महाभारत · अध्याय 16.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.2.1
कथं विनष्टा भगवन्नन्धका वृष्णिभिः सह ।
पश्यतो वासुदेवस्य भोजश्चैवक महारथाः ॥ १६.२.१ ॥
हे भगवन्! वासुदेव पाहत असताना वृष्णींसह अंधक आणि भोज हे महारथी कसे नष्ट झाले?
16.2.2
षट्त्रिंशेऽथ ततो वर्षे वृष्णीनामनयो महान् ।
अन्योन्यं मुसलैस्ते तु निजघ्नुः कालचोदिताः ॥ १६.२.२ ॥
छत्तिसाव्या वर्षी वृष्णींवर मोठे संकट आले; कालप्रेरित होऊन त्यांनी मुसळांनी एकमेकांना ठार मारले.
16.2.3
केनानुशप्तास्ते वीराः क्षयं वृष्ण्यन्धका गताः ।
भोजाश्च द्विजवर्य त्वं विस्तरेण वदस्व मे ॥ १६.२.३ ॥
कोणाच्या शापामुळे ते वीर वृष्णी, अंधक आणि भोज नाशाला गेले? हे द्विजश्रेष्ठा, तुम्ही मला विस्ताराने सांगा.
16.2.4
विश्वामित्रं च कण्वं च नारदं च तपोधनम् ।
सारणप्रमुखा वीरा ददृशुर्द्वारकां गतान् ॥ १६.२.४ ॥
द्वारकेला आलेल्या विश्वामित्र, कण्व आणि तपोधन नारद यांना सारणप्रमुख वीरांनी पाहिले.
16.2.5
ते वै सांबं पुरस्कृत्य भूषयित्वा स्त्रियं यथा ।
अब्रुवन्नुपसङ्गम्य् दैवदण्डिनिपीडिताः ॥ १६.२.५ ॥
दैवदंडाने पीडित झालेले ते सांबाला पुढे करून, त्याला स्त्रीसारखे सजवून, त्यांच्याजवळ जाऊन म्हणाले.
16.2.6
इयं स्त्री पुत्रकामस्य बभ्रोरमिततेजसः ।
ऋषयः साधु जानीत किमियं जनयिष्यति ॥ १६.२.६ ॥
ही स्त्री पुत्रकामी अमिततेजस्वी बभ्रूची आहे. हे ऋषींनो, ही काय जन्म देईल ते नीट जाणा.
16.2.7
इत्युक्तास्ते तदा राजन्विप्रलम्भप्रधर्षिताः ।
प्रत्यबुवंस्तान्मुनयो यत्तच्छृणु नराधिप ॥ १६.२.७ ॥
हे राजा, तेव्हा त्या फसवणुकीने अपमानित झालेल्या मुनींनी त्यांना उत्तर दिले. हे नराधिपा, ते ऐक.
16.2.8
वृष्ण्यन्धकविनाशाय मुसलं घोरमायसम् ।
वासुदेवस्य दायादः सांबोऽयं जनयिष्यति ॥ १६.२.८ ॥
वृष्णि आणि अंधक वंशांच्या नाशासाठी वासुदेवाचा हा पुत्र साम्ब भयंकर लोखंडी मुसळ जन्माला घालेल.
16.2.9
येन यूयं सुदुर्वृत्ता नृशंसा जातमन्यवः ।
उच्छेत्तारः कुलं कृत्स्नमृते रामजनार्दनौ ॥ १६.२.९ ॥
त्यामुळे तुम्ही अत्यंत दुराचारी, क्रूर आणि क्रोधाने भरलेले, बलराम आणि जनार्दन वगळता संपूर्ण कुलाचा नाश करणारे व्हाल.
16.2.10
समुद्रं यास्यति श्रीमांस्त्यक्त्वा देहं हलायुधः ।
जरःकृष्णं महात्मानं शयानं भुवि भेत्स्यति ॥ १६.२.१० ॥
श्रीमान हलायुध (बलराम) देह त्यागून समुद्रात जातील; जरा नावाचा शिकारी भूमीवर पडलेल्या महात्मा कृष्णाला भेदील.
