มหาภารตะ · อัธยายะ 15.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.9.1
एवमेतत्करिष्यामि यथाऽऽत्थ पृथिवीपते ।
भूयश्चैवानुशास्योऽहं भवता पार्थिवर्षभ ॥ १५.९.१ ॥
ข้าพระองค์จะทำตามที่พระองค์ตรัสไว้ทุกประการ ข้าแต่จอมปฐพี ขอพระองค์ทรงโปรดสั่งสอนข้าพระองค์ต่อไปอีก โอ้ผู้เป็นวีรบุรุษในหมู่กษัตริย์
15.9.2
भीष्मे स्वर्गमनुप्राप्तो गते च मधुसूदने ।
विदुरे संजये चैव कोऽन्यो मां वक्तुमर्हति ॥ १५.९.२ ॥
ภีษมะได้ขึ้นสวรรค์ไปแล้ว มธุสูทนะได้จากไปแล้ว วิทุระและสัญชัยก็ไปแล้วเช่นกัน ใครเล่าเหมาะที่จะให้คำแนะนำแก่ข้าพระองค์ในบัดนี้
15.9.3
यत्तु मामनुशास्तीह भवानद्य हिते स्थितः ।
कर्तास्मि तन्महीपाल निर्वृतो भव पार्थिव ॥ १५.९.३ ॥
สิ่งใดที่พระองค์ผู้ตั้งอยู่ในสิ่งที่เป็นประโยชน์ในวันนี้ ทรงสั่งให้ข้าพระองค์ทำ ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ข้าพระองค์จะทำสิ่งนั้น ข้าแต่พระราชา ขอพระองค์ทรงสงบและเป็นสุขเถิด
15.9.4
एवमुक्तः स राजर्षिर्धर्मराजेन धीमता ।
कौन्तेयं समनुज्ञातुमियेष भरतर्षभ ॥ १५.९.४ ॥
เมื่อผู้มีปัญญา พระธรรมราชา ตรัสดังนั้นแล้ว ราชฤๅษีผู้นั้นก็ปรารถนาจะอนุญาตให้บุตรของกุนตีไป โอ้ผู้เป็นวีรบุรุษแห่งภรตะ
15.9.5
पुत्र विश्राम्यतां तावन्ममापि बलवाञ्श्रमः ।
इत्युक्त्वा प्राविशद्राजा गान्धार्या भवनं तदा ॥ १५.९.५ ॥
"ลูกเอ๋ย จงพักผ่อนเสียก่อนเถิด แม้พ่อก็เหนื่อยมากเช่นกัน" พระราชาตรัสดังนี้แล้วก็เสด็จเข้าไปยังที่พำนักของคานธารี
15.9.6
तमासनगतं देवी गान्धारी धर्मचारिणी ।
उवाच काले कालज्ञा प्रजापतिसमं पतिम् ॥ १५.९.६ ॥
พระเทวีคานธารีผู้ประพฤติธรรม ผู้รู้จักกาลอันควร ได้ทูลกับพระสวามีซึ่งเสมอด้วยประชาบดี ผู้ประทับอยู่ที่อาสนะ ในเวลาอันเหมาะสม
15.9.7
अनुज्ञातः स्वयं तेन व्यासेनि त्वं महर्षिणा ।
युधिष्ठिरस्यानुमते कदाऽरण्यं गमिष्यसि ॥ १५.९.७ ॥
พระวยาสผู้เป็นมหาฤๅษีได้อนุญาตพระองค์เองแล้ว เมื่อไรพระองค์จะเสด็จเข้าป่า โดยได้รับความเห็นชอบจากพระยุธิษฐิระ
15.9.8
गान्धार्यहमनुज्ञातः स्वयं पित्रा महात्मना ।
युधिष्ठिरस्यानुमते गन्तास्मि नचिराद्वनम् ॥ १५.९.८ ॥
คานธารีกล่าวว่า บิดาผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่ได้อนุญาตหม่อมฉันเองแล้ว โดยได้รับความเห็นชอบจากพระยุธิษฐิระ หม่อมฉันจะเข้าป่าไปในไม่ช้า
