マハーバーラタ · 章 15.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.6.1
ततो राज्ञाऽभ्यनुज्ञातो धृतराष्ट्रो महामनाः ।
ययौ स्वभवनं राजा गान्धार्याऽनुगतस्तदा ॥ १५.६.१ ॥
そのとき王の許しを得た大度のドリタラーシュトラは自らの宮殿へ向かい、ガーンダーリーがその後に従った。
15.6.2
मन्दप्राणगतिर्धामान्कृच्छ्रादिव समुद्वहन् ।
पदानि स महीपालो जीर्णो गजपतिर्यथा ॥ १५.६.२ ॥
息も歩みも弱々しい、その威光ある王は、老いた象王のように難儀して足を運んだ。
15.6.3
तमन्वगच्छद्विदुरो विद्वान्सूतश्च संजयः ।
स चापि परमेष्वासः कृपः सारद्वतस्तथा ॥ १५.६.३ ॥
その後には賢者ヴィドゥラと御者サンジャヤが従い、同様に最高の弓手であるシャラドヴァットの子クリパも従った。
15.6.4
स प्रविश्य गृहं राजा कृतपूर्वाह्णिकक्रियः ।
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठानाहारमकरोत्तदा ॥ १५.६.४ ॥
王は家に入り、午前の儀礼を終え、最上の再生族を満足させてから、食事を取った。
15.6.5
गान्धारी चैव धर्मज्ञा कुन्त्या सह मनस्विनी ।
वधूभिरुपचारेणि पूजिताऽभुङ्क्त भारत ॥ १५.६.५ ॥
法を知る高潔なガーンダーリーも、クンティーとともに、嫁たちの奉仕によって敬われ、バーラタよ、食事をとった。
15.6.6
कृताहारं कृताहाराः सर्वे ते विदुरादयः ।
पाण्डवाश्च कुरुश्रेष्ठमुपातिष्ठन्त तं नृपम् ॥ १५.६.६ ॥
食事を終えた彼ら全員、すなわちヴィドゥラら、そしてパーンダヴァたちも、そのクル族の最上の王に仕えるために参じた。
15.6.7
ततोऽब्रवीन्महाराजः कुन्तीपुत्रमुपह्वरे ।
निषण्णं पाणिना पृष्ठे संस्पृशन्नंबिकासुतः ॥ १५.६.७ ॥
そのとき偉大なる王、アンビカーの子は、人目のない所で座しているクンティーの子に、その背に手を触れながら語った。
15.6.8
अप्रमादस्त्वया कार्यः सर्वथा कुरुनन्दन ।
अष्टाङ्गे राजशार्दूल राज्ये धर्मपुरस्कृते ॥ १५.६.८ ॥
クルの喜び、王者の中の虎よ、汝は法を第一とする八肢の王国において、あらゆる面で怠ってはならない。
15.6.9
तत्तु शक्यं महाराज रक्षितुं पाण्डुनन्दन ।
राज्यं धर्मेण कौन्तेय विद्वानसि निबोध तत् ॥ १५.६.९ ॥
偉大なる王、パーンドゥの喜びよ、それは確かに守り得る。クンティーの子よ、法によって王国を守れ。汝は学識ある者、これを悟れ。
15.6.10
विद्यावृद्धान्सदैव त्वमुपासीथा युधिष्ठिर ।
शृणुयास्ते च यद्ब्रूयुः कुर्याश्चैवाविचारयन् ॥ १५.६.१० ॥
ユディシュティラよ、汝は学識に長けた年長者を常に敬え。彼らの言葉を聞き、ためらわずそれを行え。
15.6.11
प्रातरुस्थाय तान्राजन्पूजयित्वा यथाविधि ।
कृत्यकाले समुत्पन्ने पृच्छेथाः कार्यमात्मनः ॥ १५.६.११ ॥
王よ、夜明けに起きて、規定どおり彼らを敬い、行動の時が来たならば、自らの務めについて彼らに尋ねよ。
15.6.12
ते तु सम्मानिता राजंस्त्वया लोकहितार्थिना ।
प्रवक्ष्यन्ति हितं तात सर्वथा तव भारत ॥ १५.६.१२ ॥
王よ、世の利益を願う汝に敬われた彼らは、愛しき者よ、バラタの裔よ、汝にとって何事においても益あることを語るであろう。
15.6.13
