મહાભારત · અધ્યાય 15.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.9.1
एवमेतत्करिष्यामि यथाऽऽत्थ पृथिवीपते ।
भूयश्चैवानुशास्योऽहं भवता पार्थिवर्षभ ॥ १५.९.१ ॥
હે પૃથ્વીપતિ, તમે કહ્યું તેમ જ હું કરીશ. હે રાજશ્રેષ્ઠ, તમે મને ફરીથી ઉપદેશ આપો.
15.9.2
भीष्मे स्वर्गमनुप्राप्तो गते च मधुसूदने ।
विदुरे संजये चैव कोऽन्यो मां वक्तुमर्हति ॥ १५.९.२ ॥
ભીષ્મ સ્વર્ગે ગયા છે, મધુસૂદન પણ ગયા છે, વિદુર અને સંજય પણ ગયા છે; હવે મને ઉપદેશ આપવા યોગ્ય બીજું કોણ છે?
15.9.3
यत्तु मामनुशास्तीह भवानद्य हिते स्थितः ।
कर्तास्मि तन्महीपाल निर्वृतो भव पार्थिव ॥ १५.९.३ ॥
તમે આજે હિતમાં સ્થિર રહીને મને જે ઉપદેશ આપો છો, હે મહીપાલ, તે હું કરીશ. હે રાજન, શાંત અને સુખી રહો.
15.9.4
एवमुक्तः स राजर्षिर्धर्मराजेन धीमता ।
कौन्तेयं समनुज्ञातुमियेष भरतर्षभ ॥ १५.९.४ ॥
બુદ્ધિમાન ધર્મરાજે આમ કહ્યું ત્યારે તે રાજર્ષિ કૌંતેયને રજા આપવા ઇચ્છતા થયા, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
15.9.5
पुत्र विश्राम्यतां तावन्ममापि बलवाञ्श्रमः ।
इत्युक्त्वा प्राविशद्राजा गान्धार्या भवनं तदा ॥ १५.९.५ ॥
"પુત્ર, હવે વિશ્રામ કર; મને પણ ભારે થાક લાગ્યો છે" એમ કહીને રાજા ત્યારે ગાંધારીના ભવનમાં પ્રવેશ્યા.
15.9.6
तमासनगतं देवी गान्धारी धर्मचारिणी ।
उवाच काले कालज्ञा प्रजापतिसमं पतिम् ॥ १५.९.६ ॥
આસન પર બેઠેલા તેમને ધર્મચારિણી દેવી ગાંધારી, કાળને જાણનારી થઈને યોગ્ય સમયે પ્રજાપતિ સમાન પતિને બોલી.
15.9.7
अनुज्ञातः स्वयं तेन व्यासेनि त्वं महर्षिणा ।
युधिष्ठिरस्यानुमते कदाऽरण्यं गमिष्यसि ॥ १५.९.७ ॥
મહર્ષિ વ્યાસે પોતે તને અનુમતિ આપી છે. યુધિષ્ઠિરની સંમતિથી તું ક્યારે વનમાં જઈશ?
15.9.8
गान्धार्यहमनुज्ञातः स्वयं पित्रा महात्मना ।
युधिष्ठिरस्यानुमते गन्तास्मि नचिराद्वनम् ॥ १५.९.८ ॥
ગાંધારીએ કહ્યું: મહાત્મા મારા પિતાએ પોતે મને અનુમતિ આપી છે. યુધિષ્ઠિરની સંમતિથી હું ટૂંક સમયમાં વનમાં જઈશ.
15.9.9
अहं हि तावत्सर्वेषां तेषां दुर्द्यूतदेविनाम् ।
पुत्राणां दातुमिच्छामि प्रेत्यभावानुगं वसु।
सर्वप्रकृतितिसान्निध्यं कारयित्वा स्ववेश्मनि ॥ १५.९.९ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રે કહ્યું: દ્યૂતપ્રિય તે બધા પુત્રોને પરલોકમાં સાથે જનારું ધન પહેલાં આપવાની મારી ઇચ્છા છે. મારા મહેલમાં સર્વ પ્રજાની હાજરીમાં હું તે કરાવીશ.
15.9.10
इत्युक्त्वा धर्मराजाय प्रेषयामास वै तदा ।
स च तद्वचनात्सर्वं समानिन्ये महीपतिः ॥ १५.९.१० ॥
આમ કહીને ધૃતરાષ્ટ્રે ત્યારે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર પાસે દૂત મોકલ્યો. તે રાજાએ તેના વચન પ્રમાણે બધું એકઠું કરાવ્યું.
15.9.11
ततः प्रतीतमनसो ब्राह्मणाः कुरुजाङ्गलाः ।
क्षत्रियाश्चैव वैश्याश्च शूद्राश्चैव समाययुः ॥ १५.९.११ ॥
પછી પ્રસન્ન મનના બ્રાહ્મણો, કુરુ-જાંગલ દેશના લોકો, ક્ષત્રિયો, વૈશ્યો અને શૂદ્રો પણ એકઠા થયા.