15.9.9
अहं हि तावत्सर्वेषां तेषां दुर्द्यूतदेविनाम् ।
पुत्राणां दातुमिच्छामि प्रेत्यभावानुगं वसु।
सर्वप्रकृतितिसान्निध्यं कारयित्वा स्ववेश्मनि ॥ १५.९.९ ॥
ธฤตราษฎร์กล่าวว่า ก่อนอื่นข้าพเจ้าปรารถนาจะมอบทรัพย์สมบัติที่จะติดตามไปในชาติหน้า ให้แก่บรรดาบุตรทั้งหลายของข้าพเจ้าผู้หลงใหลในการเล่นพนันอันไม่เป็นมงคลนั้น ข้าพเจ้าจะให้จัดการเรื่องนี้ในพระราชวังของข้าพเจ้า ต่อหน้าประชาชนทั้งปวง
15.9.10
इत्युक्त्वा धर्मराजाय प्रेषयामास वै तदा ।
स च तद्वचनात्सर्वं समानिन्ये महीपतिः ॥ १५.९.१० ॥
ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว ธฤตราษฎร์จึงส่งทูตไปยังพระยุธิษฐิระธรรมราชา และจอมปฐพีนั้นก็รวบรวมทุกสิ่งตามถ้อยคำของพระองค์
15.9.11
ततः प्रतीतमनसो ब्राह्मणाः कुरुजाङ्गलाः ।
क्षत्रियाश्चैव वैश्याश्च शूद्राश्चैव समाययुः ॥ १५.९.११ ॥
จากนั้น พวกพราหมณ์ผู้มีใจชื่นบาน ชาวกุรุและชาวชางคละ กษัตริย์ แพศย์ และศูทรทั้งหลาย ก็พากันมาชุมนุมกัน
15.9.12
ततो निष्क्रम्य नृपतिस्तस्मादन्तःकपुरात्तदा ।
दद्दशे तं जनं सर्वं सर्वाश्च प्रकृतीस्तथा ॥ १५.९.१२ ॥
ครั้นแล้ว พระราชาเสด็จออกมาจากภายในพระตำหนักนั้น ทอดพระเนตรเห็นประชาชนทั้งหมดและบรรดาประชาราษฎร์ทั้งปวง
15.9.13
समवेतांश्च तान्सर्वान्पौराञ्जानपदांस्तथा ।
तानागतानभिप्रेक्ष्य समस्तं च सुहृञ्जनम् ॥ १५.९.१३ ॥
เมื่อเห็นบรรดาชาวนครและชาวชนบทที่มาชุมนุมกันทั้งหมด และมิตรสหายทั้งสิ้นที่มาถึงแล้ว
15.9.14
ब्राह्मणांश्च महीपाल नानादेशसमागतान् ।
उवाच मतिमान्राजा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ १५.९.१४ ॥
ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน พระราชาธฤตราษฎร์ผู้มีปัญญา พระโอรสของอัมพิกา ได้ตรัสแก่พราหมณ์ทั้งหลายที่มาจากหลายแคว้นว่า
15.9.15
भवन्तः कुरुवश्चैव चिरकालं सहोषिताः ।
परस्परस्य सुहृदः परस्परहिते रताः ॥ १५.९.१५ ॥
ท่านทั้งหลาย ชาวกุรุทั้งหลาย ได้อยู่ร่วมกันมาเป็นเวลานาน ต่างเป็นมิตรของกันและกัน ยินดีในประโยชน์ของกันและกัน
15.9.16
यदिदानीमहं ब्रूयामस्मिन्काल उपस्थिते ।
तथा भवद्भिः कर्तव्यमविचार्य वचो मम ॥ १५.९.१६ ॥
บัดนี้เมื่อเวลานี้มาถึงแล้ว สิ่งที่ข้าพเจ้ากำลังจะกล่าว ท่านทั้งหลายควรปฏิบัติตามถ้อยคำของข้าพเจ้า โดยไม่ต้องคิดพิจารณาให้มากความ
