ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 15.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.9.1
एवमेतत्करिष्यामि यथाऽऽत्थ पृथिवीपते ।
भूयश्चैवानुशास्योऽहं भवता पार्थिवर्षभ ॥ १५.९.१ ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਓ।
15.9.2
भीष्मे स्वर्गमनुप्राप्तो गते च मधुसूदने ।
विदुरे संजये चैव कोऽन्यो मां वक्तुमर्हति ॥ १५.९.२ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਵੀ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਸੰਜਯ ਵੀ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ?
15.9.3
यत्तु मामनुशास्तीह भवानद्य हिते स्थितः ।
कर्तास्मि तन्महीपाल निर्वृतो भव पार्थिव ॥ १५.९.३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹੋ।
15.9.4
एवमुक्तः स राजर्षिर्धर्मराजेन धीमता ।
कौन्तेयं समनुज्ञातुमियेष भरतर्षभ ॥ १५.९.४ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧਰਮਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਕੌਂਤੇਯ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
15.9.5
पुत्र विश्राम्यतां तावन्ममापि बलवाञ्श्रमः ।
इत्युक्त्वा प्राविशद्राजा गान्धार्या भवनं तदा ॥ १५.९.५ ॥
"ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਆਰਾਮ ਕਰ; ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਹੈ" ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ।
15.9.6
तमासनगतं देवी गान्धारी धर्मचारिणी ।
उवाच काले कालज्ञा प्रजापतिसमं पतिम् ॥ १५.९.६ ॥
ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ, ਸਮਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਠੀਕ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਰਗੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
15.9.7
अनुज्ञातः स्वयं तेन व्यासेनि त्वं महर्षिणा ।
युधिष्ठिरस्यानुमते कदाऽरण्यं गमिष्यसि ॥ १५.९.७ ॥
ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕਦੋਂ ਵਨ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ?
15.9.8
गान्धार्यहमनुज्ञातः स्वयं पित्रा महात्मना ।
युधिष्ठिरस्यानुमते गन्तास्मि नचिराद्वनम् ॥ १५.९.८ ॥
ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਹਾਤਮਾ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਨ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ।
15.9.9
अहं हि तावत्सर्वेषां तेषां दुर्द्यूतदेविनाम् ।
पुत्राणां दातुमिच्छामि प्रेत्यभावानुगं वसु।
सर्वप्रकृतितिसान्निध्यं कारयित्वा स्ववेश्मनि ॥ १५.९.९ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੂਏ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਧਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਵਾਂਗਾ।
15.9.10
इत्युक्त्वा धर्मराजाय प्रेषयामास वै तदा ।
स च तद्वचनात्सर्वं समानिन्ये महीपतिः ॥ १५.९.१० ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਦੋਂ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ। ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ।
15.9.11
ततः प्रतीतमनसो ब्राह्मणाः कुरुजाङ्गलाः ।
क्षत्रियाश्चैव वैश्याश्च शूद्राश्चैव समाययुः ॥ १५.९.११ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੁਰੂ-ਜਾਂਗਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਆਏ।
15.9.12
ततो निष्क्रम्य नृपतिस्तस्मादन्तःकपुरात्तदा ।
दद्दशे तं जनं सर्वं सर्वाश्च प्रकृतीस्तथा ॥ १५.९.१२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਉਸ ਅੰਤਹਪੁਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਉਸ ਸਾਰੀ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
15.9.13
समवेतांश्च तान्सर्वान्पौराञ्जानपदांस्तथा ।
तानागतानभिप्रेक्ष्य समस्तं च सुहृञ्जनम् ॥ १५.९.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਜਨਪਦਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਮੂਹ ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
15.9.14
ब्राह्मणांश्च महीपाल नानादेशसमागतान् ।
उवाच मतिमान्राजा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ १५.९.१४ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ! ਨਾਨਾ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਅੰਬਿਕਾਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਖਿਆ।
15.9.15
भवन्तः कुरुवश्चैव चिरकालं सहोषिताः ।
परस्परस्य सुहृदः परस्परहिते रताः ॥ १५.९.१५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਕੁਰੂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ ਹੋ; ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੁਹਿਰਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ।
15.9.16
यदिदानीमहं ब्रूयामस्मिन्काल उपस्थिते ।
तथा भवद्भिः कर्तव्यमविचार्य वचो मम ॥ १५.९.१६ ॥
ਹੁਣ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆ ਜਾਣ ਤੇ ਮੈਂ ਜੋ ਆਖਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
15.9.17
अरण्यगमने बुद्धिर्गान्धारीसहितस्य मे ।
व्यासस्यानुमते राज्ञस्तथा कुन्तीसुतस्य मे ॥ १५.९.१७ ॥
ਗਾਂਧਾਰੀ ਸਮੇਤ ਮੇਰਾ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ; ਵਿਆਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਵੀ।
15.9.18
भवन्तोप्यनुजानन्तु मान्या वोऽभूद्विचारणा ॥ १५.९.१८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ; ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਨਯੋਗ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
15.9.19
अस्माकं भवतां चैव येयं प्रीतिर्हि शाश्वती ।
न च साऽन्येषु देशेषु राज्ञामिति मतिर्मम ॥ १५.९.१९ ॥
ਸਾਡਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਪਿਆਰ ਸਦੀਵੀ ਹੈ; ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਪਿਆਰ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
15.9.20
शान्तोस्मि वयसाऽनेन तथा पुत्रविनाकृतः ।
उपवासकृशश्चास्मि गान्धारीसहितोऽनघाः ॥ १५.९.२० ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੋ, ਇਸ ਉਮਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹਾਂ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜਿਆ ਹਾਂ; ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ; ਗਾਂਧਾਰੀ ਨਾਲ ਹਾਂ।
15.9.21
युधिष्ठिरगते राज्ये प्राप्तश्चास्मि सुखं महत् ।
मन्ये दुर्योधनैश्वर्याद्विशिष्टं बहुभिर्गुणैः ॥ १५.९.२१ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਜ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੈ।
15.9.22
मम चान्धस्य वृद्धस्य हतपुत्रस्य का गतिः ।
ऋते वनं महाभागास्तन्माऽनुज्ञातुमर्हथ ॥ १५.९.२२ ॥
ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬੁੱਢੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਗਵਾਏ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਗਤੀ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੋ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।
15.9.23
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते कुरुजाङ्गलाः ।
बाप्पसंदिग्धया वाचा रुरुदुर्भरतर्षभ ॥ १५.९.२३ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਰੂ-ਜਾਂਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਏ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ।
15.9.24
तानविब्रुवतः किञ्चित्सर्वाञ्शोकपरायणान् ।
पुनरेव महातेजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १५.९.२४ ॥
ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਫਿਰ ਇਹ ਆਖਿਆ।