ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 16.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.4.1
काली स्त्री पाण्डुरैर्दन्तैः प्रविश्य हसती निशि ।
स्त्रियः स्वप्नेषु मुष्णन्ती द्वारकां परिधावति ॥ १६.४.१ ॥
ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಸ್ತ್ರೀಯು ಬಿಳಿಚಿದ ಹಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಾ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕನಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾ ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾಳೆ.
16.4.2
अग्निहोत्रनिकेतेषु वास्तुमध्येषु वेश्मसु ।
वृष्ण्यन्धकानखादन्त स्वप्ने गृध्रा भयानकाः ॥ १६.४.२ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆಯಂಗಳದ ನಡುವೆ, ಭವನಗಳಲ್ಲಿ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ರಣಹದ್ದುಗಳು ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅಂಧಕರನ್ನು ತಿಂದವು.
16.4.3
अलङ्काराश्च च्छत्रं च ध्वजाश्च कवचानि च ।
ह्रियमाणान्यदृश्यन्त रक्षोभिः सुभयानकैः ॥ १६.४.३ ॥
ಆಭರಣಗಳು, ಛತ್ರ, ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಕವಚಗಳು ಕೂಡ ಅತಿ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದವು.
16.4.4
तच्चाग्निदत्तं कृष्णस्य वज्रनाभमयोमयम् ।
दिवमाचक्रमे चक्रं वृष्णीनां पश्यतां तदा ॥ १६.४.४ ॥
ಅಗ್ನಿ ನೀಡಿದ, ಕೃಷ್ಣನ ವಜ್ರನಾಭವೆಂಬ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆ ಚಕ್ರವು ವೃಷ್ಣಿಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆಗ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿತು.
16.4.5
युक्तं रथं दिव्यमादित्यवर्णं ।
हयाऽहरन्पश्यतो दारुकस्य।
ते सागरस्योपरिष्टादगच्छ-
न्मनोजवाश्चतुरो वाजिमुख्याः ॥ १६.४.५ ॥
ದಾರುಕನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೂಡಲ್ಪಟ್ಟ, ಸೂರ್ಯವರ್ಣದ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಕುದುರೆಗಳು ಅಪಹರಿಸಿದವು; ಮನೋವೇಗದ ಆ ನಾಲ್ಕು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೋದವು.
16.4.6
तालः सुपर्णश्च महाध्वजौ तौ ।
सुपूजितौ रामजनार्धनाभ्याम्।
उच्चैर्जह्रुरप्सरसश्च दिव्या ।
देवा ऊचुर्गम्यतां तीर्थयात्राः ॥ १६.४.६ ॥
ರಾಮ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿತವಾದ ಆ ಎರಡು ಮಹಾಧ್ವಜಗಳು — ತಾಲ ಮತ್ತು ಸುಪರ್ಣ — ದಿವ್ಯ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಜೋರಾಗಿ ಅಪಹರಿಸಿದರು; ದೇವತೆಗಳು, "ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಲಿ" ಎಂದರು.
16.4.7
भगवद्दर्शनस्पर्शस्नेहैर्विततभोगिनः ।
दिवः प्रवेशानार्थं ते विमानैर्दिवमाययुः ॥ १६.४.७ ॥
ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ವಿಸ್ತೃತ ಭೋಗಗಳುಳ್ಳವರು ಸ್ವರ್ಗ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.
16.4.8
ततो जिगमिषन्तस्ते वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
सान्तःपुरास्तदा तीर्थयात्रामैच्छन्नरर्षभाः ॥ १६.४.८ ॥
ಆಗ ಹೋಗಲು ಬಯಸಿದ ವೃಷ್ಣಿ-ಅಂಧಕ ಮಹಾರಥರು, ಅಂತಃಪುರದೊಂದಿಗೆ, ಆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಆಗ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದರು.
