マハーバーラタ · 章 15.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.7.1
मण्डलानि च बुध्येथाः परेषामात्मनस्तथा ।
उदासीनगुणानां च मध्यस्थानां च भारत ॥ १५.७.१ ॥
バーラタよ、他者のもの、自分のもの、そして中立の君主と仲介の君主の曼荼羅を、汝は知らねばならない。
15.7.2
चतुर्णां शत्रुजातानां सर्वेषामाततायिनाम् ।
मित्रं चामित्रमित्रं च बोद्धव्यं तेऽरिकर्शन ॥ १५.७.२ ॥
敵を征服する者よ、四種の敵と一切の侵略者のうちで、味方、敵の味方、味方の味方を汝は知らねばならない。
15.7.3
अथ नानाजनपदा दुर्गाणि विविधानि च ।
बलानि च कुरुश्रेष्ठ भवत्येषां यथेच्छकम् ॥ १५.७.३ ॥
クルの最良の者よ、彼らには多くの国々、様々な砦、軍勢があり、彼らの意のままにある。
15.7.4
ते च द्वादश कौन्तेय राजानो विविधात्मकाः ।
मन्त्रिप्रधानाश्च गुणाः षष्टिर्द्वादश च प्रभो ॥ १५.७.४ ॥
クンティーの子よ、それら十二人の王は様々な性質をもち、大臣が主要である。主よ、徳性は六十と十二である。
15.7.5
एतन्मण्डलमित्याहुराचार्या नीतिकोविदाः ।
अत्र षाड्गुण्यमाचत्तं युधिष्ठिर निबोध तत् ॥ १५.७.५ ॥
これを政治学に通じた師たちは曼荼羅と呼ぶ。ここでは六策が説かれている。ユディシュティラよ、それを理解せよ。
15.7.6
वृद्धिक्षयौ च विज्ञेयौ स्थानं च कुरुसत्तम ।
द्विसप्तत्यां महाबाहो ततः षाड्गुण्यजा गुणाः ॥ १५.७.६ ॥
クルの最良の者よ、増減と立場も知るべきである。大腕の者よ、七十二のうちに六策より生じた徳性がある。
15.7.7
यथा स्वपक्षो बलवान्परपक्षस्तथा बलः ।
विगृह्य शत्रून्कौन्तेय यायात्क्षितिपतिस्तदा ॥ १५.७.७ ॥
自軍が強ければ、敵軍もまた同様に強い。クンティーの息子よ、そのとき王は敵と対峙して進軍すべきである。
15.7.8
यदा परे च बलिनः स्वपक्षश्चैव दुर्बलः ।
सार्धं विद्वांस्तदा क्षीणः परैः सन्धिं मसाश्रयेत् ॥ १५.७.८ ॥
敵が強く味方が弱いとき、賢明な王は衰えたうえで敵と和議に頼るべきである。
15.7.9
द्रव्याणां सञ्चयश्चैव कर्तव्यः सुमहांस्तथा ।
यदा समर्था यानाय नचिरेणैव भारत ॥ १५.७.९ ॥
また、バーラタよ、やがて出征できるように、大いに財宝を蓄えるべきである。
15.7.10
तदा सर्वं विधेयं स्यात्स्थानेन च विचारयेत् ।
भूमिरल्पफला देया विपरीतस्य भारत ॥ १५.७.१० ॥
そのときにはすべてを行い、状況を熟慮すべきである。バーラタよ、敵対する者には実りの少ない土地を与えるべきである。
15.7.11
हिरण्यरूप्यभूयिष्ठं मित्रं क्षीणमकोशभृत् ।
विपरीतं निगृह्णीयात्स्वयं सन्धिविशारदः ॥ १५.७.११ ॥
金銀に富むが衰え、財庫を持たぬ味方を、和議に長けた王は自ら敵と同じように抑え込むべきである。
15.7.12
सन्ध्यर्थं राजपुत्रं वा लिप्सेथा भरतर्षभ ।
विपरीतं न तच्छ्रेयः पुत्र कस्यांचिदापदि ॥ १५.७.१२ ॥
バラタ族の雄牛よ、和睦のために王子をさえ求めるべきである。息子よ、どのような災難においても、これに反することは善くない。
15.7.13
तस्याः प्रमोक्षे यत्नं च कुर्याः सोपायमन्त्रवित् ।
प्रकृतीनां च राजेन्द्र राजा दीनान्विभावयेत् ॥ १५.७.१३ ॥
王の中の王よ、方策と謀りを知る者として、その災いからの解放に努めよ。王は民の中の困窮者に目を配るべきである。
15.7.14
क्रमेणि युगपद्बुध्वा व्यसनानां बलाबलम् ।
पीडनं स्तंभनं चैव कोशभङ्गस्तथैव च ॥ १५.७.१४ ॥
災いの強弱を順次あるいは同時に理解し、圧迫し、抑え、同様に財宝を破壊すべきである。
15.7.15
कार्यं यत्नेन शत्रूणां स्वराज्यं रक्षता स्वयम् ।
न च हिंस्योऽभ्युपगतः सामन्तो वृद्धिमिच्छता ॥ १५.७.१५ ॥
自国を守りつつ、自ら努力して敵に当たるべきである。繁栄を望む者は、帰順してきた封臣を害してはならない。
15.7.16
कौन्तेय तद्धितं ते स्यात्पृथिवीं विजिगीषतः ।
गुणानां भेदने योगमीप्सेथाः सह मन्त्रिभिः ॥ १५.७.१६ ॥
クンティーの子よ、大地を征服しようとする君にとって、大臣たちと共に敵の徳を砕く方策を求めることこそが利益となろう。
15.7.17
साधुसङ्ग्रहणाच्चैव पापनिग्रहणात्तथा ।
आत्मसात्करणे नित्यं पालनानि गृहे तथा।
दुर्बलाश्चैव सततं नान्वेष्टव्या बलीयसा ॥ १५.७.१७ ॥
善人を集め、悪人を抑え、すべてを自らの支配下に置き、家を常に守ることによって、王国は存続する。強者は弱者を絶えず探し求めてはならない。
15.7.18
तिष्ठेथा राजशार्दूल वैतसीं वृत्तिमास्थितः ।
यद्येनमभियायाच्च बलवान्दुर्बल नृपः। ॥ १५.७.१८ ॥
王の中の虎よ、しなる葦の振る舞いを取って踏みとどまれ。強大な王がこれを攻めるならば、弱い者は……
15.7.19
सामादिभिरुपायैस्तं क्रमेणि विनिवर्तयेः ।
अशक्नुवंश्च युद्धाय निष्पतेत्सह मन्त्रिभिः ॥ १५.७.१९ ॥
融和などの方策によって、徐々に彼を退けよ。戦うことができなければ、大臣たちとともに出て行け。
15.7.20
कोशेन पौरैर्दण्डेन ये चास्य प्रियकारिणः ।
असम्भवे तु सर्वस्य यथा मुख्येन निष्पतेत्।
क्रमेणानेन मोक्षः स्याच्छरीरं प्रति केवलम् ॥ १५.७.२० ॥
財貨、市民、軍勢によって、彼に好意を寄せる者たちを引き離せ。それが全員にとって不可能なら、首領とともに出て行け。この順序によってのみ、ただ身体の解放があるだろう。