्दप्राणगतिर्धामान्कृच्छ्रादिव समुद्वहन् ।
पदानि स महीपालो जीर्णो गजपतिर्यथा ॥ १५.६.२ ॥

Aquel radiante rey, con respiración y paso lentos, daba sus pasos con dificultad, como un anciano señor de los elefantes.

15.6.3

तमन्वगच्छद्विदुरो विद्वान्सूतश्च संजयः ।
स चापि परमेष्वासः कृपः सारद्वतस्तथा ॥ १५.६.३ ॥

Tras él seguían el sabio Vidura y el auriga Sañjaya, y del mismo modo el supremo arquero Kṛpa, hijo de Śāradvat.

15.6.4

स प्रविश्य गृहं राजा कृतपूर्वाह्णिकक्रियः ।
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठानाहारमकरोत्तदा ॥ १५.६.४ ॥

Aquel rey, tras entrar en la casa y cumplir los ritos de la mañana, satisfizo a los mejores de los dos veces nacidos y entonces tomó su comida.

15.6.5

गान्धारी चैव धर्मज्ञा कुन्त्या सह मनस्विनी ।
वधूभिरुपचारेणि पूजिताऽभुङ्क्त भारत ॥ १५.६.५ ॥

Gāndhārī, la magnánima conocedora del dharma, junto con Kuntī, honrada con servicio por las nueras, oh Bhārata, también comió.

15.6.6

कृताहारं कृताहाराः सर्वे ते विदुरादयः ।
पाण्डवाश्च कुरुश्रेष्ठमुपातिष्ठन्त तं नृपम् ॥ १५.६.६ ॥

Habiendo comido, todos ellos —Vidura y los demás, y también los Pāṇḍavas— acudieron a servir a aquel rey, el mejor de los Kurus.

15.6.7

ततोऽब्रवीन्महाराजः कुन्तीपुत्रमुपह्वरे ।
निषण्णं पाणिना पृष्ठे संस्पृशन्नंबिकासुतः ॥ १५.६.७ ॥

Entonces el gran rey, hijo de Ambikā, habló en privado al hijo de Kuntī, tocándole la espalda con la mano.

15.6.8

अप्रमादस्त्वया कार्यः सर्वथा कुरुनन्दन ।
अष्टाङ्गे राजशार्दूल राज्ये धर्मपुरस्कृते ॥ १५.६.८ ॥

Deleite de los Kurus, debes ser vigilante en todo, tigre entre los reyes, en el reino de ocho miembros que tiene el dharma por encima de todo.

15.6.9

तत्तु शक्यं महाराज रक्षितुं पाण्डुनन्दन ।
राज्यं धर्मेण कौन्तेय विद्वानसि निबोध तत् ॥ १५.६.९ ॥

Eso, en verdad, gran rey, deleite de Pāṇḍu, puede protegerse. Hijo de Kuntī, protege el reino con el dharma; eres sabio, comprende esto.

15.6.10

विद्यावृद्धान्सदैव त्वमुपासीथा युधिष्ठिर ।
शृणुयास्ते च यद्ब्रूयुः कुर्याश्चैवाविचारयन् ॥ १५.६.१० ॥

Yudhiṣṭhira, siempre debes atender a los mayores en el saber. Escucha lo que digan y hazlo sin vacilar.

15.6.11

प्रातरुस्थाय तान्राजन्पूजयित्वा यथाविधि ।
कृत्यकाले समुत्पन्ने पृच्छेथाः कार्यमात्मनः ॥ १५.६.११ ॥

Oh rey, al amanecer, levantándote y honrándolos según la regla, cuando llegue el momento de actuar, debes preguntarles por tus propios asuntos.

15.6.12

ते तु सम्मानिता राजंस्त्वया लोकहितार्थिना ।
प्रवक्ष्यन्ति हितं तात सर्वथा तव भारत ॥ १५.६.१२ ॥

Honrados por ti, oh rey, que deseas el bien del mundo, ellos te dirán en todo lo beneficioso, querido, descendiente de Bharata.

15.6.13

इन्द्रियाणि च सर्वाणि वाजिवत्परिपालय ।
हितायैव भविष्यन्ति रक्षितं द्रविणं यथा ॥ १५.६.१३ ॥

Mantén todos tus sentidos bajo control como caballos; como una riqueza bien guardada, te serán de provecho.

15.6.14

अमात्यानुपधातीतान्पितृपैतामहाञ्शुचीन् ।
दान्तान्कर्मसु सर्वेषु मुख्यान्मुख्येषु योजयेः ॥ १५.६.१४ ॥

Nombra para todas las tareas a ministros de la época de tu padre y abuelo, por encima de toda sospecha, puros y dueños de sí mismos, y a los principales hombres para los puestos principales.

15.6.15

चारयेथाश्च सततं चारैरविदितः परैः ।
परीक्षितैर्बहुविधैः स्वराष्ट्रेषु परेषु च ॥ १५.६.१५ ॥

Mantén espías moviéndose constantemente, desconocidos para otros y probados de muchas maneras, en tu propio reino y en tierras extranjeras.

15.6.16

पुरं च ते सुगुप्तं स्याद्दृढप्राकारतोरणम् ।
अट्टाट्टालकसम्बाधं षट्पदं सर्वतो दिशम् ॥ १५.६.१६ ॥

Que tu ciudad esté bien protegida, con muros firmes y puertas, llena de atalayas y torres, y trazada en forma cuadrada hacia todos los rumbos.