16.4.9
ततो मनोहरा हृष्टाःक पेयं मांसं मधूनि च ।
बहु नानाविधं चक्रुस्त्वरिताः कालचोदिताः ॥ १६.४.९ ॥
ಆಗ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಮನೋಹರರಾಗಿ ಅವರು ಕಪೇಯ ಪಾನೀಯ, ಮಾಂಸ, ಮಧುಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾ ವಿಧದ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವಸರದಿಂದ, ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದರು.
16.4.10
ततः सीधुषु सक्ताश्च निर्ययुर्नगराद्बहिः ।
यानैरश्वैर्गजैश्चैव श्रीमन्तस्तिग्मतेजसः ॥ १६.४.१० ॥
ಆಗ ಸೀಧು ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ ಆ ಶ್ರೀಮಂತರು, ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನವರು, ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ, ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದರು.
16.4.11
ततः प्रभासे न्यवसन्यथोद्दिष्टं यथागृहम् ।
प्रभूतभक्ष्यपेयास्ते सदारा यादवास्तदा ॥ १६.४.११ ॥
ಆಗ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಸಮೃದ್ಧ ಆಹಾರ ಪಾನೀಯದೊಂದಿಗೆ ಯಾದವರು ವಾಸಿಸಿದರು.
16.4.12
निविष्टांस्तान्निशाम्याथ समुद्रान्ते स योगवित् ।
जगामामन्त्र्य तान्वीरानुद्धवोऽर्थविशारदः ॥ १६.४.१२ ॥
ಅವರು ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯೋಗ ತಿಳಿದ, ಅರ್ಥಕುಶಲ ಉದ್ಧವ ಆ ವೀರರಿಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ಹೊರಟನು.
16.4.13
तं प्रस्थितं महात्मानमभिवाद्य कृताञ्जलिम् ।
जानन्विनाशं वृष्णीनां नैच्छद्वारयितुं हरिः ॥ १६.४.१३ ॥
ಹೊರಟ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಕೈಮುಗಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ, ವೃಷ್ಣಿಗಳ ವಿನಾಶವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಹರಿ ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ.
16.4.14
ततः कालपरीतास्ते वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
अपश्यन्नुद्धवं यान्तं तेजसाऽऽवृत्य रोदसी ॥ १६.४.१४ ॥
ಆಗ ಕಾಲದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ವೃಷ್ಣಿ-ಅಂಧಕ ಮಹಾರಥರು, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ಧವನನ್ನು ಕಂಡರು.
16.4.15
ब्राह्मणार्थेषु यत्सिद्धमन्नं तेषां महात्मनाम् ।
तद्वानरेभ्यः प्रददुः सुरागन्धसमन्वितम् ॥ १६.४.१५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಸುರೆಯ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನ್ನು ವಾನರರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು.
16.4.16
ततस्तूर्यशताकीर्णं नटनर्तकसंकुलम् ।
अवर्तत महापानं प्रभासे तिग्मतेजसाम् ॥ १६.४.१६ ॥
ಆಗ ನೂರಾರು ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ನಟ-ನರ್ತಕರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾ ಮದ್ಯಪಾನ ಉತ್ಸವ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ನಡೆಯಿತು.
16.4.17
कृष्णस्य सन्निधौ रामः सहितः कृतवर्मणा ।
अपिबद्युयुधानश्च गदो बभ्रुस्तथैव च ॥ १६.४.१७ ॥
ಕೃಷ್ಣನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಕೃತವರ್ಮನ ಜೊತೆ ಕುಡಿದನು; ಯುಯುಧಾನ, ಗದ, ಬಭ್ರು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಕುಡಿದರು.
16.4.18
ततः परिषदो मध्ये युयुधानो मदोत्कटः ।
अब्रवीत्कृतवर्माणमवहास्यावमत्य च ॥ १६.४.१८ ॥
ಆಗ ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾದ ಯುಯುಧಾನನು ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಕೃತವರ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
16.4.19
कः क्षत्रियो हन्यमानः सुप्तान्हन्यान्मृतानिव ।
तन्न मृष्यन्ति हार्दिक्य यादवा यत्त्वया कृतम् ॥ १६.४.१९ ॥
ಯಾವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಲಗಿದವರನ್ನು ಅಥವಾ ಸತ್ತವರನ್ನು ಹೊಡೆದಂತೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ? ಹಾರ್ದಿಕ್ಯನೇ, ನೀನು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಯಾದವರು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
16.4.20
इत्युक्ते युयुधानेन पूजयामास तद्वचः ।
प्रद्युम्नो रथिनांश्रेष्ठो हार्दिक्यमवमत्य व ॥ १६.४.२० ॥
ಯುಯುಧಾನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡನು; ಹಾರ್ದಿಕ್ಯನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು.
