మహాభారతం · అధ్యాయం 15.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.9.1
एवमेतत्करिष्यामि यथाऽऽत्थ पृथिवीपते ।
भूयश्चैवानुशास्योऽहं भवता पार्थिवर्षभ ॥ १५.९.१ ॥
పృథ్వీపతీ, మీరు చెప్పినట్లే నేను చేస్తాను. రాజశ్రేష్ఠా, మీరు నాకు మరింత ఉపదేశం ఇవ్వాలి.
15.9.2
भीष्मे स्वर्गमनुप्राप्तो गते च मधुसूदने ।
विदुरे संजये चैव कोऽन्यो मां वक्तुमर्हति ॥ १५.९.२ ॥
భీష్ముడు స్వర్గానికి వెళ్ళాడు, మధుసూదనుడూ వెళ్ళిపోయాడు, విదురుడు, సంజయుడూ వెళ్ళిపోయారు; ఇక నాకు ఉపదేశించడానికి అర్హుడు ఇంకెవరు?
15.9.3
यत्तु मामनुशास्तीह भवानद्य हिते स्थितः ।
कर्तास्मि तन्महीपाल निर्वृतो भव पार्थिव ॥ १५.९.३ ॥
మీరు ఇప్పుడు హితంలో నిలిచి నాకు ఏది ఉపదేశిస్తున్నారో, మహీపాలా, దాన్ని నేను చేస్తాను. రాజా, ప్రశాంతంగా ఉండండి.
15.9.4
एवमुक्तः स राजर्षिर्धर्मराजेन धीमता ।
कौन्तेयं समनुज्ञातुमियेष भरतर्षभ ॥ १५.९.४ ॥
బుద్ధిమంతుడైన ధర్మరాజు ఇలా అనగా, ఆ రాజర్షి కౌంతేయుడికి అనుమతి ఇవ్వాలనుకున్నాడు, భరతశ్రేష్ఠా.
15.9.5
पुत्र विश्राम्यतां तावन्ममापि बलवाञ्श्रमः ।
इत्युक्त्वा प्राविशद्राजा गान्धार्या भवनं तदा ॥ १५.९.५ ॥
"కుమారా, ఇప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకో; నాకూ బలమైన అలసట ఉంది" అని చెప్పి, రాజు అప్పుడు గాంధారి భవనంలోకి ప్రవేశించాడు.
15.9.6
तमासनगतं देवी गान्धारी धर्मचारिणी ।
उवाच काले कालज्ञा प्रजापतिसमं पतिम् ॥ १५.९.६ ॥
ఆసనంపై ఆసీనుడైన అతనితో ధర్మాచరణ చేసే దేవి గాంధారి, కాలాన్ని తెలిసినదై, తగిన సమయంలో ప్రజాపతితో సమానమైన భర్తతో మాట్లాడింది.
15.9.7
अनुज्ञातः स्वयं तेन व्यासेनि त्वं महर्षिणा ।
युधिष्ठिरस्यानुमते कदाऽरण्यं गमिष्यसि ॥ १५.९.७ ॥
మహర్షి వ్యాసుడు స్వయంగా నీకు అనుమతి ఇచ్చాడు. యుధిష్ఠిరుని అనుమతితో నీవు ఎప్పుడు అరణ్యానికి వెళ్తావు?
15.9.8
गान्धार्यहमनुज्ञातः स्वयं पित्रा महात्मना ।
युधिष्ठिरस्यानुमते गन्तास्मि नचिराद्वनम् ॥ १५.९.८ ॥
గాంధారి ఇలా అంది: మహాత్ముడైన నా తండ్రి స్వయంగా నాకు అనుమతి ఇచ్చాడు. యుధిష్ఠిరుని అనుమతితో నేను త్వరలోనే అరణ్యానికి వెళ్తాను.
15.9.9
अहं हि तावत्सर्वेषां तेषां दुर्द्यूतदेविनाम् ।
पुत्राणां दातुमिच्छामि प्रेत्यभावानुगं वसु।
सर्वप्रकृतितिसान्निध्यं कारयित्वा स्ववेश्मनि ॥ १५.९.९ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు ఇలా అన్నాడు: దుర్యూతాసక్తులైన ఆ కుమారులందరికీ, పరలోకానికి తోడుగా వెళ్ళే ధనాన్ని ముందుగా ఇవ్వాలనుకుంటున్నాను. నా భవనంలో ప్రజలందరి సమక్షంలో ఆ పని చేయిస్తాను.
15.9.10
इत्युक्त्वा धर्मराजाय प्रेषयामास वै तदा ।
स च तद्वचनात्सर्वं समानिन्ये महीपतिः ॥ १५.९.१० ॥
ఇలా చెప్పి ధృతరాష్ట్రుడు అప్పుడు ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుని వద్దకు దూతను పంపాడు. ఆ రాజు అతని మాటల ప్రకారం అన్నింటినీ సమకూర్చాడు.
15.9.11
ततः प्रतीतमनसो ब्राह्मणाः कुरुजाङ्गलाः ।
क्षत्रियाश्चैव वैश्याश्च शूद्राश्चैव समाययुः ॥ १५.९.११ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన మనస్సులతో బ్రాహ్మణులు, కురు-జాంగల దేశ ప్రజలు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు కూడా కలిసి వచ్చారు.
