ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 15.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.7.1
मण्डलानि च बुध्येथाः परेषामात्मनस्तथा ।
उदासीनगुणानां च मध्यस्थानां च भारत ॥ १५.७.१ ॥
ಭಾರತ, ಇತರರ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು, ನಿನ್ನ ಮಂಡಲವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಉದಾಸೀನ ಗುಣದವರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥರ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀನು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.
15.7.2
चतुर्णां शत्रुजातानां सर्वेषामाततायिनाम् ।
मित्रं चामित्रमित्रं च बोद्धव्यं तेऽरिकर्शन ॥ १५.७.२ ॥
ಶತ್ರುಕರ್ಶನ, ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಆತತಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮಿತ್ರನನ್ನು, ಶತ್ರುವಿನ ಮಿತ್ರನನ್ನು, ಮಿತ್ರನ ಮಿತ್ರನನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
15.7.3
अथ नानाजनपदा दुर्गाणि विविधानि च ।
बलानि च कुरुश्रेष्ठ भवत्येषां यथेच्छकम् ॥ १५.७.३ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಜನಪದಗಳು, ವಿವಿಧ ದುರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನೆಗಳಿವೆ; ಅವು ಇವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ.
15.7.4
ते च द्वादश कौन्तेय राजानो विविधात्मकाः ।
मन्त्रिप्रधानाश्च गुणाः षष्टिर्द्वादश च प्रभो ॥ १५.७.४ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಆ ಹನ್ನೆರಡು ರಾಜರು ವಿವಿಧ ಸ್ವಭಾವದವರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಪ್ರಧಾನರು; ಪ್ರಭು, ಗುಣಗಳು ಅರವತ್ತು ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು.
15.7.5
एतन्मण्डलमित्याहुराचार्या नीतिकोविदाः ।
अत्र षाड्गुण्यमाचत्तं युधिष्ठिर निबोध तत् ॥ १५.७.५ ॥
ಇದನ್ನು ಆಚಾರ್ಯರು, ನೀತಿ ಕೋವಿದರು 'ಮಂಡಲ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಷಾಡ್ಗುಣ್ಯ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿ.
15.7.6
वृद्धिक्षयौ च विज्ञेयौ स्थानं च कुरुसत्तम ।
द्विसप्तत्यां महाबाहो ततः षाड्गुण्यजा गुणाः ॥ १५.७.६ ॥
ಕುರುಸತ್ತಮ, ವೃದ್ಧಿ, ಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮಹಾಬಾಹು, ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡರಲ್ಲಿ ಷಾಡ್ಗುಣ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳಿವೆ.
15.7.7
यथा स्वपक्षो बलवान्परपक्षस्तथा बलः ।
विगृह्य शत्रून्कौन्तेय यायात्क्षितिपतिस्तदा ॥ १५.७.७ ॥
ನಮ್ಮ ಪಕ್ಷ ಬಲವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಎದುರಾಳಿ ಪಕ್ಷವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಓ ಕೌಂತೇಯ, ಆಗ ರಾಜನು ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಬೇಕು.
15.7.8
यदा परे च बलिनः स्वपक्षश्चैव दुर्बलः ।
सार्धं विद्वांस्तदा क्षीणः परैः सन्धिं मसाश्रयेत् ॥ १५.७.८ ॥
ಶತ್ರುಗಳು ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಪಕ್ಷ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜನು ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.
15.7.9
द्रव्याणां सञ्चयश्चैव कर्तव्यः सुमहांस्तथा ।
यदा समर्था यानाय नचिरेणैव भारत ॥ १५.७.९ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥರಾಗುವಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.
15.7.10
तदा सर्वं विधेयं स्यात्स्थानेन च विचारयेत् ।
भूमिरल्पफला देया विपरीतस्य भारत ॥ १५.७.१० ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ವಿಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಓ ಭಾರತ, ಎದುರಾಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಫಲ ನೀಡುವ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಕೊಡಬೇಕು.
15.7.11
हिरण्यरूप्यभूयिष्ठं मित्रं क्षीणमकोशभृत् ।
विपरीतं निगृह्णीयात्स्वयं सन्धिविशारदः ॥ १५.७.११ ॥
ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿ ಹೇರಳವಿದ್ದರೂ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ ಖಜಾನೆ ಇಲ್ಲದ ಮಿತ್ರನನ್ನು, ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ರಾಜನು ತಾನೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.
15.7.12
सन्ध्यर्थं राजपुत्रं वा लिप्सेथा भरतर्षभ ।
विपरीतं न तच्छ्रेयः पुत्र कस्यांचिदापदि ॥ १५.७.१२ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸಂಧಿಗಾಗಿ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನಾದರೂ ಬಯಸಬೇಕು. ಮಗನೇ, ಯಾವುದೇ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಲ್ಲ.
15.7.13
तस्याः प्रमोक्षे यत्नं च कुर्याः सोपायमन्त्रवित् ।
प्रकृतीनां च राजेन्द्र राजा दीनान्विभावयेत् ॥ १५.७.१३ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಆ ಆಪತ್ತಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಉಪಾಯ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿ ನೀನು ಯತ್ನಿಸು. ರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳ ದೀನರನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
15.7.14
क्रमेणि युगपद्बुध्वा व्यसनानां बलाबलम् ।
पीडनं स्तंभनं चैव कोशभङ्गस्तथैव च ॥ १५.७.१४ ॥
ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಥವಾ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಪತ್ತುಗಳ ಬಲಾಬಲವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಪೀಡನ, ಸ್ತಂಭನ ಮತ್ತು ಕೋಶಭಂಗವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.
15.7.15
कार्यं यत्नेन शत्रूणां स्वराज्यं रक्षता स्वयम् ।
न च हिंस्योऽभ्युपगतः सामन्तो वृद्धिमिच्छता ॥ १५.७.१५ ॥
ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಸ್ವತಃ ಯತ್ನದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಯಸುವವನು ಶರಣಾಗಿ ಬಂದ ಸಾಮಂತನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು.
15.7.16
कौन्तेय तद्धितं ते स्यात्पृथिवीं विजिगीषतः ।
गुणानां भेदने योगमीप्सेथाः सह मन्त्रिभिः ॥ १५.७.१६ ॥
ಕೌಂತೇಯನೇ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸುವ ನಿನಗೆ ಹಿತವೆಂದರೆ: ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಶತ್ರುವಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು.
15.7.17
साधुसङ्ग्रहणाच्चैव पापनिग्रहणात्तथा ।
आत्मसात्करणे नित्यं पालनानि गृहे तथा।
दुर्बलाश्चैव सततं नान्वेष्टव्या बलीयसा ॥ १५.७.१७ ॥
ಸಾಧುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ, ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ರಕ್ಷಣೆಯ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ (ರಾಜ್ಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ). ಬಲಿಷ್ಠನು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹುಡುಕಬಾರದು.
15.7.18
तिष्ठेथा राजशार्दूल वैतसीं वृत्तिमास्थितः ।
यद्येनमभियायाच्च बलवान्दुर्बल नृपः। ॥ १५.७.१८ ॥
ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಬಾಗುವ ರೀಡೆಯಂತಹ ನಡತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರು. ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜನು ದುರ್ಬಲನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರೆ...
15.7.19
सामादिभिरुपायैस्तं क्रमेणि विनिवर्तयेः ।
अशक्नुवंश्च युद्धाय निष्पतेत्सह मन्त्रिभिः ॥ १५.७.१९ ॥
ಸಾಮಾದಿ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸು. ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದರೆ, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟು ಹೋಗು.
15.7.20
कोशेन पौरैर्दण्डेन ये चास्य प्रियकारिणः ।
असम्भवे तु सर्वस्य यथा मुख्येन निष्पतेत्।
क्रमेणानेन मोक्षः स्याच्छरीरं प्रति केवलम् ॥ १५.७.२० ॥
ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದವರನ್ನು ಧನದಿಂದ, ಪೌರರಿಂದ, ಸೇನೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸು. ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಮುಖ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟು ಹೋಗು. ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಕೇವಲ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.