15.9.17
अरण्यगमने बुद्धिर्गान्धारीसहितस्य मे ।
व्यासस्यानुमते राज्ञस्तथा कुन्तीसुतस्य मे ॥ १५.९.१७ ॥
ความตั้งใจของข้าพเจ้าคือจะเข้าป่าพร้อมกับคานธารี ด้วยความเห็นชอบของวยาส และด้วยความเห็นชอบของบุตรของกุนตีด้วย
15.9.18
भवन्तोप्यनुजानन्तु मान्या वोऽभूद्विचारणा ॥ १५.९.१८ ॥
ขอท่านทั้งหลายจงอนุญาตด้วยเถิด การพิจารณาครั้งนี้เป็นสิ่งที่ที่ปรึกษาอันท่านทั้งหลายเคารพนับถือได้กระทำไว้แล้ว
15.9.19
अस्माकं भवतां चैव येयं प्रीतिर्हि शाश्वती ।
न च साऽन्येषु देशेषु राज्ञामिति मतिर्मम ॥ १५.९.१९ ॥
ความรักใคร่ระหว่างเราและท่านนี้ เป็นความรักที่ยั่งยืนนิรันดร์ และความรักเช่นนี้ระหว่างกษัตริย์ไม่พบในแคว้นอื่นๆ นี่คือความเห็นของข้าพเจ้า
15.9.20
शान्तोस्मि वयसाऽनेन तथा पुत्रविनाकृतः ।
उपवासकृशश्चास्मि गान्धारीसहितोऽनघाः ॥ १५.९.२० ॥
ข้าแต่ผู้ไร้มลทินทั้งหลาย ข้าพเจ้าสงบลงด้วยวัยนี้ ปราศจากบุตร และซูบผอมเพราะการอดอาหาร ข้าพเจ้าอยู่ที่นี่พร้อมกับคานธารี
15.9.21
युधिष्ठिरगते राज्ये प्राप्तश्चास्मि सुखं महत् ।
मन्ये दुर्योधनैश्वर्याद्विशिष्टं बहुभिर्गुणैः ॥ १५.९.२१ ॥
เมื่อยุธิษฐิระครองราชย์ ข้าพเจ้าได้รับความสุขอันยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าเห็นว่าความสุขนี้ประเสริฐกว่าอำนาจปกครองของทุรโยธน์ด้วยคุณลักษณะหลายประการ
15.9.22
मम चान्धस्य वृद्धस्य हतपुत्रस्य का गतिः ।
ऋते वनं महाभागास्तन्माऽनुज्ञातुमर्हथ ॥ १५.९.२२ ॥
สำหรับข้าพเจ้าผู้ตาบอด แก่ชรา และสูญเสียบุตรทั้งหมดแล้ว จะมีทางไปเช่นใดนอกจากป่า ดังนั้น ท่านผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ ขอท่านโปรดอนุญาตให้ข้าพเจ้าไปเถิด
15.9.23
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते कुरुजाङ्गलाः ।
बाप्पसंदिग्धया वाचा रुरुदुर्भरतर्षभ ॥ १५.९.२३ ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำของพระองค์ ชาวกุรุและชาวชางคละทั้งหมดต่างร่ำไห้ เสียงสะอื้นติดขัดด้วยน้ำตา ข้าแต่ทรงเป็นพญาโคแห่งภรตวงศ์
15.9.24
तानविब्रुवतः किञ्चित्सर्वाञ्शोकपरायणान् ।
पुनरेव महातेजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १५.९.२४ ॥
ธฤตราษฎร์ผู้มีรัศมีอันรุ่งโรจน์ ตรัสถ้อยคำเหล่านี้อีกครั้งแก่ชนทั้งหมดที่จมอยู่ในความโศกและมิได้กล่าวสิ่งใด