મહાભારત · અધ્યાય 16.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.3.1
एवं प्रयतमानानां वृष्णीनामन्धकैः सह ।
कालो गृहाणि सर्वेषां परिचक्राम नित्यशः ॥ १६.३.१ ॥
આ રીતે પ્રયત્ન કરતા વૃષ્ણિઓ અને અંધકોનાં ઘરોની આસપાસ કાળ સતત ફરતો રહ્યો.
16.3.2
करालो विकटो मुण्डः पुरुषः कृष्णपिङ्गलः ।
गृहाण्यावेक्ष्य वृष्णीनां नादृश्यतं पुनः क्वचित् ॥ १६.३.२ ॥
ભયંકર, વિકરાળ, મુંડિત માથાવાળો, કાળા-પીળા રંગનો એક પુરુષ વૃષ્ણિઓનાં ઘરો જોઈને ફરી ક્યાંય દેખાયો નહીં.
16.3.3
तमघ्नन्त महेष्वासाः शरैः शतसहस्रशः ।
न चाशक्यत वेद्धुं स सर्वभूतात्ययस्तदा ॥ १६.३.३ ॥
મહાધનુર્ધરોએ તેને લાખો બાણોથી માર્યો; પણ સર્વ ભૂતોનો સંહાર કરનાર તેને ત્યારે તેઓ વીંધી શક્યા નહીં.
16.3.4
उत्पेदिरे महावाता दारुणाश्च दिनेदिने ।
वृष्ण्यन्धकविनाशाय बहवो रोमहर्षणाः ॥ १६.३.४ ॥
વૃષ્ણિ અને અંધકોના વિનાશ માટે દિવસેદિવસ ભયંકર, રોમાંચ ઉપજાવે તેવા અનેક મહાવાયુ ઊઠવા લાગ્યા.
16.3.5
विवृद्धमूषिका रथ्या विभिन्नमणिकास्तथा ।
केशा नखाश्च सुप्तानामद्यन्ते मूषिकैर्निशि ॥ १६.३.५ ॥
શેરીઓમાં ઉંદરો વધી ગયા, મણિઓ તૂટી ગયા; સૂતેલાઓના વાળ અને નખ રાત્રે ઉંદરો કોતરી ખાય છે.
16.3.6
चीचीकूचीति वाशन्ति शारिका वृष्णिवेश्मसु ।
नोपशाम्यति शब्दस्य सदिवारात्रमेव हि ॥ १६.३.६ ॥
વૃષ્ણિઓનાં ઘરોમાં મેના "ચીચી-કૂચી" એવું બોલે છે; એ અવાજ ક્યારેય શાંત થતો નથી, દિવસ-રાત સદા એ જ.
16.3.7
अन्वकुर्वन्नुलूकानां सारसा विरुतं तथा ।
अजाः शिवानां विरुतमन्वकुर्वत भारत ॥ १६.३.७ ॥
ઘુવડોનો અવાજ સારસો નકલ કરવા લાગ્યા; તેવી જ રીતે બકરીઓ શિયાળોની ચીસની નકલ કરવા લાગી. હે ભરતવંશી!
16.3.8
पाण्डुरा रक्तपादाश्च विहगाः कालचोदिताः ।
वृष्ण्यन्धकानां गेहेषु कपोता व्यचरंस्तदा ॥ १६.३.८ ॥
કાળથી પ્રેરાયેલાં સફેદ અને લાલ પગવાળાં પક્ષીઓ, અને કબૂતરો તે સમયે વૃષ્ણિ-અંધકોના ઘરોમાં ફરવા લાગ્યાં.
16.3.9
व्यजायन्त खरा गोषु करभाश्वतरीषु च ।
शुनीष्वपि बिडालाश्च मूषिका नकुलीषु च ॥ १६.३.९ ॥
ગાયોમાં ગધેડાં જન્મ્યાં; ઊંટડીઓ અને ખચ્ચરીઓમાં ઊંટ અને ખચ્ચર; કૂતરીઓમાં બિલાડીઓ અને નોળિયાઓમાં ઉંદર જન્મ્યા.
16.3.10
नापत्रपन्त पापानि कुर्वन्तो वृष्णयस्तदा ।
प्रार्दयन्ब्राह्मणांश्चापि पितॄन्देवांस्तथैव च ॥ १६.३.१० ॥
પાપકર્મ કરતા વૃષ્ણિઓ ત્યારે શરમાયા નહીં; તેમણે બ્રાહ્મણો, પિતૃઓ અને દેવોને પણ પીડા આપી.
16.3.11
गुरूंश्चाप्यवमन्यन्ते न तु रामजनार्दनौ ।
पत्न्यः पतीनुच्चरन्ति पत्नीश्चक पतयस्तथा ॥ १६.३.११ ॥
તેઓ ગુરુજનોનું પણ અપમાન કરતા; પણ રામ અને જનાર્દનનું નહીં. પત્નીઓ પતિઓ વિશે અને પતિઓ પત્નીઓ વિશે કડવું બોલતા.
16.3.12
विभावसुः प्रज्वलितो वामं विपरिवर्तते ।
नीललोहितमञ्जिष्ठा विसृजन्नर्चिषः पृथक् ॥ १६.३.१२ ॥
પ્રજ્વલિત અગ્નિ ડાબી તરફ ફરતો હતો; વાદળી, લાલ અને મંજિષ્ઠા રંગની જ્વાળાઓ અલગ અલગ છોડતો હતો.
