ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 16.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
षट्त्रिंशे त्वथ् संप्राप्ते वर्षे कौरवन्दनः ।
ददर्श विपरीतानि निमित्तानि युधिष्टिरः ॥ १६.१.१ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ 'ਜਯ' ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਛੱਤੀਵਾਂ ਵਰ੍ਹਾ ਆਉਣ ਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਲਟੇ ਸ਼ਗਨ ਵੇਖੇ।
16.1.2
ववुर्वाताश्च निर्घाता रूक्षाः शर्करवर्षिणः ।
अपसव्यानि शकुना मण्डलानि प्रचक्रिरे ॥ १६.१.२ ॥
ਰੁੱਖੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲੀਆਂ, ਬਿਜਲੀਆਂ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਕੰਕਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ; ਅਪਸਵਯ ਪੰਛੀ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।
16.1.3
प्रत्यगूहुर्महानद्यो दिशो नीहारसंवृताः ।
उल्काश्चाङ्गारवर्षिण्यः प्रापतन्गगनाद्भुवि ॥ १६.१.३ ॥
ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਵਗੀਆਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀਆਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ।
16.1.4
आदित्यो रजसा राजन्समवच्छन्नगनाद्भुवि ।
विरश्मिरुदये नित्यं कबन्धैः समलङ्कृतः ॥ १६.१.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਧੂੜ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕਿਆ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ (ਡਿੱਗਦਾ ਹੋਇਆ) ਸੀ; ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਕਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ।
16.1.5
परिवेषाश्च दृश्यन्ते दारुणाश्च द्रसूर्ययोः ।
त्रिवर्णाः श्यामरुक्षान्तास्तथा भस्मारुणप्रभाः ॥ १६.१.५ ॥
ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਭਿਆਨਕ ਪਰਿਵੇਸ਼ (ਘੇਰੇ) ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਰੁੱਖੇ, ਅਤੇ ਸੁਆਹ ਤੇ ਲਾਲ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਹਨ।
16.1.6
एते चान्ये च बहव उत्पाता भयसंसिनः ।
दृश्यन्ते जगतो नाथ दिवमारोढुमिच्छति ॥ १६.१.६ ॥
ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ! ਇਹ ਅਤੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਤ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ; ਜਗਤ ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
16.1.7
यस्य प्रसादाद्धर्मोऽयं कृते यद्वत्कलावपि ।
पाण्डवाश्च महाभाग युक्तास्तु यशसाऽनघ ॥ १६.१.७ ॥
ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਧਰਮ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਾਂਗ ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹੇ ਅਨਘ, ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ।
16.1.8
कस्य चित्त्वथ कालस्य कुरुराजो विशङ्कितः ।
शुश्राव वृष्णिचक्रस्य मुसलोत्सादनं कृतम् ॥ १६.१.८ ॥
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਕੁਰੂਰਾਜ ਸ਼ੰਕਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲ ਦਾ ਮੂਸਲ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
16.1.9
विमुक्तं वासुदेवं च श्रुत्वा रामं च पाण्डवः ।
समानीयाब्रवीद्भ्रातृन्कि करिष्याम इत्युत ॥ १६.१.९ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?'
16.1.10
परस्परं समासाद्य ब्रह्मदण्डबलात्कृतान् ।
वृष्णिन्विनष्टास्ते श्रुत्वा व्यथिताः पाण्डवा भृशम् ॥ १६.१.१० ॥
ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਦੰਡ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ।
16.1.11
निधनं वासुदेवस्य समुद्रस्येव शोषणम् ।
वीरा न श्रद्दधुस्तस्य विनाशं शार्ङ्गधन्वनः ॥ १६.१.११ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮੌਤ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕਣ ਵਰਗੀ ਸੀ; ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਰੰਗਧੰਵਾ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕੀਤਾ।
16.1.12
मौसलं ते समाश्रित्य दुःखशोकसमन्विताः ।
विष्ण्णा हतसंकल्पाःकि पाण्डवाः समुपाविशन् ॥ १६.१.१२ ॥
ਮੂਸਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ (ਉਹ ਨਾਸ਼ ਹੋਏ); ਦੁੱਖ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਨਿਰਾਸ਼, ਸੰਕਲਪ ਟੁੱਟੇ ਪਾਂਡਵ ਕਿਉਂ ਬੈਠ ਗਏ?