15.6.17

तस्य द्वाराणि सर्वाणि पर्याप्तानि बृहन्ति च ।
सर्वतः सुविभक्तानि यन्त्रैरारक्षितानि च ॥ १५.६.१७ ॥

Todas sus puertas han de ser amplias y grandes, bien dispuestas por todos lados y protegidas con máquinas.

15.6.18

पुरुषैरलमर्थस्ते विदितैः कुलशीलतः ।
आत्मा च रक्ष्यः सततं भोजनादिषु भारत।
विहाराहारकालेषु माल्यशय्यासनेषु च ॥ १५.६.१८ ॥

Hombres de linaje y conducta conocidos te bastan. Oh Bhārata, debes protegerte siempre en las comidas y demás, en los momentos de recreo y de comer, e incluso en guirnaldas, lechos y asientos.

15.6.19

स्त्रियश्च ते सुगुप्ताः स्युर्वृद्धैराप्तैरधिष्ठिताः ।
शीलवद्भिः कुलीनैश्च विद्वद्भिश्च युधिष्ठिर ॥ १५.६.१९ ॥

Oh Yudhiṣṭhira, que tus mujeres estén bien protegidas, bajo la vigilancia de ancianos, personas de confianza, de buena conducta, de noble linaje y de sabios.

15.6.20

मन्त्रिणिश्चैव कुर्वीथा द्विजान्विद्याविशारदान् ।
विनीतांश्च कुलीनांश्च धर्मार्थकुशलानृजून् ॥ १५.६.२० ॥

Y debes nombrar como ministros a brahmanes expertos en el saber, disciplinados, de noble linaje, diestros en dharma y artha, y rectos.

15.6.21

तैः सार्धं मन्त्रयेथास्त्वं नात्यर्थं बहुभिःक सह ।
समस्तैरपि च व्यस्तैर्व्यपदेशेन केनचित् ॥ १५.६.२१ ॥

Con ellos debes deliberar, pero no en exceso con muchos a la vez; ya sea con todos juntos o por separado, bajo algún pretexto.

15.6.22

सुसंवृतं मन्त्रगृहं स्थलं चारुह्य मन्त्रयेः ।
अरण्ये निःशलाके वा न च रात्रौ कथञ्चन ॥ १५.६.२२ ॥

Debes deliberar en una sala de consejo bien protegida, o subido a un lugar elevado, o en un bosque donde nadie pueda oír; pero nunca de noche bajo ninguna circunstancia.

15.6.23

वानराः पक्षिणश्चैव ये मनुष्यानुकारिणः ।
सर्वे मन्त्रगृहे वर्ज्या ये चापि जडपङ्गवः ॥ १५.६.२३ ॥

Los monos y las aves que imitan a los humanos, y todos los necios torpes, deben quedar excluidos de la sala del consejo.

15.6.24

मन्त्रभेदे हि ये दोषा भन्ति पृथिवीक्षिताम् ।
न ते शक्याः समाधातुं कथञ्चिदिति मे मतिः ॥ १५.६.२४ ॥

Los males que surgen para los reyes por la revelación de un secreto no pueden repararse de ninguna manera, tal es mi parecer.

15.6.25

दोषांश्च मन्त्रभेदस्य ब्रूयास्त्वं मन्त्रिमण्डले ।
अभेदे च गुणा राजन्पुनःपुनररिंदम ॥ १५.६.२५ ॥

Oh rey, en el consejo de ministros debes repetir una y otra vez los males que nacen de revelar el consejo secreto, y las virtudes de guardarlo, oh domador de enemigos.

15.6.26

पौरजानपदानां च शौचशौचे युधिष्ठिर ।
यथा स्याद्विदितं राजंस्तथा कार्यं कुरूद्वह ॥ १५.६.२६ ॥

Oh Yudhiṣṭhira, debes conocer bien cómo se hallan la conducta pura o impura de los habitantes de la ciudad y del campo, y actuar en consecuencia, oh rey, mejor de los Kurus.

15.6.27

व्यवहारश्च ते राजन्नित्यमाप्तैरधिष्ठितः ।
योज्यस्तुष्टैर्हितै राजन्नित्यं चारैरनुष्ठितः ॥ १५.६.२७ ॥

Tu administración, oh rey, debe ser siempre supervisada por personas de confianza; hombres contentos y bien intencionados deben ser designados en ella; y, oh rey, siempre debe ser vigilada por espías.

15.6.28

परिमाणं विदित्वा च दण्डं दण्ड्येषु भारत ।
प्रणयेयुर्यथान्यायं पुरुषास्ते युधिष्ठिर ॥ १५.६.२८ ॥

Oh descendiente de Bharata, conociendo la medida del castigo, que tus oficiales impongan la pena a los que la merecen, conforme a la justicia, oh Yudhiṣṭhira.

15.6.29

आदानरुचयश्चैव परदाराभिमर्शिनः ।
उग्रदण्डिप्रधानाश्च मिथ्याव्याहारिणस्तथा ॥ १५.६.२९ ॥

Los que se complacen en tomar lo ajeno, los que tocan a las esposas de otros, los que se inclinan sobre todo al castigo cruel, y los que hablan falsamente, de igual modo (merecen castigo).

15.6.30

आक्रोष्टारश्च लुब्धाश्च हर्तारः साहसप्रियाः ।
सभाविहारभेत्तारो वर्णानां च प्रदूषकाः।
हिरण्यदण्ड्या वध्याश्च कर्तव्या देशकालतः ॥ १५.६.३० ॥

Los que injurian, los codiciosos, los ladrones y saqueadores, los amantes de la violencia, los que rompen la paz de la asamblea y los corruptores de las castas — a éstos se les debe castigar con multas de oro, y a algunos con la muerte, según el lugar y el tiempo.