16.3.13
उदयास्तमये नित्यं पुर्यां तस्यां दिवाकरः ।
व्यदृश्यतासकृत्पुंभिः कबन्धैः परिवारितः ॥ १६.३.१३ ॥
ઉદય અને અસ્તના સમયે તે નગરીમાં સૂર્ય સદા વારંવાર માણસો અને માથા વિનાના કબંધોથી ઘેરાયેલો દેખાતો.
16.3.14
महानसेषु सिद्धेषु संस्कृतेऽतीवि भारत ।
आहार्यमाणे कृमयो व्यदृश्यन्त सहस्रशः ॥ १६.३.१४ ॥
હે ભારત, રસોડામાં સારી રીતે રાંધેલું ભોજન લઈ જવાતું હતું ત્યારે હજારો કીડા દેખાયા.
16.3.15
पुण्याहे वाच्यमाने तु जपत्सु च महात्मसु ।
अभिधावन्तः श्रूयन्ते न चादृश्यत कश्चन ॥ १६.३.१५ ॥
પુણ્યાહવાચન બોલાતું હતું અને મહાત્માઓ જપ કરતા હતા ત્યારે દોડતા લોકોનો અવાજ સંભળાયો, પણ કોઈ દેખાયું નહીં.
16.3.16
परस्परं च नक्षत्रं हन्यमानं पुनःपुनः ।
ग्रहैरपश्यन्सर्वे ते नात्मनस्तु कथञ्चन ॥ १६.३.१६ ॥
ગ્રહો દ્વારા એકબીજા પર વારંવાર પ્રહાર પામતાં નક્ષત્રો તેઓ સૌએ જોયાં, પણ પોતાને કોઈ રીતે જોઈ શક્યા નહીં.
16.3.17
नदन्तं पाञ्चिजन्यं च वृष्णन्धकनिवेशने ।
समन्तात्पर्यवाशन्त रासभा दारुणस्वराः ॥ १६.३.१७ ॥
વૃષ્ણિ-અંધકોના નિવાસમાં પાંચજન્ય શંખ ગર્જતો હતો ત્યારે ચારેબાજુ ભયંકર સ્વરવાળા ગધેડા ભૂંકવા લાગ્યા.
16.3.18
एवं पश्यन्हृषिकेशः संप्राप्तं कालपर्ययम् ।
त्रयोदश्याममावास्यां तान्दृष्ट्वा प्राब्रवीदिदम् ॥ १६.३.१८ ॥
આ રીતે કાળનું પરિવર્તન આવેલું જોઈને હૃષીકેશે ત્રયોદશીએ, અમાવાસ્યાએ તેમને જોઈને આ કહ્યું.
16.3.19
चतुर्दशी पञ्चदशी कृतेयं राहुणा पुनः ।
प्राप्ते वै भारते युद्धे प्राप्ता चाद्य क्षंयाय नः ॥ १६.३.१९ ॥
ચતુર્દશી અને પૂર્ણિમા — રાહુએ ફરી આ રીતે કર્યું છે; ભારતયુદ્ધ આવ્યું ત્યારે જેમ થયું હતું, તેમ આજે તે આપણા વિનાશ માટે આવ્યું છે.
16.3.20
विमृशन्नेव कालं तं परिचिन्त्य जनार्दनः ।
मेने प्राप्तं स षट्त्रिंशं वर्षं वै केशिसूदनः ॥ १६.३.२० ॥
તે કાળનો વિચાર કરીને જનાર્દને માન્યું કે કેશિસૂદનનું છત્રીસમું વર્ષ આવી ગયું છે.
16.3.21
पुत्रशोकाभिसंतप्ता गान्धारी हतबान्धवा ।
यदनुव्याजहारार्ता तदिदं समुपागमत् ॥ १६.३.२१ ॥
પુત્રશોકથી સંતપ્ત, બાંધવો હણાયેલી ગાંધારીએ દુઃખથી જે કહ્યું હતું, તે જ હવે આવી પહોંચ્યું છે.
16.3.22
इदं च तदनुप्राप्तमब्रवीद्यद्युधिष्ठिरः ।
पुरा व्यूढेष्वनीकेषु दृष्ट्वेत्पातान्सुदारुणान् ॥ १६.३.२२ ॥
અને તેને અનુરૂપ જે બન્યું, તે યુધિષ્ઠિરે પહેલાં કહ્યું હતું — વ્યૂહમાં ગોઠવાયેલી સેનામાં ભયાનક અપશુકન જોઈને.
16.3.23
इत्युक्त्वा वासुदेवस्तु चिकीर्षुः सत्यमेव तत् ।
आज्ञापयामास तदा तीर्थयात्रामरिंदमः ॥ १६.३.२३ ॥
આમ કહીને વાસુદેવે, તે સત્યને જ સાકાર કરવાની ઇચ્છાથી ત્યારે તીર્થયાત્રાનો આદેશ આપ્યો — શત્રુઓનું દમન કરનાર.
16.3.24
अघोषयन्त पुरुषास्तत्र केशवशासनात् ।
तीर्थयात्रा समुद्रे वः कार्येति पुरुषर्षभाः ॥ १६.३.२४ ॥
ત્યાં માણસોએ કેશવની આજ્ઞાથી ઘોષણા કરી — હે પુરુષશ્રેષ્ઠો, સમુદ્ર પર તમારી તીર્થયાત્રા કરવાની છે.