इन्द्रियाणि च सर्वाणि वाजिवत्परिपालय ।
हितायैव भविष्यन्ति रक्षितं द्रविणं यथा ॥ १५.६.१३ ॥
すべての感官を馬のように御せ。守られた財産のように、それらはお前の益となるであろう。
15.6.14
अमात्यानुपधातीतान्पितृपैतामहाञ्शुचीन् ।
दान्तान्कर्मसु सर्वेषु मुख्यान्मुख्येषु योजयेः ॥ १५.६.१४ ॥
父祖の代からの、疑いを超えた清廉で自制心ある大臣たちをあらゆる務めに任じ、重要な地位には有力者を任じよ。
15.6.15
चारयेथाश्च सततं चारैरविदितः परैः ।
परीक्षितैर्बहुविधैः स्वराष्ट्रेषु परेषु च ॥ १५.६.१५ ॥
他者に知られず、様々な方法で試された間者を、自国と敵国の内に絶えず巡回させよ。
15.6.16
पुरं च ते सुगुप्तं स्याद्दृढप्राकारतोरणम् ।
अट्टाट्टालकसम्बाधं षट्पदं सर्वतो दिशम् ॥ १५.६.१६ ॥
お前の都は堅く守られ、堅固な城壁と門楼を持ち、見張り櫓と塔に満ち、四方に方形の配置をもつべし。
15.6.17
तस्य द्वाराणि सर्वाणि पर्याप्तानि बृहन्ति च ।
सर्वतः सुविभक्तानि यन्त्रैरारक्षितानि च ॥ १५.६.१७ ॥
その門はすべて十分で大きく、四方によく配置され、機械によって守られるべし。
15.6.18
पुरुषैरलमर्थस्ते विदितैः कुलशीलतः ।
आत्मा च रक्ष्यः सततं भोजनादिषु भारत।
विहाराहारकालेषु माल्यशय्यासनेषु च ॥ १५.६.१८ ॥
家柄と行いが知られた者で、お前には十分である。バーラタよ、食事などの折、遊楽と食事の時、そして花輪・寝台・座席においても、常に自らを守らねばならぬ。
15.6.19
स्त्रियश्च ते सुगुप्ताः स्युर्वृद्धैराप्तैरधिष्ठिताः ।
शीलवद्भिः कुलीनैश्च विद्वद्भिश्च युधिष्ठिर ॥ १५.६.१९ ॥
ユディシュティラよ、あなたの女性たちも、年長者、信頼できる者、徳の高い者、良家の者、学者たちの監督のもとで、よく守られますように。
15.6.20
मन्त्रिणिश्चैव कुर्वीथा द्विजान्विद्याविशारदान् ।
विनीतांश्च कुलीनांश्च धर्मार्थकुशलानृजून् ॥ १५.६.२० ॥
また、学問に通じた婆羅門、謙虚で良家の出の者、ダルマとアルタに長じた者、そして誠実な者を大臣に任命すべきである。
15.6.21
तैः सार्धं मन्त्रयेथास्त्वं नात्यर्थं बहुभिःक सह ।
समस्तैरपि च व्यस्तैर्व्यपदेशेन केनचित् ॥ १५.६.२१ ॥
彼らとともに協議すべきであるが、多数の人々と一度に過度に協議してはならない。全員と共に、あるいは個別に、何らかの口実を設けて行うがよい。
15.6.22
सुसंवृतं मन्त्रगृहं स्थलं चारुह्य मन्त्रयेः ।
अरण्ये निःशलाके वा न च रात्रौ कथञ्चन ॥ १५.६.२२ ॥
厳重に守られた会議の間で、あるいは高所に登って、あるいは誰も聞き耳を立てられない森で協議すべきである。しかし夜間にはいかなる場合も協議してはならない。
15.6.23
वानराः पक्षिणश्चैव ये मनुष्यानुकारिणः ।
सर्वे मन्त्रगृहे वर्ज्या ये चापि जडपङ्गवः ॥ १५.६.२३ ॥
人間を真似る猿や鳥、そして愚鈍な愚か者たちは、皆、会議の間から遠ざけなければならない。
15.6.24
मन्त्रभेदे हि ये दोषा भन्ति पृथिवीक्षिताम् ।
न ते शक्याः समाधातुं कथञ्चिदिति मे मतिः ॥ १५.६.२४ ॥
秘密が漏れたときに王に生じる過ちは、いかなる方法によっても償うことができない——これが私の考えである。
