మహాభారతం · అధ్యాయం 16.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.3.1
एवं प्रयतमानानां वृष्णीनामन्धकैः सह ।
कालो गृहाणि सर्वेषां परिचक्राम नित्यशः ॥ १६.३.१ ॥
ఈ విధంగా ప్రయత్నిస్తున్న వృష్ణులకు, అంధకులకు, అందరి ఇళ్లచుట్టూ కాలం నిరంతరం తిరుగుతూ వచ్చింది.
16.3.2
करालो विकटो मुण्डः पुरुषः कृष्णपिङ्गलः ।
गृहाण्यावेक्ष्य वृष्णीनां नादृश्यतं पुनः क्वचित् ॥ १६.३.२ ॥
భయంకరుడు, వికృతుడు, గుండు తలవాడు, నలుపు-పసుపు రంగు గల ఒక పురుషుడు వృష్ణుల ఇళ్లను చూసి మళ్లీ ఎక్కడా కనబడలేదు.
16.3.3
तमघ्नन्त महेष्वासाः शरैः शतसहस्रशः ।
न चाशक्यत वेद्धुं स सर्वभूतात्ययस्तदा ॥ १६.३.३ ॥
మహా ధనుర్ధరులు అతనిని లక్షలాది బాణాలతో కొట్టారు; కానీ ఆ సర్వభూతాలను నాశనం చేసేవాడిని అప్పుడు వారు గుచ్చలేకపోయారు.
16.3.4
उत्पेदिरे महावाता दारुणाश्च दिनेदिने ।
वृष्ण्यन्धकविनाशाय बहवो रोमहर्षणाः ॥ १६.३.४ ॥
వృష్ణి-అంధకుల వినాశం కోసం రోజురోజుకు భయంకరమైన, అనేక వెంట్రుకలు నిక్కబొడిచే మహాగాలులు లేచాయి.
16.3.5
विवृद्धमूषिका रथ्या विभिन्नमणिकास्तथा ।
केशा नखाश्च सुप्तानामद्यन्ते मूषिकैर्निशि ॥ १६.३.५ ॥
వీధులలో ఎలుకలు పెరిగిపోయాయి, మణులు పగిలిపోయాయి; నిద్రిస్తున్నవారి వెంట్రుకలు, గోళ్లు రాత్రి ఎలుకలచే కొరకబడుతున్నాయి.
16.3.6
चीचीकूचीति वाशन्ति शारिका वृष्णिवेश्मसु ।
नोपशाम्यति शब्दस्य सदिवारात्रमेव हि ॥ १६.३.६ ॥
వృష్ణుల ఇళ్లలో శారికలు "చీచీ-కూచీ" అని అరుస్తున్నాయి; ఆ శబ్దం ఎప్పుడూ తగ్గదు, పగలూ రాత్రీ ఎల్లప్పుడూ అదే.
16.3.7
अन्वकुर्वन्नुलूकानां सारसा विरुतं तथा ।
अजाः शिवानां विरुतमन्वकुर्वत भारत ॥ १६.३.७ ॥
గుడ్లగూబల అరుపును క్రేంచాలు అనుకరించాయి; అలాగే మేకలు నక్కల ఊళను అనుకరించాయి. ఓ భరతవంశీయుడా!
16.3.8
पाण्डुरा रक्तपादाश्च विहगाः कालचोदिताः ।
वृष्ण्यन्धकानां गेहेषु कपोता व्यचरंस्तदा ॥ १६.३.८ ॥
కాలప్రేరితమైన తెల్లని, ఎర్రని కాళ్ల పక్షులు, పావురాలు, అప్పుడు వృష్ణి-అంధకుల ఇళ్లలో తిరిగాయి.
16.3.9
व्यजायन्त खरा गोषु करभाश्वतरीषु च ।
शुनीष्वपि बिडालाश्च मूषिका नकुलीषु च ॥ १६.३.९ ॥
ఆవులలో గాడిదలు పుట్టాయి; ఒంటెలు, ఆడ కంచర గాడిదలలో ఒంటెలూ కంచర గాడిదలూ; ఆడ కుక్కలలో పిల్లులు, ఆడ ముంగిసలలో ఎలుకలు పుట్టాయి.
16.3.10
नापत्रपन्त पापानि कुर्वन्तो वृष्णयस्तदा ।
प्रार्दयन्ब्राह्मणांश्चापि पितॄन्देवांस्तथैव च ॥ १६.३.१० ॥
పాపకర్మలు చేస్తూ వృష్ణులు అప్పుడు సిగ్గుపడలేదు; బ్రాహ్మణులను, పితృదేవతలను, దేవతలను కూడా బాధించారు.
16.3.11
गुरूंश्चाप्यवमन्यन्ते न तु रामजनार्दनौ ।
पत्न्यः पतीनुच्चरन्ति पत्नीश्चक पतयस्तथा ॥ १६.३.११ ॥
గురువులను కూడా అవమానించారు; కానీ రాముడిని, జనార్దనుడిని అవమానించలేదు. భార్యలు భర్తలను, భర్తలు భార్యలను కఠినంగా మాట్లాడారు.
16.3.12
विभावसुः प्रज्वलितो वामं विपरिवर्तते ।
नीललोहितमञ्जिष्ठा विसृजन्नर्चिषः पृथक् ॥ १६.३.१२ ॥
ప్రజ్వలిస్తున్న అగ్ని ఎడమవైపు తిరిగింది; నీలం, ఎరుపు, మంజిష్ఠ రంగుల జ్వాలలను వేర్వేరుగా వెదజల్లింది.
16.3.13
उदयास्तमये नित्यं पुर्यां तस्यां दिवाकरः ।
व्यदृश्यतासकृत्पुंभिः कबन्धैः परिवारितः ॥ १६.३.१३ ॥
ఉదయాస్తమయాలలో ఆ నగరంలో సూర్యుడు నిత్యం మనుషులతో, తలలేని కబంధాలతో చుట్టబడినట్లు మళ్లీ మళ్లీ కనిపించాడు.
16.3.14
महानसेषु सिद्धेषु संस्कृतेऽतीवि भारत ।
आहार्यमाणे कृमयो व्यदृश्यन्त सहस्रशः ॥ १६.३.१४ ॥
భారతా, వంటశాలలలో బాగా వండిన ఆహారాన్ని తీసుకెళ్తున్నప్పుడు వేలకొద్దీ పురుగులు కనిపించాయి.
16.3.15
पुण्याहे वाच्यमाने तु जपत्सु च महात्मसु ।
अभिधावन्तः श्रूयन्ते न चादृश्यत कश्चन ॥ १६.३.१५ ॥
పుణ్యాహవాచనం జరుగుతున్నప్పుడు, మహాత్ములు జపిస్తున్నప్పుడు పరుగెత్తేవారి అడుగుల శబ్దం వినిపించింది, కానీ ఎవరూ కనిపించలేదు.
16.3.16
परस्परं च नक्षत्रं हन्यमानं पुनःपुनः ।
ग्रहैरपश्यन्सर्वे ते नात्मनस्तु कथञ्चन ॥ १६.३.१६ ॥
గ్రహాలచే పదే పదే ఒకదానికొకటి కొట్టబడుతున్న నక్షత్రాలను వారంతా చూశారు; కానీ తమను తామే ఏ విధంగానూ చూడలేకపోయారు.
16.3.17
नदन्तं पाञ्चिजन्यं च वृष्णन्धकनिवेशने ।
समन्तात्पर्यवाशन्त रासभा दारुणस्वराः ॥ १६.३.१७ ॥
వృష్ణి-అంధకుల నివాసంలో పాంచజన్యం మ్రోగుతుండగా, భయంకరమైన స్వరాలు గల గాడిదలు నలువైపులా అరిచాయి.
16.3.18
एवं पश्यन्हृषिकेशः संप्राप्तं कालपर्ययम् ।
त्रयोदश्याममावास्यां तान्दृष्ट्वा प्राब्रवीदिदम् ॥ १६.३.१८ ॥
ఈ విధంగా కాలం మారిపోవడాన్ని చూసిన హృషీకేశుడు, త్రయోదశినాడు అమావాస్యలో వారిని చూసి ఇలా పలికాడు.
16.3.19
चतुर्दशी पञ्चदशी कृतेयं राहुणा पुनः ।
प्राप्ते वै भारते युद्धे प्राप्ता चाद्य क्षंयाय नः ॥ १६.३.१९ ॥
చతుర్దశి, పౌర్ణమి — రాహువు మళ్ళీ ఇలా చేశాడు; భారత యుద్ధం వచ్చినప్పుడు జరిగినట్టే, నేడు అది మన వినాశనానికి వచ్చింది.
16.3.20
विमृशन्नेव कालं तं परिचिन्त्य जनार्दनः ।
मेने प्राप्तं स षट्त्रिंशं वर्षं वै केशिसूदनः ॥ १६.३.२० ॥
ఆ కాలాన్ని ఆలోచించిన జనార్దనుడు, కేశిసూదనునికి ముప్పది ఆరవ సంవత్సరం వచ్చిందని భావించాడు.
16.3.21
पुत्रशोकाभिसंतप्ता गान्धारी हतबान्धवा ।
यदनुव्याजहारार्ता तदिदं समुपागमत् ॥ १६.३.२१ ॥
కుమారుల శోకంతో పీడితురాలైన, బంధువులు చంపబడిన గాంధారి బాధతో ఏది చెప్పిందో, అదే ఇప్పుడు వచ్చింది.
16.3.22
इदं च तदनुप्राप्तमब्रवीद्यद्युधिष्ठिरः ।
पुरा व्यूढेष्वनीकेषु दृष्ट्वेत्पातान्सुदारुणान् ॥ १६.३.२२ ॥
దానికి తగినట్టుగా జరిగినదానిని యుధిష్ఠిరుడు ముందే చెప్పాడు — వ్యూహంగా నిలిచిన సేనలలో భయంకర ఉత్పాతాలను చూసినప్పుడు.
16.3.23
इत्युक्त्वा वासुदेवस्तु चिकीर्षुः सत्यमेव तत् ।
आज्ञापयामास तदा तीर्थयात्रामरिंदमः ॥ १६.३.२३ ॥
ఇలా చెప్పి వాసుదేవుడు, ఆ సత్యాన్నే నెరవేర్చాలని కోరి, అప్పుడు తీర్థయాత్రకు ఆజ్ఞాపించాడు — శత్రువులను అణచినవాడు.
16.3.24
अघोषयन्त पुरुषास्तत्र केशवशासनात् ।
तीर्थयात्रा समुद्रे वः कार्येति पुरुषर्षभाः ॥ १६.३.२४ ॥
అక్కడ పురుషులు కేశవుని ఆజ్ఞతో ప్రకటించారు — పురుషోత్తములారా, సముద్రం వద్ద మీ తీర్థయాత్ర చేయాలి.