15.9.12
ततो निष्क्रम्य नृपतिस्तस्मादन्तःकपुरात्तदा ।
दद्दशे तं जनं सर्वं सर्वाश्च प्रकृतीस्तथा ॥ १५.९.१२ ॥
પછી રાજા તે અંતઃપુરમાંથી બહાર આવીને તે સમગ્ર જનસમૂહને અને સર્વ પ્રજાને જોવા લાગ્યો.
15.9.13
समवेतांश्च तान्सर्वान्पौराञ्जानपदांस्तथा ।
तानागतानभिप्रेक्ष्य समस्तं च सुहृञ्जनम् ॥ १५.९.१३ ॥
ત્યાં એકઠા થયેલા સર્વ નગરજનો અને જાનપદોને, આવેલા સમગ્ર સુહૃદજનોને જોઈને.
15.9.14
ब्राह्मणांश्च महीपाल नानादेशसमागतान् ।
उवाच मतिमान्राजा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ १५.९.१४ ॥
હે મહીપાલ! અનેક દેશોમાંથી આવેલા બ્રાહ્મણોને બુદ્ધિમાન રાજા અંબિકાપુત્ર ધૃતરાષ્ટ્રે કહ્યું.
15.9.15
भवन्तः कुरुवश्चैव चिरकालं सहोषिताः ।
परस्परस्य सुहृदः परस्परहिते रताः ॥ १५.९.१५ ॥
તમે અને કુરુઓ લાંબા સમય સુધી સાથે રહ્યા છો; પરસ્પરના સુહૃદ અને પરસ્પરના હિતમાં રત છો.
15.9.16
यदिदानीमहं ब्रूयामस्मिन्काल उपस्थिते ।
तथा भवद्भिः कर्तव्यमविचार्य वचो मम ॥ १५.९.१६ ॥
હવે આ સમય આવ્યો છે, તો હું જે કહું તે તમારે વિચાર્યા વિના મારા વચન પ્રમાણે કરવું જોઈએ.
15.9.17
अरण्यगमने बुद्धिर्गान्धारीसहितस्य मे ।
व्यासस्यानुमते राज्ञस्तथा कुन्तीसुतस्य मे ॥ १५.९.१७ ॥
ગાંધારી સાથે મારો વનમાં જવાનો નિર્ણય છે; વ્યાસની અનુમતિથી, અને કુંતીપુત્રની અનુમતિથી પણ.
15.9.18
भवन्तोप्यनुजानन्तु मान्या वोऽभूद्विचारणा ॥ १५.९.१८ ॥
તમે પણ અનુમતિ આપો; તમારા આદરણીય વિચારથી જ આ નિર્ણય થયો છે.
15.9.19
अस्माकं भवतां चैव येयं प्रीतिर्हि शाश्वती ।
न च साऽन्येषु देशेषु राज्ञामिति मतिर्मम ॥ १५.९.१९ ॥
આપણો અને તમારો આ પ્રેમ શાશ્વત છે; રાજાઓ વચ્ચેનો આવો પ્રેમ બીજા દેશોમાં નથી, એવો મારો મત છે.
15.9.20
शान्तोस्मि वयसाऽनेन तथा पुत्रविनाकृतः ।
उपवासकृशश्चास्मि गान्धारीसहितोऽनघाः ॥ १५.९.२० ॥
હે નિષ્પાપ જનો, આ ઉંમરે હું શાંત છું; પુત્રોથી વંચિત છું; ઉપવાસથી કૃશ છું, અને ગાંધારી સાથે છું.
15.9.21
युधिष्ठिरगते राज्ये प्राप्तश्चास्मि सुखं महत् ।
मन्ये दुर्योधनैश्वर्याद्विशिष्टं बहुभिर्गुणैः ॥ १५.९.२१ ॥
યુધિષ્ઠિરના રાજ્ય મેળવવાથી મને મોટું સુખ મળ્યું છે; દુર્યોધનના ઐશ્વર્ય કરતાં તે અનેક ગુણોથી શ્રેષ્ઠ છે એમ હું માનું છું.
15.9.22
मम चान्धस्य वृद्धस्य हतपुत्रस्य का गतिः ।
ऋते वनं महाभागास्तन्माऽनुज्ञातुमर्हथ ॥ १५.९.२२ ॥
અંધ, વૃદ્ધ, પુત્રો ગુમાવેલા મારી માટે વન સિવાય બીજી કઈ ગતિ છે? તેથી હે મહાભાગો, મને અનુમતિ આપો.
15.9.23
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते कुरुजाङ्गलाः ।
बाप्पसंदिग्धया वाचा रुरुदुर्भरतर्षभ ॥ १५.९.२३ ॥
તેમનાં એ વચન સાંભળીને કુરુ-જાંગલના સૌ લોકો આંસુભરી વાણીએ રડી પડ્યા, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
15.9.24
तानविब्रुवतः किञ्चित्सर्वाञ्शोकपरायणान् ।
पुनरेव महातेजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १५.९.२४ ॥
કંઈ બોલ્યા વિના શોકમાં ડૂબેલા તે સૌને મહાતેજસ્વી ધૃતરાષ્ટ્રે ફરી આ કહ્યું.