15.6.25
दोषांश्च मन्त्रभेदस्य ब्रूयास्त्वं मन्त्रिमण्डले ।
अभेदे च गुणा राजन्पुनःपुनररिंदम ॥ १५.६.२५ ॥
王よ、大臣会議で、秘密の謀議が漏れることの過ちと、それを守ることの利点を、あなたは繰り返し語るべきです、敵を征服する者よ。
15.6.26
पौरजानपदानां च शौचशौचे युधिष्ठिर ।
यथा स्याद्विदितं राजंस्तथा कार्यं कुरूद्वह ॥ १५.६.२६ ॥
ユディシュティラよ、都市の住民と地方の民の行いが清浄か不浄かを、ありのままによく知って、それに従って行うべきです、クルの最良の王よ。
15.6.27
व्यवहारश्च ते राजन्नित्यमाप्तैरधिष्ठितः ।
योज्यस्तुष्टैर्हितै राजन्नित्यं चारैरनुष्ठितः ॥ १५.६.२७ ॥
王よ、あなたの行政は常に信頼できる人々によって監督されるべきです。満足し、善意ある者たちがそれに任命されるべきです。そして王よ、それは常に間者によって見張られるべきです。
15.6.28
परिमाणं विदित्वा च दण्डं दण्ड्येषु भारत ।
प्रणयेयुर्यथान्यायं पुरुषास्ते युधिष्ठिर ॥ १५.६.२८ ॥
バラタの末裔よ、刑罰の程度を知って、罰せられるべき者に、法と道理に従って、あなたの役人たちが罰を科すように、ユディシュティラよ。
15.6.29
आदानरुचयश्चैव परदाराभिमर्शिनः ।
उग्रदण्डिप्रधानाश्च मिथ्याव्याहारिणस्तथा ॥ १५.६.२९ ॥
他人のものを奪うことを好む者、他人の妻に触れる者、峻烈な刑罰を主とする者、そして偽りを語る者も、同様に(罰せられるべき)です。
15.6.30
आक्रोष्टारश्च लुब्धाश्च हर्तारः साहसप्रियाः ।
सभाविहारभेत्तारो वर्णानां च प्रदूषकाः।
हिरण्यदण्ड्या वध्याश्च कर्तव्या देशकालतः ॥ १५.६.३० ॥
悪口を言う者、貪欲な者、盗人や強奪者、暴力を好む者、集会の平安を乱す者、そして身分の秩序を汚す者——彼らは場所と時に応じて金の罰金を科すべきであり、また何人かは死に処すべきです。
15.6.31
अवरोधभूमौ भृत्यैश्च पानं सह विवर्जयेत् ।
आक्रोशन्त्यनुमत्तास्ते कलत्रं वाऽपि गृह्णते ॥ १५.६.३१ ॥
後宮では召使いと共に飲酒することを避けるべきである。酔った彼らは罵り、あるいは妻さえも捕らえるのだ。
15.6.32
जिघांसन्त्यपि शस्त्रेण नष्टाः क्रीडन्ति चोत्कटाः ।
नानाक्षेपा व्याहरन्ति गम्यागम्यं न जानते ॥ १५.६.३२ ॥
理性を失い放縦になった彼らは、武器で殺そうとさえし、また遊び戯れる。さまざまな非難の言葉を吐き、近づくべき者と近づいてはならぬ者の区別を知らない。
15.6.33
अतिपानेनि राजाऽपि सर्वं कोशं विनाशयेत् ।
वितरेद्गायकेभ्यश्च वृथा च द्रव्यसञ्चयम् ॥ १५.६.३३ ॥
過度の飲酒によって王でさえ宝庫全体を滅ぼし、蓄えた財を歌い手たちに無益に分け与えてしまうだろう。
15.6.34
शब्दमात्मनि दोषांश्च पिबेदेकश्च जायया ।
युक्त्या प्रकाशमयति सुवीर्यस्यि विवृद्धये ॥ १५.६.३४ ॥
自らの過失と事柄を省み、ただ妻と二人きりで飲むべきである。道理によって明らかにすべきで、それは勇者の増進のためである。
15.6.35
प्रातरेव हि पश्यथा ये कुर्युः प्रियकर्म ते ।
अलङ्कारमथो भोज्यमत ऊर्ध्वं समाचरेः ॥ १५.६.३५ ॥
朝のうちに、喜ばしい行いをした者たちに会うべきである。その後で彼らに装身具と食物を与えよ。
15.6.36
पश्येथाश्चि ततो योधान्सदा त्वं प्रतिहर्षयन् ।
