ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 16.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.3.1
एवं प्रयतमानानां वृष्णीनामन्धकैः सह ।
कालो गृहाणि सर्वेषां परिचक्राम नित्यशः ॥ १६.३.१ ॥
ଏହିପରି ପ୍ରୟାସ କରୁଥିବା ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନଙ୍କ ଗୃହ ଚାରିପାଖରେ କାଳ ସର୍ବଦା ଘୂରି ବୁଲିଲା।
16.3.2
करालो विकटो मुण्डः पुरुषः कृष्णपिङ्गलः ।
गृहाण्यावेक्ष्य वृष्णीनां नादृश्यतं पुनः क्वचित् ॥ १६.३.२ ॥
ଭୟଙ୍କର, ବିକଟ, ମୁଣ୍ଡିତ ମସ୍ତକ, କଳା-ହଳଦିଆ ବର୍ଣ୍ଣର ଜଣେ ପୁରୁଷ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଗୃହ ଦେଖି ପୁଣି କେଉଁଠି ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
16.3.3
तमघ्नन्त महेष्वासाः शरैः शतसहस्रशः ।
न चाशक्यत वेद्धुं स सर्वभूतात्ययस्तदा ॥ १६.३.३ ॥
ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ ତାହାକୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସର୍ବଭୂତ ସଂହାରକ ସେହି ପୁରୁଷକୁ ସେତେବେଳେ ବିନ୍ଧି ହେଲା ନାହିଁ।
16.3.4
उत्पेदिरे महावाता दारुणाश्च दिनेदिने ।
वृष्ण्यन्धकविनाशाय बहवो रोमहर्षणाः ॥ १६.३.४ ॥
ବୃଷ୍ଣି-ଅନ୍ଧକଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଦିନକୁ ଦିନ ଭୟଙ୍କର, ରୋମାଞ୍ଚକାରୀ ବହୁ ମହାବାତ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲା।
16.3.5
विवृद्धमूषिका रथ्या विभिन्नमणिकास्तथा ।
केशा नखाश्च सुप्तानामद्यन्ते मूषिकैर्निशि ॥ १६.३.५ ॥
ରାସ୍ତାରେ ମୂଷା ବଢ଼ିଗଲେ, ମଣିମାନ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ; ଶୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ କେଶ ଓ ନଖ ରାତିରେ ମୂଷା କାଟି ଖାଉଛନ୍ତି।
16.3.6
चीचीकूचीति वाशन्ति शारिका वृष्णिवेश्मसु ।
नोपशाम्यति शब्दस्य सदिवारात्रमेव हि ॥ १६.३.६ ॥
ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ଶାରିକା ପକ୍ଷୀମାନେ "ଚୀଚୀ-କୂଚୀ" ବୋଲି ଡାକନ୍ତି; ସେ ଶବ୍ଦ କେବେ ଥମେ ନାହିଁ, ଦିନରାତି ସଦା ସେହି।
16.3.7
अन्वकुर्वन्नुलूकानां सारसा विरुतं तथा ।
अजाः शिवानां विरुतमन्वकुर्वत भारत ॥ १६.३.७ ॥
ପେଚାଙ୍କ ସ୍ୱର ସାରସମାନେ ଅନୁକରଣ କଲେ; ସେହିପରି ଛେଳିମାନେ ଶିଆଳର ଚିତ୍କାର ଅନୁକରଣ କଲେ। ହେ ଭାରତ!
16.3.8
पाण्डुरा रक्तपादाश्च विहगाः कालचोदिताः ।
वृष्ण्यन्धकानां गेहेषु कपोता व्यचरंस्तदा ॥ १६.३.८ ॥
କାଳପ୍ରେରିତ ଧଳା ଓ ରଙ୍ଗା ଗୋଡ଼ ବିହଗମାନେ ଓ କପୋତମାନେ ସେତେବେଳେ ବୃଷ୍ଣି-ଅନ୍ଧକଙ୍କ ଗୃହରେ ବୁଲିଲେ।
16.3.9
व्यजायन्त खरा गोषु करभाश्वतरीषु च ।
शुनीष्वपि बिडालाश्च मूषिका नकुलीषु च ॥ १६.३.९ ॥
ଗାଈମାନଙ୍କଠାରୁ ଗଧ ଜନ୍ମିଲେ; ଓଟଣୀ ଓ ଖଚ୍ଚରୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଓଟ ଓ ଖଚ୍ଚର; କୁକୁରୀଠାରୁ ବିଲେଇ ଓ ନେଉଳୀଠାରୁ ମୂଷା ଜନ୍ମିଲେ।
16.3.10
नापत्रपन्त पापानि कुर्वन्तो वृष्णयस्तदा ।
प्रार्दयन्ब्राह्मणांश्चापि पितॄन्देवांस्तथैव च ॥ १६.३.१० ॥
ପାପକର୍ମ କରୁଥିବା ବୃଷ୍ଣିମାନେ ସେତେବେଳେ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।
16.3.11
गुरूंश्चाप्यवमन्यन्ते न तु रामजनार्दनौ ।
पत्न्यः पतीनुच्चरन्ति पत्नीश्चक पतयस्तथा ॥ १६.३.११ ॥
ସେମାନେ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ନୁହେଁ। ପତ୍ନୀମାନେ ପତିଙ୍କୁ ଓ ପତିମାନେ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କଟୁ କଥା କହୁଥିଲେ।
16.3.12
विभावसुः प्रज्वलितो वामं विपरिवर्तते ।
नीललोहितमञ्जिष्ठा विसृजन्नर्चिषः पृथक् ॥ १६.३.१२ ॥
ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ବାମ ଦିଗକୁ ଘୁରୁଥିଲା; ନୀଳ, ଲାଲ ଓ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ରଙ୍ଗର ଶିଖା ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବାହାର କରୁଥିଲା।
16.3.13
उदयास्तमये नित्यं पुर्यां तस्यां दिवाकरः ।
व्यदृश्यतासकृत्पुंभिः कबन्धैः परिवारितः ॥ १६.३.१३ ॥
ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ସମୟରେ ସେହି ନଗରୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସର୍ବଦା ବାରମ୍ବାର ମନୁଷ୍ୟ ଓ ମୁଣ୍ଡହୀନ କବନ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
16.3.14
महानसेषु सिद्धेषु संस्कृतेऽतीवि भारत ।
आहार्यमाणे कृमयो व्यदृश्यन्त सहस्रशः ॥ १६.३.१४ ॥
ହେ ଭରତ, ରୋଷଘରରେ ଭଲ ଭାବେ ରାନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ନିଆଯାଉଥିବା ସମୟରେ ହଜାର ହଜାର କୀଟ ଦେଖାଗଲା।
16.3.15
पुण्याहे वाच्यमाने तु जपत्सु च महात्मसु ।
अभिधावन्तः श्रूयन्ते न चादृश्यत कश्चन ॥ १६.३.१५ ॥
ପୁଣ୍ୟାହବାଚନ ପଠିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଓ ମହାତ୍ମାମାନେ ଜପ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା, କିନ୍ତୁ କେହି ଦେଖାଗଲେ ନାହିଁ।
16.3.16
परस्परं च नक्षत्रं हन्यमानं पुनःपुनः ।
ग्रहैरपश्यन्सर्वे ते नात्मनस्तु कथञ्चन ॥ १६.३.१६ ॥
ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପର ବାରମ୍ବାର ଆଘାତ ପାଉଥିବା ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ନିଜକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
16.3.17
नदन्तं पाञ्चिजन्यं च वृष्णन्धकनिवेशने ।
समन्तात्पर्यवाशन्त रासभा दारुणस्वराः ॥ १६.३.१७ ॥
ବୃଷ୍ଣି-ଅନ୍ଧକଙ୍କ ନିବାସରେ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରର ଗଧମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
16.3.18
एवं पश्यन्हृषिकेशः संप्राप्तं कालपर्ययम् ।
त्रयोदश्याममावास्यां तान्दृष्ट्वा प्राब्रवीदिदम् ॥ १६.३.१८ ॥
ଏହିପରି କାଳର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିବା ଦେଖି ହୃଷୀକେଶ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଏହା କହିଲେ।
16.3.19
चतुर्दशी पञ्चदशी कृतेयं राहुणा पुनः ।
प्राप्ते वै भारते युद्धे प्राप्ता चाद्य क्षंयाय नः ॥ १६.३.१९ ॥
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା — ରାହୁ ପୁଣି ଏପରି କରିଛି; ଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ଆସିଥିବା ସମୟରେ ଯେପରି ହୋଇଥିଲା, ଆଜି ତାହା ଆମ ବିନାଶ ପାଇଁ ଆସିଛି।
16.3.20
विमृशन्नेव कालं तं परिचिन्त्य जनार्दनः ।
मेने प्राप्तं स षट्त्रिंशं वर्षं वै केशिसूदनः ॥ १६.३.२० ॥
ସେହି କାଳକୁ ଚିନ୍ତା କରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଭାବିଲେ ଯେ କେଶିସୂଦନଙ୍କ ଛତ୍ରିଶତମ ବର୍ଷ ଆସିଛି।
16.3.21
पुत्रशोकाभिसंतप्ता गान्धारी हतबान्धवा ।
यदनुव्याजहारार्ता तदिदं समुपागमत् ॥ १६.३.२१ ॥
ପୁତ୍ରଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତା, ବନ୍ଧୁଗଣ ହତ ହୋଇଥିବା ଗାନ୍ଧାରୀ ଦୁଃଖରେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହା ଏବେ ଆସିଛି।
16.3.22
इदं च तदनुप्राप्तमब्रवीद्यद्युधिष्ठिरः ।
पुरा व्यूढेष्वनीकेषु दृष्ट्वेत्पातान्सुदारुणान् ॥ १६.३.२२ ॥
ଏବଂ ତଦନୁସାରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ତାହା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ — ବ୍ୟୂହରେ ଛିଡ଼ା ସେନାଦଳରେ ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି।
16.3.23
इत्युक्त्वा वासुदेवस्तु चिकीर्षुः सत्यमेव तत् ।
आज्ञापयामास तदा तीर्थयात्रामरिंदमः ॥ १६.३.२३ ॥
ଏହା କହି ବାସୁଦେବ, ସେହି ସତ୍ୟକୁ ହିଁ ସାକାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେତେବେଳେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ — ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ।
16.3.24
अघोषयन्त पुरुषास्तत्र केशवशासनात् ।
तीर्थयात्रा समुद्रे वः कार्येति पुरुषर्षभाः ॥ १६.३.२४ ॥
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ କେଶବଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଘୋଷଣା କଲେ — ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ସମୁଦ୍ରରେ ଆପଣଙ୍କର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ହେବ।