15.9.12
ततो निष्क्रम्य नृपतिस्तस्मादन्तःकपुरात्तदा ।
दद्दशे तं जनं सर्वं सर्वाश्च प्रकृतीस्तथा ॥ १५.९.१२ ॥
అప్పుడు రాజు ఆ అంతఃపురం నుండి బయటకు వచ్చి, ఆ జనసమూహాన్నంతటినీ, ప్రజలందరినీ చూశాడు.
15.9.13
समवेतांश्च तान्सर्वान्पौराञ्जानपदांस्तथा ।
तानागतानभिप्रेक्ष्य समस्तं च सुहृञ्जनम् ॥ १५.९.१३ ॥
అక్కడ సమకూడిన పౌరులను, జానపదులను, వచ్చిన సమస్త సుహృజ్జనులను చూసి.
15.9.14
ब्राह्मणांश्च महीपाल नानादेशसमागतान् ।
उवाच मतिमान्राजा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ १५.९.१४ ॥
ఓ మహీపాలా! అనేక దేశాల నుండి వచ్చిన బ్రాహ్మణులతో, మతిమంతుడైన అంబిక కుమారుడు రాజు ధృతరాష్ట్రుడు ఇలా అన్నాడు.
15.9.15
भवन्तः कुरुवश्चैव चिरकालं सहोषिताः ।
परस्परस्य सुहृदः परस्परहिते रताः ॥ १५.९.१५ ॥
మీరు, కురువంశీయులు, చాలాకాలం కలిసి జీవించినవారు; పరస్పర సుహృదులు, పరస్పర హితంలో నిమగ్నులైనవారు.
15.9.16
यदिदानीमहं ब्रूयामस्मिन्काल उपस्थिते ।
तथा भवद्भिः कर्तव्यमविचार्य वचो मम ॥ १५.९.१६ ॥
ఇప్పుడు ఈ సమయం వచ్చినందున నేను చెప్పేది మీరు విచారించకుండా నా మాట ప్రకారం చేయాలి.
15.9.17
अरण्यगमने बुद्धिर्गान्धारीसहितस्य मे ।
व्यासस्यानुमते राज्ञस्तथा कुन्तीसुतस्य मे ॥ १५.९.१७ ॥
గాంధారితో కలిసి నేను అడవికి వెళ్లాలని నిశ్చయించుకున్నాను; వ్యాసుని అనుమతితో, కుంతీ కుమారుని అనుమతితో కూడా.
15.9.18
भवन्तोप्यनुजानन्तु मान्या वोऽभूद्विचारणा ॥ १५.९.१८ ॥
మీరు కూడా అనుమతించండి; మీ గౌరవనీయ ఆలోచనతోనే ఈ నిర్ణయం కలిగింది.
15.9.19
अस्माकं भवतां चैव येयं प्रीतिर्हि शाश्वती ।
न च साऽन्येषु देशेषु राज्ञामिति मतिर्मम ॥ १५.९.१९ ॥
మనకు, మీకు ఉన్న ఈ ప్రేమ శాశ్వతమైనది; రాజుల మధ్య ఇలాంటి ప్రేమ ఇతర దేశాలలో ఉండదని నా అభిప్రాయం.
15.9.20
शान्तोस्मि वयसाऽनेन तथा पुत्रविनाकृतः ।
उपवासकृशश्चास्मि गान्धारीसहितोऽनघाः ॥ १५.९.२० ॥
పాపరహితులారా, ఈ వయసుతో నేను శాంతించినవాడిని; పుత్రులను కోల్పోయినవాడిని; ఉపవాసాలతో కృశించినవాడిని; గాంధారితో కలిసి ఉన్నవాడిని.
15.9.21
युधिष्ठिरगते राज्ये प्राप्तश्चास्मि सुखं महत् ।
मन्ये दुर्योधनैश्वर्याद्विशिष्टं बहुभिर्गुणैः ॥ १५.९.२१ ॥
యుధిష్ఠిరుడు రాజ్యం పొందడంతో నేను గొప్ప సుఖాన్ని పొందాను; అది దుర్యోధనుని ఐశ్వర్యం కంటే అనేక గుణాలలో శ్రేష్ఠమని నేను భావిస్తాను.
15.9.22
मम चान्धस्य वृद्धस्य हतपुत्रस्य का गतिः ।
ऋते वनं महाभागास्तन्माऽनुज्ञातुमर्हथ ॥ १५.९.२२ ॥
అంధుడిని, వృద్ధుడిని, పుత్రులను కోల్పోయినవాడిని అయిన నాకు అడవి తప్ప మరొక గతి ఏముంది? కాబట్టి, మహాభాగులారా, నాకు అనుమతి ఇవ్వండి.
15.9.23
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते कुरुजाङ्गलाः ।
बाप्पसंदिग्धया वाचा रुरुदुर्भरतर्षभ ॥ १५.९.२३ ॥
ఆయన ఆ మాటలు విని, ఆ కురు-జాంగలవాసులంతా కన్నీటితో గద్గదమైన స్వరంతో ఏడ్చారు, భరతశ్రేష్ఠా.
15.9.24
तानविब्रुवतः किञ्चित्सर्वाञ्शोकपरायणान् ।
पुनरेव महातेजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १५.९.२४ ॥
ఏమీ మాట్లాడకుండా శోకంలో మునిగి ఉన్న వారందరితో, మహాతేజస్వి అయిన ధృతరాష్ట్రుడు మళ్ళీ ఇలా అన్నాడు.