16.4.21
ततः परमसंक्रुद्धः कृतवर्मा तमब्रवीत् ।
निर्दिशन्निव सावज्ञं तदा सव्येन पाणिना ॥ १६.४.२१ ॥
ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಕುಪಿತನಾದ ಕೃತವರ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಎಡಗೈಯಿಂದ ತೋರಿಸುವಂತೆ.
16.4.22
भूरिश्रवाश्छिन्नबाहुर्युर्द्धे प्रायगतस्त्वया ।
वधेन सुनृशंसेन कथं वीरेण पातितः ॥ १६.४.२२ ॥
ತುಂಡಾದ ಬಾಹುಗಳ ಭೂರಿಶ್ರವಸ್ಸು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತನು; ನೀನು ವೀರನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ವಧೆಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಕೆಡವಿದೆ?
16.4.23
इति तस्य वचः श्रुत्वा केशवः परवीरहा ।
तिर्यक्सरोषया दृष्ट्या वीक्षांचक्रे स मन्युमान् ॥ १६.४.२३ ॥
ಅವನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಕೇಶವನು ಕೋಪದ ಓರೆನೋಟದಿಂದ ನೋಡಿದನು; ಅವನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ ನೋಡಿದನು.
16.4.24
मणिः स्यमन्तकश्चैव यः स सत्राजितोऽभवत् ।
तां कथां श्रावयामास सात्यकिर्मधुसूदनम् ॥ १६.४.२४ ॥
ಸತ್ರಾಜಿತನದಾದ ಸ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಾತ್ಯಕಿ ಮಧುಸೂದನನಿಗೆ ಹೇಳಿಸಿದನು.
16.4.25
तच्छ्रुत्वा केशवस्याङ्कमगमद्रुदती तदा ।
सत्यभामा प्रकुपिता कोपयन्ती जनार्दनम् ॥ १६.४.२५ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಕೋಪದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ಕೇಶವನ ಮಡಿಲಿಗೆ ಹೋದಳು; ಜನಾರ್ದನನನ್ನೂ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದಳು.
16.4.26
तत उत्थाय सक्रोधः सात्यकिर्वाक्यमब्रवीत्। ॥ १६.४.२६ ॥
ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಎದ್ದ ಸಾತ್ಯಕಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
16.4.27
पञ्चानां द्रौपदेयानां धृष्टद्युम्नशिखण्डिनोः ।
एष गच्छामि पदवीं सत्येन च तथा शपे ॥ १६.४.२७ ॥
ಐವರು ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ-ಶಿಖಂಡಿಯರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಣೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
16.4.28
सौप्तिके ये च निहताः सुप्ता येन दुरात्मना ।
द्रोणपुत्रसहायेन पापेन कृतवर्मणा ॥ १६.४.२८ ॥
ಸೌಪ್ತಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಯಾರು ಹತರಾದರೋ, ಆ ದುರಾತ್ಮನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಪಾಪಿ ಕೃತವರ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕೊಂದನು.
16.4.29
समाप्तमायुरस्याद्य यशश्चैव सुमध्यते ।
इत्येवमुक्त्वा खङ्गेन केशवस्य समीपतः।
अभिद्रुत्य शिरः क्रुद्धश्चिच्छेद कृतवर्मणः ॥ १६.४.२९ ॥
"ಇಂದು ಇವನ ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಮುಗಿಯಿತು, ಓ ಸುಮಧ್ಯೆ!" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೇಶವನ ಸಮೀಪದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಕೃತವರ್ಮನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
16.4.30
तथाऽन्यानपि निघ्नन्तं युयुधानं समन्ततः ।
अभ्यधावद्धृषीकेशो विनिवारयितुं तदा ॥ १६.४.३० ॥
ಆಗ ಹೃಷೀಕೇಶನು, ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಇತರರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಯುಯುಧಾನನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಧಾವಿಸಿದನು.
16.4.31
एकीभूतास्ततः सर्वे कालपर्यायचोदिताः ।
भोजान्धका महाराज शैनेयं पर्यवारयन् ॥ १६.४.३१ ॥
ಆಗ ಕಾಲದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾದರು. ಮಹಾರಾಜ, ಭೋಜರು ಮತ್ತು ಅಂಧಕರು ಶೈನೇಯನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು.
16.4.32
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णमभिक्रुद्धाञ्जनार्दनः ।
न चुक्रोध महातेजा जानन्कालस्य पर्ययम् ॥ १६.४.३२ ॥
ಅವರು ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರೂ, ಕಾಲದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಜನಾರ್ದನ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
16.4.33
ते तु पानमदाविष्टाश्चोदिताः कालधर्मणा ।
युयुधानमथाभ्यघ्नन्नुच्छिष्टैर्भाजनैस्तदा ॥ १६.४.३३ ॥
ಅವರು ಮದ್ಯದ ಮದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಕಾಲಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಆಗ ಯುಯುಧಾನನನ್ನು ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು.
16.4.34
हन्यमाने तु शैनेये क्रुद्धो रुक्मिणिनन्दनः ।
तदनन्तरमागच्छन्मोचयिष्यञ्शिनेः सुतम् ॥ १६.४.३४ ॥
ಶೈನೇಯನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮಗ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಶಿನಿಯ ಮಗನನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ತಕ್ಷಣ ಬಂದನು.
16.4.35
स भोजैः सह संयुक्तः सात्यकिश्चान्धकैः सह ।
व्यायच्छमानौ तौ वीरौ बाहुद्रविणशालिनौ।
बहुत्वान्निहतौ तत्र उभौ कुष्णस्य पश्यतः ॥ १६.४.३५ ॥
ಅವನು ಭೋಜರೊಂದಿಗೆ, ಸಾತ್ಯಕಿ ಅಂಧಕರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಭುಜಬಲದಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರೂ ಸಂಖ್ಯಾಧಿಕ್ಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಕಣ್ಮುಂದೆಯೇ ಹತರಾದರು.
16.4.36
हतं दृष्ट्वा च शैनेयं पुत्रं च यदुनन्दनः ।
एरकाणां ततो मुष्टिं कोपाज्जग्राह केशवः ॥ १६.४.३६ ॥
ಶೈನೇಯನೂ ತನ್ನ ಮಗನೂ ಹತರಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ಯದುನಂದನ ಕೇಶವ, ಕೋಪದಿಂದ ಎರಕ ಹುಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
16.4.37
तदभून्मुसलं घोरं वज्रकल्पमयोमयम् ।
जघान कुष्णस्तांस्तेनि येये प्रमुखतोऽभवन् ॥ १६.४.३७ ॥
ಅದು ಭಯಂಕರವಾದ, ವಜ್ರದಂತಿದ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಸಲವಾಯಿತು. ಕೃಷ್ಣನು ಅದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಇದ್ದವರನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊಡೆದನು.
16.4.38
ततोऽन्धकाश्च भोजाश्च शैनेया वृष्णयस्तथा ।
जघ्नुरन्योन्यमाक्रन्दे मुसलैः कालचोदिताः ॥ १६.४.३८ ॥
ಆಗ ಅಂಧಕರು, ಭೋಜರು, ಶೈನೇಯರು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಕೋಲಾಹಲದಲ್ಲಿ ಮುಸಲಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದರು.