दूतानां च चराणां च प्रदोषस्ते सदा भवेत् ॥ १५.६.३६ ॥
その後、常に戦士たちを見て彼らを喜ばせよ。また使者と間者の夕方の報告が常にお前のもとに届くべきである。
15.6.37
सदा चापररात्रान्ते भवेत्कार्यार्थनिर्णयः ।
मध्यरात्रे विहारस्ते मध्याह्ने च सदा भवेत् ॥ १५.६.३७ ॥
いつも夜明け前の終わりに、仕事とその目的を決めるべきである。真夜中には汝の遊楽があり、正午にもいつもそうあるべきである。
15.6.38
सर्वे त्वौपयिकाः कालाः कार्याणां भरतर्षभ ।
तथैवालङ्कृतः काले तिष्ठिथा भूरिदक्षिणः ॥ १५.६.३८ ॥
バラタ族の牡牛よ、仕事に適したすべての時は好都合である。同様に、ふさわしい時に身を飾り、多くの布施をする者として立っていよ。
15.6.39
न विद्राव्य च तिष्ठेत परिहार्य विभूषणम् ।
प्रयोज्यं सर्वदैवेह मङ्गल्यं पापनाशनम् ॥ १५.६.३९ ॥
それを捨てて立つべきではなく、避けるべき装身具をつけるべきでもない。ここでは常に吉祥で罪を滅するものを用いるべきである。
15.6.40
चक्रवत्तात कार्याणां पर्यायो दृश्यते सदा ।
कोशस्य निचये यत्नं कुर्वीथा न्यायतः सदा।
विविधस्य महाराज विपरीतं विवर्जयेः ॥ १५.६.४० ॥
愛し子よ、仕事の移り変わりは常に車輪のように見える。宝庫を蓄えるには常に正しく努めよ。大王よ、種々の仕事において逆の道を避けよ。
15.6.41
चारैर्विदित्वा शत्रूंश्च ये राज्ञामन्तरैषिणः ।
तानाप्तैः पुरुषैर्दूराद्धातयेथा नराधिप ॥ १५.६.४१ ॥
密偵によって、王たちの隙を狙う敵を知ったならば、人の主よ、信頼できる者たちにより遠くから彼らを打ち倒させよ。
15.6.42
कर्म दृष्ट्वाऽथ भृत्यांस्त्वं वरयेथाः कुरूद्वह ।
कारयेथाश्च कर्माणि युक्तायुक्तैरधिष्ठितैः ॥ १५.६.४२ ॥
クルの最良の者よ、彼らの働きを見てから、汝は従者を選ぶべきである。そして適任者も不適任者も、任じられた監督者たちによって仕事をさせよ。
15.6.43
सेनाप्राणेता च भवेत्तव तात दृढव्रतः ।
शूरः क्लेशसहश्चैव हितो भक्तश्च पूरुषः ॥ १५.६.४३ ॥
あなたの軍の指揮者は、誓いに堅く、勇敢で、苦難に耐え、善意があり忠実な人であるべきです、わが子よ。
15.6.44
सर्वे जनपदाश्चैव तव कर्माणि पाण्डव ।
गोवद्रासभवच्चैव कुर्युर्ये व्यवहारिणः ॥ १५.६.४४ ॥
パーンダヴァよ、あなたの国のすべての民と役人たちは、牛やロバのようにあなたの務めを果たすべきです。
15.6.45
स्वरन्ध्रं पररन्ध्रं च स्वेषु चैव परेषु च ।
उपलक्षयितव्यं ते नित्यमेव युधिष्ठिर ॥ १५.६.४५ ॥
ユディシュティラよ、あなたは常に自分の弱点と敵の弱点を、味方の中でも敵の中でも、見極めていなければなりません。
15.6.46
देशजाश्चैव पुरुषा विक्रान्ताः स्वेषु कर्मसु ।
यात्राभिरनुरूपाभिरनुग्राह्या हितास्त्वया ॥ १५.६.४६ ॥
その土地で生まれた勇敢な人々には、その務めにおいて、適切な旅や贈り物で報いるべきです。彼らはあなたの味方なのですから。
15.6.47
गुणार्थिनां गुणः कार्यो विदुषा वै जनाधिप ।
अविचार्याश्च ते ते स्युरचला इव नित्यशः ॥ १५.६.४७ ॥
人の主よ、賢者は功績を求める者に報いるべきです。また、彼らを試すことなく放置せず、常に山のように揺るがぬ者であるべきです。