16.2.11
इत्यब्रुवंस्ततो राजन्प्रलब्धास्तैर्दुरात्मभिः ।
मुनयः क्रोधरक्ताक्षाः समीक्ष्याथ परस्परम्।
तथोक्त्वा मुनयस्ते तु यथागतमथो ययुः ॥ १६.२.११ ॥
मग हे राजा, त्या दुरात्म्यांनी फसवलेले मुनी क्रोधाने लाल डोळ्यांनी एकमेकांकडे पाहू लागले; असे बोलून ते मुनी आले त्याच मार्गाने परत गेले.
16.2.12
अथाब्रवीत्तदा वृष्णीञ्श्रुत्वैतन्मधुसूदनः ।
अन्तज्ञो मतिमांस्तस्य भवितव्यं तथेति तान् ॥ १६.२.१२ ॥
तेव्हा अंत जाणणारे बुद्धिमान मधुसूदन (कृष्ण) हे ऐकून वृष्णींना म्हणाले: 'ते घडणारच आहे, तसेच होऊ दे.'
16.2.13
एवमुक्त्वा हृषीकेशः प्रविवेश पुरं तदा ।
कृतान्तमन्यथा नैच्छत्कर्तुं स जगतः प्रभुः ॥ १६.२.१३ ॥
असे बोलून हृषीकेश तेव्हा नगरात प्रविष्ट झाले. जगाच्या त्या प्रभूने नियतीला बदलण्याची इच्छा केली नाही.
16.2.14
श्वोभूतेऽथ ततः सांबो मुसलं तदसूकत वै ।
येन वृष्णन्धककुले पुरुषा भस्मसात्कृताः ॥ १६.२.१४ ॥
दुसऱ्या दिवशी साम्बाने ते मुसळ जन्माला घातले; ज्यामुळे वृष्णि-अंधक कुलातील पुरुष भस्म झाले.
16.2.15
वृष्ण्यन्धकविनाशाय किंकरप्रतिमं महत् ।
असूत सापजं घोरं तच्च राज्ञे न्यवेदयन् ॥ १६.२.१५ ॥
वृष्णि-अंधकांच्या विनाशासाठी यमकिंकरासारखे, शापजन्य, महाभयंकर असे काही त्याने जन्माला घातले; ते राजाला निवेदन केले.
16.2.16
विषण्णरूपस्तद्राजा सूक्ष्मं चूर्णमकारयत् ।
तच्चूर्णं सागरे चापि प्राक्षिपन्पुरुषा नृप ॥ १६.२.१६ ॥
खिन्न रूप झालेल्या त्या राजाने ते सूक्ष्म चूर्ण करवून घेतले; हे नृपा, ते चूर्ण माणसांनी समुद्रातही फेकले.
16.2.17
अघोषयंश्च नगरे वचनादाहुकस्य ते ।
जनार्दनस्य रामस्य बभ्रोश्चैव महात्मनः ॥ १६.२.१७ ॥
आणि नगरात त्यांनी आहुक, जनार्दन, राम आणि महात्मा बभ्रू यांच्या आज्ञेने घोषणा केली.
16.2.18
अद्यप्रभृति सर्वेषु वृष्ण्यन्धककुलेष्विह ।
सुरासवो न कर्तव्यः सर्वैर्नगरवासिभिः ॥ १६.२.१८ ॥
आजपासून येथे वृष्णि-अंधक कुलांतील सर्व नगरवासियांनी सुरा व आसव बनवू नये.
16.2.19
यश्च नो विदितं कुर्यात्पेयं कश्चिन्नरः क्वचित् ।
जीवन्स शूलमारोहेत्स्वयं कृत्वा सबान्धवः ॥ १६.२.१९ ॥
आमच्या माहितीत कोणी माणसाने कुठेही मद्यपान केले, तर त्याने बांधवांसह जिवंतपणी स्वतःच शूळावर चढावे.
16.2.20
ततो राजभयात्सर्वे नियमं चक्रिरे तदा ।
नराः सासनमाज्ञाय तस्य राज्ञो महात्मनः ॥ १६.२.२० ॥
तेव्हा राजाच्या भीतीने सर्वांनी नियम पाळला; त्या महात्म्या राजाची आज्ञा शिक्षेसह जाणून माणसांनी तसे केले.