16.4.39
यस्तेषामेरकां कश्चिज्जग्राह कुपितो नृपः ।
वज्रभूतेव सा राजन्नदृश्यत तदा विभो ॥ १६.४.३९ ॥
ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಕೋಪದಿಂದ ಒಂದು ಎರಕಾ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದರು; ಓ ರಾಜನೇ, ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಆಗ ಅದು ವಜ್ರದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
16.4.40
तृणं च मुसलीभूतमपि तत्र व्यदृश्यत ।
ब्रह्मदण्डकृतं सर्वमिति तद्विद्वि पार्थिव ॥ १६.४.४० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲೂ ಮುಸಲವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಓ ರಾಜನೇ, ಇದೆಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಿಂದ ಆದದ್ದೆಂದು ತಿಳಿ.
16.4.41
आविध्याविध्य ते राजन्प्रहरन्ति स्म तैस्तृणैः ।
तद्वज्रभूतं मुसलं व्यदृश्यत तदा दृढम् ॥ १६.४.४१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಆ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನೇ ತಿರುಗಿಸಿ ತಿರುಗಿಸಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು; ಆಗ ಆ ಮುಸಲ ವಜ್ರದಂತೆ ದೃಢವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.
16.4.42
अवधीत्पितरं पुत्रः पिता पुत्रं च भारत ।
मत्ताः परिपतन्ति स्म योधयन्तः परस्परम् ॥ १६.४.४२ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಮಗ ತಂದೆಯನ್ನು ಕೊಂದನು, ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ಕೊಂದನು; ಮದೋನ್ಮತ್ತರಾಗಿ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡುತ್ತ ಓಡಾಡಿದರು.
16.4.43
पतङ्गा इव चाग्नौ ते निपेतुः कुकुरान्धकाः ।
नासीत्पलायने बुद्धिर्वधअयमानस्य कस्यचित् ॥ १६.४.४३ ॥
ಪತಂಗಗಳು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಕುಕುರರು ಮತ್ತು ಅಂಧಕರು ಬಿದ್ದರು. ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಯಾರಿಗೂ ಓಡಿಹೋಗುವ ಬುದ್ಧಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.
16.4.44
तत्रापश्यन्महाबाहुर्जानन्कालस्य पर्ययम् ।
मुसलं समवष्टभ्य तस्थौ स मधुसूदनः ॥ १६.४.४४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಾಹುವು ಕಾಲದ ಗತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿ ನೋಡಿದನು. ಮುಸಲವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಆ ಮಧುಸೂದನನು ನಿಂತನು.
16.4.45
सांबं च निहतं दृष्ट्वा चारुदेष्णं च माधवः ।
प्रद्युम्नं चानिरुद्धं च ततश्चुक्रोध भारत ॥ १६.४.४५ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಸಾಂಬನನ್ನು ಮತ್ತು ಹತನಾದ ಚಾರುದೇಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಅನಿರುದ್ಧರನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾಧವನು ಕೋಪಗೊಂಡನು.
16.4.46
गदं वीक्ष्य शयानं च भृशं कोपसमन्वितः ।
स निःशेषं तदा चक्रे शार्ङ्गचक्रगंदाधरः ॥ १६.४.४६ ॥
ಗದನು ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಬಹಳ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಶಾರ್ಙ್ಗ ಬಿಲ್ಲು, ಚಕ್ರ, ಗದೆ ಧರಿಸಿದ ಅವನು ಆಗ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿದನು.
16.4.47
तं निघ्नन्तं महातेजा बभ्रुः परपुरंजयः ।
दारुकश्चैव दाशार्हमूवतुर्यन्निबोध तत् ॥ १६.४.४७ ॥
ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಬಭ್ರು ಮತ್ತು ದಾರುಕರು ದಾಶಾರ್ಹನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು — ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
16.4.48
भगवन्निहताः सर्वे त्वया भूयिष्ठशो नराः ।
रामस्य पदमन्विच्छ तत्र गच्छाम यत्र सः ॥ १६.४.४८ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಜನರು ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಅವನು ಇರುವಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ.